Τετάρτη, 14 Ιουνίου 2017

Η μοναδική φορά στη ζωή μου που παρακολούθησα αγώνα μπάσκετ (Eurobasket 1987)

Το 1987 ήμουν 13 ετών και οι γονείς μου λίγο πάνω από τα 50 τους. Τα αδέρφια μου ήταν 25 ο ένας και 16 ο άλλος. Μέναμε όλοι μαζί στο διαμέρισμα μας στο Κερατσίνι, εκείνο που τώρα μοιάζει εγκαταλειμμένο αφού σπάνια πατάει άνθρωπος και το προορίζουμε για πούλημα. Πιο ζωντανή, όμως, έμοιαζε και ολόκληρη η πολυκατοικία της οδού Ρήγα Φεραίου που επίσης σήμερα πνίγεται στη μοναξιά της. Δίπλα μας μόλις είχαν εγκατασταθεί ο Διαμαντής και η Νούλα, ένα νιόπαντρο ζευγάρι από το Σίγρι της Μυτιλήνης. Είχαν πιάσει το διαμέρισμα της κυρα - Μαρίας, όπως τη λέγαμε, φίλης καλής της μάνας μου. Ο Διαμαντής δούλευε ναυτικός στα καράβια, σε καλό πόστο, κι έλειπε το μισό χρόνο συνήθως στη Τζέντα της Αραβίας. Είχαν ταλαιπωρηθεί, θυμάμαι, να κάνουν παιδί και γι' αυτό η ευτυχία τους ήταν τεράστια όταν ήρθε στη ζωή ο Στασινός, ο πρωτότοκος γιος τους. Ένα υπέροχο μωρό που εγώ είχα ψύχωση μαζί του και όλο ήθελα να τον έχω αγκαλιά. Σήμερα, βέβαια, ο Στασινός είναι άντρας 30 χρονών με τα μούσια του και τα όλα του. Τον συνάντησα πριν κάνα δυο χρόνια και μου φαινόταν τρομερά αστείο να του πω ότι ''εγώ σε μεγάλωνα εσένα''. Εμείς στο σπίτι μας δεν είχαμε έγχρωμη τηλεόραση. Έκλαιγα και φώναζα να πάρουμε κι εμείς μία, αλλά ο νταλικέρης πατέρας μου με είχε συνδέσει κανονικά με Κάιρο, που λένε. Μια φορά ένας ηλεκτρολόγος που είχε έρθει να φτιάξει κάτι, του είχε πει: ''Πάρτε του παιδιού μια έγχρωμη τηλεόραση. Ξέρεις τι είναι να βλέπεις αλλού έγχρωμα και στο σπίτι σου ασπρόμαυρα; Απ' τον Παράδεισο στην Κόλαση σα να λέμε''...Έτσι, όλη μέρα την έβγαζα στο σπίτι του Διαμαντή και της Νούλας. Εκείνοι φυσικά είχαν έγχρωμη τηλεόραση, εφόσον ο Διαμαντής έφερνε απ' έξω όλες τις ηλεκτρικές συσκευές αφορολόγητα κιόλας. Είχαν και βίντεο, που σε μένα έμοιαζε μακρινό όνειρο η απόκτηση του. Υπήρχε στη γειτονιά κι ένα βίντεο κλαμπ που λεγόταν 86, επειδή είχε ανοίξει εκείνη τη χρονιά, στο οποίο έκανα ''εγγραφή'' και νοίκιαζα βιντεοκασέτες για να τις βλέπω στο διπλανό σπίτι. Κυρίως θρίλερ τρόμου νοίκιαζα. Λάτρευα τα b-movies των 80s και τον Δράκουλα με τον Christopher Lee, που τότε δεν είχε μπαγιατέψει ακόμα. Η δε Νούλα με ανεχόταν, παρότι σιχαινόταν τα θρίλερ. Ούτε μια φορά δεν μου είπε ''Αντωνάκη, ώρα να πηγαίνεις σπίτι σου'' κ.λπ. Κι εγώ, όμως, πρόσεχα πολύ τον μικρό Στασινό, το Στασινάκι, όπως το λέγαμε. Υπήρχε μια συντροφικότητα στην πολυκατοικία μας τα χρόνια εκείνα που σήμερα το σκέφτομαι με τον ίδιο τρόπο ενδεχομένως που κάποιος μεγαλύτερος ή και γέρος αναπολεί τα σπίτια με τις αυλές. Κάθε απόγευμα οι πόρτες ήταν ανοιχτές, η Νούλα έβγαζε στην είσοδο της την έγχρωμη τηλεόραση και βλέπαμε τα πάντα; Από την πολιτική πασοκική επικαιρότητα μέχρι τον ''Θάνατο του Τιμόθεου Κώνστα'' του Γιάννη Μαρή με Σταύρο Ξενίδη, Μιμή Ντενίση, Ντίνο Καρύδη, Βιβέτα Τσιούνη κ.α. Ήταν βράδυ της 14ης Ιουνίου όταν μαζευτήκαμε πάλι όλοι για να παρακολουθήσουμε τον τελικό αγώνα μπάσκετ μεταξύ Ελλάδας και Σοβιετικής Ένωσης. Το Eurobasket του 1987 με άλλα λόγια που ήταν ένας άθλος για τη χώρα μας στο χώρο του αθλητισμού. Οικογενειακώς δεν μας ενδιέφερε ποτέ το μπάσκετ. Ποδοσφαιρόφιλοι ήταν μόνο ο πατέρας και ο μεγάλος μου αδερφός, Ολυμπιακοί φυσικά, λόγω πειραιώτικης καταγωγής κιόλας. Εμένα και τον μεσαίο αδερφό μου δεν μας ενδιέφεραν καθόλου τα ομαδικά αθλήματα. Εντούτοις, κάτι είχε γίνει εκείνη τη χρονιά κι είχαμε κολλήσει όλοι με το μπάσκετ. Ξέραμε τα ονόματα του Γκάλη, του Καμπούρη, ενός άλλου πανύψηλου Καναδού, του Γουίλτζερ, και όποτε μπορούσαμε παρακολουθούσαμε κάποιον αγώνα - στης Νούλας, εννοείται. Η βραδιά της 14ης Ιουνίου ήταν πολύ ζεστή. Η Νούλα είχε βγάλει την τηλεόραση της σχεδόν στο διάδρομο του ορόφου μας και είχαμε παρατάξει καρέκλες για να δούμε τον αγώνα. Ήμασταν εγώ, ο ένας μου αδερφός, οι γονείς μου και σίγουρα κι οι άλλοι ένοικοι των διαμερισμάτων του δευτέρου ορόφου που τώρα δε μπορώ με τίποτα να θυμηθώ τα πρόσωπα τους. Το Στασινάκι ήταν στο πάτωμα στο πορτ - μπεμπέ του και ποιος ξέρει τι να είχε μεσ' στο μυαλουδάκι του, έτσι βρέφος που ήταν. Ο αγώνας είχε κυλήσει με τεράστιο ενδιαφέρον απ' όλους μας. Κάποια στιγμή λέει ο πατέρας μου: ''Είναι κι η FIBA εκεί'' για να εισπράξει την απάντηση της μάνας μου: ''Τι δουλειά έχει, καλέ, η Θήβα εκεί; Ότι θες λες;'' Τρελό γέλιο είχε πέσει...Σε κάθε καλάθι δικό μας φωνάζαμε από ενθουσιασμό, ενώ σε κάθε καλάθι των Ρώσων πάλι φωνάζαμε μαζί με μπινελίκια, όμως. Ποτέ μου δε θα ξεχάσω τι έγινε όταν μπήκε το τελευταίο καλάθι στο παρά πέντε της λήξης του αγώνα και η Ελλάδα κέρδισε με 103 πόντους έναντι των 101 πόντων της Σ. Ένωσης! Πεταχτήκαμε όλοι πάνω, αγκάλιαζε ο ένας τον άλλον, φιλιόμασταν, ενώ η Νούλα έπιασε το μωρό στα χέρια της, το σήκωσε ως το ταβάνι και φώναζε ''Τι ωραία, τι καλά, κερδίσαμε, κερδίσαμε''! Αυτά όλα έχω να θυμάμαι από το Eurobasket 1987 στο πατρικό μου στο Κερατσίνι. Έκτοτε δεν υπήρξε ούτε μία φορά που να ξανάδα αγώνα μπάσκετ. Δεν ξέρω τι μας είχε πιάσει όλους τότε, μικρούς και μεγάλους. Ήταν λες και μοιράστηκε αφειδώς η χαρά στον ελληνικό λαό, που - μεταξύ μας - τότε περνούσε σαφώς καλύτερα απ' ότι σήμερα. Ο Γκάλης και τα άλλα παιδιά έγιναν οι ήρωες μας, γι' άλλους για πολύ καιρό και γι' άλλους, σαν και μένα, για πολύ λίγο. Τι όμορφο που είναι να θυμάσαι, πάντως. Τώρα ειδικά που οι άνθρωποι έχουν χαθεί μεταξύ τους, που άλλοι δεν είναι στη ζωή και που το πατρικό σου μόνο μελαγχολία σου προκαλεί, τουλάχιστον ακονίζεις το συναίσθημα σου δια της νοσταλγίας. Δεν είναι και λίγο...

Τετάρτη, 7 Ιουνίου 2017

Review από τη δισκοπαρουσίαση του Νίκου Καρακαλπάκη στον κήπο του Black Duck

Από αριστερά ο βιολιστής Μάριος Ιβάν Παπούλιας, ο ερμηνευτής Νίκος Καρακαλπάκης και η κιθαρίστρια Αρετή Κοκκίνου

Όμορφη βραδιά η χθεσινή στον κήπο του Black Duck της Ντόρας Ρίζου και απόλυτα επιτυχημένη ως δισκοπαρουσίαση, εφόσον ο χώρος γέμισε από κόσμο και γενικώς ακούστηκαν καλά πράγματα - από τους ομιλητές, από τον οικοδεσπότη της εκδήλωσης, Νίκο Καρακαλπάκη, με τους μουσικούς του, αλλά κυρίως απ' το κοινό αμέσως μετά το τέλος του live. Σήμερα μάλιστα, έχοντας κληθεί να μιλήσω για πολλούς δίσκους τα τελευταία χρόνια, η αίσθηση μου είναι πως το καλοκαιρινό Black Duck Garden είναι ίσως ο καλύτερος χώρος για τέτοια events σε ολόκληρη την Αθήνα.
Νένα Βενετσάνου - Κώστας Κωτούλας - Μπόσκο
Ένα θεματάκι το είχαμε με τα του προλόγου της εργασίας του Καρακαλπάκη: Ο στιχουργός και ιστορικός μουσικός παραγωγός - όπως τον χαρακτήρισα - Κώστας Κωτούλας ήθελε να είμαστε και οι τρεις μας καθισμένοι στο stage, η Νένα Βενετσάνου ήθελε και τραπεζάκι για ν' ακουμπάμε τα χαρτιά μας κι έτσι δεν εισακούστηκε η πρόταση μου για να κάναμε μια συζήτηση με θέμα τον δίσκο του καλλιτέχνη αντί βαρετών συνήθως ομιλιών. Είναι μία καλή ιδέα που εφαρμόσαμε με τον Δημήτρη Μανιάτη πριν δύο εβδομάδες στην άλλη δισκοπαρουσίαση, των Πάνου Παπαϊωάννου - Χρυσόστομου Καραντωνίου - Δημήτρη Παπαχαραλάμπους, και που σκοπεύω να ακολουθώ στις επόμενες αντίστοιχες εκδηλώσεις που θα με καλούν ως ομιλητή. 
Μπόσκο - Κώστας Κωτούλας - Νένα Βενετσάνου (φώτο: Ντόρα Ρίζου)
Ωστόσο, τελικά εγώ διάβασα ένα σύντομο κείμενο - αυτό που ανάρτησα εδώ σε χθεσινό post - και κράτησα ως ενθύμια τα χαρτιά με τα κείμενα του Κωτούλα και της Βενετσάνου. Είπαν μεγάλα λόγια για τον Καρακαλπάκη και οι δυο τους: Ο Κωτούλας αναφέρθηκε στην πρώτη γνωριμία τους με τον νέο τραγουδιστή, όταν του ζήτησε να ερμηνεύσει ένα τραγούδι του σε μουσική του Γιάννη Σπανού. Ο ίδιος ο Σπανός βρισκόταν στο Κιάτο και δε μπόρεσε να παραστεί, αλλά ο Κωτούλας μας μετέφερε τα εξής λόγια του: ''Δεν υπάρχει λόγος και δε μπορώ να παραστώ. Το ότι εκτιμώ τον Καρακαλπάκη ως ερμηνευτή το αποδεικνύουν οι συναυλιακές μας συνεργασίες''. Ο Κωτούλας, επίσης, δεν παρέλειψε να θυμηθεί τις μεγάλες στιγμές του στη δισκογραφία δίπλα στη Νένα Βενετσάνου, τον Δημήτρη Κάππο της MBI και τη Ντόρα Ρίζου της Lyra. Η Νένα Βενετσάνου απ' την πλευρά της σύστησε στον Καρακαλπάκη να μην έχει κανένα άγχος για τα τραγουδιστικά του προσόντα, αφού βρίσκεται σε καλό δρόμο με δυνατότητες κι άλλης εξέλιξης. Μας πληροφόρησε επίσης πως άλλαξε ένα στίχο στη ''Λιλήθ'' της που επανεκτέλεσε ο Καρακαλπάκης, εφόσον το τραγούδι είχε γραφτεί για το γυναικείο κίνημα των 80s, αλλά σήμερα αποκτά μια πιο καθολική σημασία. Η Νένα έχει χιούμορ, αυτό είναι γνωστό τοις πάσι, οπότε δυο - τρία άλλα λόγια της εν είδει διαλόγου με τον Καρακαλπάκη μεταξύ του κοινού ελάφρυναν το κλίμα της βραδιάς και έδιωξαν κάθε υπόνοια σοβαροφάνειας.
Μπόσκο - Κώστας Κωτούλας - Νένα Βενετσάνου

Ο Νίκος Καρακαλπάκης live με τη μπάντα του
Αμέσως μετά το τέλος των ομιλιών, νομίζω πως το live του Καρακαλπάκη αποζημίωσε τον κόσμο αναφορικά με την αναμονή του μουσικού μέρους. Μου άρεσε που ακούσαμε ''ζωντανά'' ολόκληρο το CD από το πρώτο ως το τελευταίο track χωρίς άλλα τραγούδια, διασκευές κ.λπ. Έτσι, για να ξέρουν ακριβώς και το περιεχόμενο του δίσκου του Καρακαλπάκη, όσοι τουλάχιστον δεν τον είχαν ακούσει μέχρι χθες βράδυ. Εξαιρετικοί οι μουσικοί και φάνηκε πόσο είχαν δουλέψει για ό,τι είδαμε/ ακούσαμε με προεξάρχουσα την Αρετή Κοκκίνου στις κιθάρες και τις ενορχηστρώσεις, τον Μάριο Ιβάν Παπούλια στο βιολί, τον Σταύρο Παργινό στο τσέλο, τον Γάσπατη Μαμμά στο κλαρινέτο και τον Γιώργο Γκίκα στα κρουστά.
Ο Λίνος Κόκοτος μιλάει για τον Νίκο Καρακαλπάκη
Ο Καρακαλπάκης είχε άγχος για τον ήχο και δεν θά'πρεπε καθώς σε μας από κάτω ''έφτανε'' άψογος. ''Μου θυμίζει τον Διονύση Θεοδόση'' παρατηρούσε δίπλα μου η Νένα Βενετσάνου, καθώς τον ακούγαμε να ξεδιπλώνει τις φωνητικές του ικανότητες, όχι μόνο φυσικά στη ''Λιλήθ'', αλλά και στα άλλα κομμάτια του δίσκου, σαν ''Τα δαγκωμένα μήλα'' του Λίνου Κόκοτου και της Μαρίας Παπαδάκη, το ωραιότερο - κατά κοινή ομολογία - καινούργιο κομμάτι της δουλειάς. Εκεί ήταν και ο Κόκοτος που πήρε το λόγο σε κάποια φάση και τίμησε τον ερμηνευτή για τη συνεργασία τους.
Νένα Βενετσάνου - Γιώργος Καγιαλίκος - Πηγή Λυκούδη - Μπόσκο - Κώστας Κωτούλας
Εκτός από τον Λίνο Κόκοτο και τους ομιλητές Κώστα Κωτούλα και Νένα Βενετσάνου, τον Νίκο Καρακαλπάκη τίμησαν ακόμη πολλοί συνάδελφοί του, μουσικοί και ραδιοφωνικοί παραγωγοί: Οι τραγουδοποιοί Λεωνίδας Μαριδάκης - Μιχάλης Τσαντίλας, οι συνθέτες - στιχουργοί του άλμπουμ Μαρία Παπαδάκη, Νίκος Δούκας, Γιώργος Καγιαλίκος, Πηγή Λυκούδη, οι συνθέτες Δημήτρης Λέκκας - Ηρακλής Πασχαλίδης, οι ερμηνεύτριες Πένυ Ξενάκη - Μαρία Κανελλοπούλου, οι ραδιοφωνικοί παραγωγοί Γιώργος Τσάμπρας, Δημήτρης Μεϊδάνης, Αριστέα Γιάννου, Νικόλ Κατσάνη, ο στιχουργός Δημήτρης Παπαχαραλάμπους κ.α. Η εκδήλωση διήρκεσε όσο έπρεπε, δύο ώρες μάξιμουμ, για να ακολουθήσουν όπως ήταν αναμενόμενο τα πηγαδάκια στο κατάμεστο Black Duck Garden.

Τρίτη, 6 Ιουνίου 2017

Για τον Νίκο Καρακαλπάκη και το ''Ό,τι μας ανήκει'' που παρουσιάζεται απόψε στο Black Duck Garden

Δεν πάνε πολλοί μήνες που παρέλαβα το CD ενός νέου ερμηνευτή με τίτλο ''Ό,τι μας ανήκει'', δική του παραγωγή, ανεξάρτητη, σε διανομή της MLK του Κάππου. Θυμάμαι πως όταν διάβασα τους τίτλους των τραγουδιών και τους συντελεστές του CD, είπα μέσα μου με μία αίσθηση πίκρας: ''Τι να κάνεις κι εσύ τώρα με τους ποιητές, με τον Σπανό, τη Βενετσάνου, τη Νικολακοπούλου και τον Λίνο Κόκοτο...Αν δε βγεις σε κάνα Star Academy με τον Καρβέλα και τη Βίσση, ποιος θα σ' ακούσει;'' Δυστυχώς το πίστευα απόλυτα! Γνωρίζω καλά πως παν τα πράγματα σε μια εποχή που η δισκογραφία είναι υπό κατάρρευση, τα ραδιόφωνα παίζουν τους ίδιους και τους ίδιους, ακόμη και τους λεγόμενους ''έντεχνους'' που είναι μεσ' στην καλή χαρά, κλείνοντας ηθελημένα τ' αυτιά σε οτιδήποτε άλλο έχει να προτείνει κάτι διαφορετικό, ενδεχομένως πιο μελαγχολικό και πιο εσωστρεφές. Ευτυχώς, όμως, που ο καλλιτέχνης του δίσκου ''Ό,τι μας ανήκει'', ο Νίκος Καρακαλπάκης, με διέψευσε κανονικότατα! Τον παρακολούθησα όλο τον υπόλοιπο καιρό, μέχρι τη σημερινή μέρα που είμαστε εδώ και παρουσιάζουμε τη δουλειά του, να αγωνίζεται μόνος του στα social media για να στηρίξει το έργο του, δίχως τις πλάτες κανενός μεγαλοπαράγοντα της δισκογραφίας ή των ραδιοφώνων. Με έκπληξη ενημερωνόμουν πως το CD του πάει καλά - κατά το κοινώς λεγόμενο -απ' την άποψη των πωλήσεων και πως κάθε νέο τραγούδι που αναρτούσε στον προσωπικό του λογαριασμό στο facebook συγκέντρωνε πλήθος like! Έπειτα διάβασα μερικές συνεντεύξεις του σε περιοδικά και sites και συνειδητοποίησα πως πρόκειται για έναν ισορροπημένο καλλιτέχνη που σέβεται το καλό ελληνικό τραγούδι, απολαμβάνει τη συνεργασία του με τόσους και τόσο σπουδαίους προκατόχους του και κινείται χωρίς κανένα άγχος για την προώθηση της εργασίας του. Για την ερμηνευτική δεινότητα του Καρακαλπάκη θα σας μιλήσουν, φαντάζομαι, και οι αξιότιμοι Κώστας Κωτούλας και Νένα Βενετσάνου. Κι εγώ άλλωστε απόψε θά'χω την ευκαιρία να τον δω και να τον ακούσω να αποδίδει τα τραγούδια του μαζί σας για πρώτη φορά. Ένα μόνο έχω να πω: Το ''Ό,τι μας ανήκει'' επιχειρεί τη σύνδεση με το αμιγώς έντεχνο και το αμιγώς ελληνικό τραγούδι, τότε που ένας ερμηνευτής βρισκόταν στην υπηρεσία του συνθέτη και του ποιητή - στιχουργού. Κι αν εδώ ο Καρακαλπάκης έδρασε πολυσυλλεκτικά, συγκέντρωσε δηλαδή τραγούδια που είτε γράφτηκαν για τη φωνή του, είτε απλώς ξεχώρισε ο ίδιος προς επανεκτέλεση, πέτυχε την ένωση των μεγάλων δημιουργών με τους νεότερους συναδέλφους τους: Τον Νικηφόρο Βρεττάκο, τη Λίνα Νικολακοπούλου, τον Γιάννη Σπανό, τον Λίνο Κόκοτο και τη Νένα Βενετσάνου με τον Γιώργο Καγιαλίκο, τον Νίκο Δούκα, τη Μαρία Παπαδάκη, την Ανδριανή Ζαγγανά, την Πηγή Λυκούδη και την Αρετή Κοκκίνου. Νομίζω μάλιστα πως στην καλλιτεχνική επιτυχία του δίσκου συνέβαλε και η Αρετή Κοκκίνου με τις εμπνευσμένες ενορχηστρώσεις της. Ο λόγος στον Κώστα Κωτούλα και στη Νένα Βενετσάνου. Καλή πορεία να έχει το ''Ό,τι μας ανήκει'' και ας περάσουμε μία όμορφη βραδιά! 
Ο ερμηνευτής του άλμπουμ ''Ό,τι μας ανήκει'', Νίκος Καρακαλπάκης, που παρουσιάζουμε σήμερα Τρίτη 6 Ιουνίου στο Black Duck Garden της πλατείας Καρύτση
* Ο δίσκος ''Ό,τι μας ανήκει'' του Νίκου Καρακαλπάκη παρουσιάζεται απόψε στις 20.30 στο Black Duck Garden της πλατείας Καρύτση. Θα μιλήσουν κατά σειρά ο Αντώνης Μποσκοΐτης, ο Κώστας Κωτούλας και η Νένα Βενετσάνου. Θ' ακολουθήσει συναυλία με το υλικό του δίσκου στο σύνολο του. 

Δευτέρα, 5 Ιουνίου 2017

όσο κρατάει ένα CD της Πρωτοψάλτη...

Δευτέρα σήμερα, ημιαργία, του Αγίου Πνεύματος, μια βαρεμάρα έχει πέσει στην πόλη, μια στασιμότητα, μια θλίψη τελικά ίσως. Κάθομαι και γράφω ακούγοντας τη ''Σωτηρία της ψυχής'' του Κραουνάκη και της Νικολακοπούλου με την Πρωτοψάλτη - εγώ ν' ακούω Πρωτοψάλτη στο σπίτι μου, κάτι δεν πάει καλά, εκεί που ανέβαζα στο facebook Amazing Frendly Apple και μπάντες του swinging London, επηρεασμένος από το ωραίο αφιέρωμα του Τρούσα στην ηλεκτρονική LIFO. Τι συνέβη, ωστόσο; Συχνά βγάζω CD από τις θήκες τους και μετά τα βάζω αλλού, με αποτέλεσμα ν' ανοίγεις Φαραντούρη και να βρίσκεις Rufus Wainwright ή Άκη Πάνου στη θέση των Belle & Sebastian. Έτσι, λοιπόν, κάπου είχα καταχωνιάσει ποιος ξέρει για πόσο καιρό το CD της Πρωτοψάλτη κι είπα ''Δε βάζω μία να τ' ακούσω προτού το γυρίσω στη σωστή του θέση;'' Ορθώς έπραξα, αφού το ''Κυκλοφορώ κι οπλοφορώ'' του '85 αποτελεί ένα ευχάριστο άκουσμα που είχα πολλά - πολλά χρόνια ν' ακούσω και - γιατί όχι; - να επανεξετάσω. Επιστρέφω στο blog αυτό όποτε μπουχτίζω από το facebook, που για μία ακόμη φορά μετατράπηκε σε πεδίο μάχης. Αφορμή ήταν η προχθεσινή ανάρτηση της Αφροδίτης Μάνου για τον Σόιμπλε και χθες του Καζάκου για τους νέους που μεταναστεύουν. Για τον Καζάκο χέστηκα, το ομολογώ, εφόσον έχει προ πολλού μεταβληθεί σε έναν αφόρητο γέρο παλαιοκομμουνιστή, που κατά καιρούς πετάει εξυπνάδες. Δε φταίει αυτός, αυτοί που ζητάνε το λόγο του φταίνε. Απ' την άλλη, ο Καζάκος δεν είναι περισσότερο αφόρητος από τον Τζήμερο και κάτι απίθανους τύπους που ξαφνικά ενέσκηψαν στη ζωή μας για να την κάνουν σαν τα μούτρα τους, να περνάνε αυτοί δηλαδή καλά κι εμείς να καταφεύγουμε στα seropram άνευ ψυχιάτρου κιόλας - έτσι, γιατί μας βλέπει ο φαρμακοποιός, ''Δεν είστε πολύ καλά'' μας λέει με την εμπειρία και την οικειότητα χρόνων, ''Πράγματι'' του απαντάμε, ''μήπως έχετε κάτι για την περίπτωση μας;'', κι όλα παίρνουν το δρόμο τους. Αντίθετα, όμως, στενοχωρήθηκα πολύ με τα παρατράγουδα από την ανάρτηση της Αφροδίτης. Μία αγαπημένη καλή καλλιτέχνιδα κατηγορήθηκε ως...Ναζί - εδώ γελάνε, τουλάχιστον - επειδή είπε το αυτονόητο: Πως η αναπηρία ενός ανθρώπου, του Σόιμπλε εν προκειμένω, δεν τον απαλλάσσει απ' το νά'ναι ένα καθίκι και μισό, όλο μίσος και κόμπλεξ για τους συνανθρώπους του. Τι να κάνουμε τώρα, αυτή είναι η αλήθεια, παρά το ότι θίχτηκαν άνθρωποι μυαλωμένοι που ξέρω ότι αγαπούν τη Μάνου για την τέχνη της τόσα χρόνια. Κι εγώ απ' τη μεριά μου θύμωσα μ' όλους αυτούς τους politically correct, τους πάντα προοδευτικούς τάχα μου, που με περισσή ευκολία στήνουν στον τοίχο οποιονδήποτε τολμάει να εκφράσει μιαν άλλη φωνή. Σκέφτομαι επίσης τη ζημιά που έχουν κάνει ως ένα σημείο τα social media: Καλλιτέχνες που εκτιμούσαμε και που πριν 10 - 15 χρόνια θα ήταν αδιανόητο να έχουμε μαζί τους διάλογο, πλέον μέσω facebook τους παρακολουθούμε πως ξυπνάνε, πότε πίνουν καφέ, τι σκέφτονται, τι πιστεύουν για τα πάντα. Κι έτσι, κάποιοι έχουν την εντύπωση πως είναι ίσοι κι όμοιοί τους, πως μπορούν να τους λοιδωρούν και να τους ξεφτιλίζουν χωρίς ίχνος σεβασμού, σαν αγριεμένοι κάφροι. Κάνα δυο από δαύτους σύστησα στη Μάνου να τους κάνει μήνυση, καθώς ξεπέρασαν κάθε όριο. Θα το χαιρόμουν να τους ''κυνηγούσε'' και σίγουρα άμα χρειαζόταν θα έτρεχα οπουδήποτε προς υπεράσπιση της. Όπως πολύ σωστά σχολίασε η Μάρω Μπουρδάκου, δεξιά-δεξιότατη, αλλά μορφωμένη και μεγάλη ψυχή, ''Το καλύτερο είναι να μη μιλάμε σ' αυτή τη χώρα, εμφύλιο bullying'', υπερασπιζόμενη κι αυτή το δικαίωμα στην έκφραση της Μάνου. Νομίζω ώρες - ώρες πως η δεξιά Μπουρδάκου και ο αριστερός Μανιάτης, τα δύο άκρα, είναι απ' τους σωστότερους ανθρώπους που έχω ''φίλους'' στο facebook. Συν τοις άλλοις, οι παραδοσιακοί δεξιοί είναι μια χαρά άνθρωποι, ειδικά όταν έχουν μεγάλη παιδεία σαν τη Μάρω, εν αντιθέσει με κάτι γραβατάκηδες λέρες φιλελέδες που ξερνούν με την πρώτη ευκαιρία το μίσος και το μένος τους χωρίς καμία δεύτερη σκέψη! Ανακάλυψα μάλιστα πως μερικοί απ' αυτούς κρατάνε ακόμα την αντιπαλότητα και τον...εθνικό διχασμό απ'την εποχή του διαβόητου ΝΑΙ - ΟΧΙ στο δημοψήφισμα, που είχε κάνει αρκετούς να διακόψουν κάθε σχέση μεταξύ τους. Αφού δε ζούμε στο 1950 να έβγαιναν και τα κουμπούρια, πάλι καλά...Ένα ωραίο σχόλιο έκανε επίσης η Έλενα Ακρίτα για τη φάση με τον Καζάκο: ''Όταν ένας σε λέει φασίστα, εσύ δεν τον λες μυτόγκα'', στηλιτεύοντας την αστοχία ορισμένων να κατακεραυνώσουν τον ηθοποιό. Εν ολίγοις, άλλο να διαφωνείς με τον Καζάκο και άλλο να την ''πληρώνει'' μέχρι κι ο γιος του στα σχόλια. Τι να πει πια κανείς, ζούγκλα έχουμε γίνει, ένα κράμα χαβαλέ, εκδικητικότητας, χαμηλών - χαμηλότατων ενστίκτων και κανιβαλιστικών τάσεων. Αυτά κάνει η κρίση, πέραν της ανέχειας, συνεπώς ξαναγυρνάμε στην απόλυτη μπανάλ άποψη: Το χρήμα είναι ο ένας και μοναδικός Θεός ή Είναι ο Καπιταλισμός, Ηλίθιε, τι δεν καταλαβαίνεις; Παρεμπιπτόντως, μια απ' αυτές τις μέρες θα προμηθευτώ το νέο βιβλίο της Ακρίτα. Έχω διαβάσει αρκετά πράγματα και θα το αγοράσω - την Ακρίτα αξίζει να την ''πληρώσεις'', πόσο μάλλον που εμένα όλο δίσκους και βιβλία μου χαρίζουν με αποτέλεσμα να έχω χάσει προ πολλού την ευχαρίστηση μιας εκούσιας αγοράς. Κοίτα να δεις που μέχρι να χτυπήσω το post τούτο, τελείωσε και η ακρόαση του CD της Πρωτοψάλτη. Δεν παίζει να πατήσω replay, too much για σήμερα η Πρωτοψάλτη...

Η ζωή της ηθοποιού Δέσποινας Στυλιανοπούλου στην ηλεκτρονική LIFO

Καταρχάς να πω ότι την πάω τη Δέσποινα Στυλιανοπούλου, εννοώ πως έχω γελάσει πολύ μέσα στα χρόνια με τις ταινίες, στις οποίες έπαιζε, κυρίως σε δεύτερους ή και τρίτους ρόλους. Ομολογώ, ωστόσο, πως δεν ήξερα πως θά'βγαινε μία συνέντευξη μαζί της. Καλές και χρυσές είναι οι συνεντεύξεις που έχω ξεκινήσει με βετεράνους ηθοποιούς του παλιού ελληνικού κινηματογράφου - απ' ότι παρατηρώ αρέσουν πολύ στον κόσμο - κινδυνεύω ανά πάσα στιγμή, όμως, να γίνω κάτι σαν το διάδοχο του...Μάκη Δελαπόρτα, συνθήκη που με φρικάρει ως σκέψη. Ευτυχώς δηλαδή που μεσολαβούν κάνας Μίκης Θεοδωράκης, καμιά Γλυκερία, και η τάξη αποκαθίσταται. 
Αργήσαμε λίγο να φτάσουμε στο σπίτι της Στυλιανοπούλου καθώς κάναμε λάθος με τον Πάρι Ταβιτιάν, τον φωτογράφο, την οδό της στο Μαρούσι. Μπλέξαμε τον Βασιλέα με τον Μέγα Κωνσταντίνο, αλλά οι δυο τους δεν απείχαν και πολύ. Βρήκαμε κι ένα λουλουδάδικο τελευταία στιγμή, όρμηξα εγώ μέσα, πήρα κι ένα χρυσάνθεμο που ήξερα ότι θα συγκινήσει μία μεγάλη σε ηλικία καλλιτέχνιδα και σε 10 λεπτά της χτυπούσαμε το κουδούνι.
Άκρως περιποιητική η Δέσποινα, μας υποδέχτηκε μαζί με την Γεωργιανή οικιακή βοηθό της και τα κεράσματα άρχισαν με το που μπήκαμε στο διαμέρισμα της. ''Θα φάτε μια καραμελέ; Τι καφέ θέλετε; Έχουμε γαλλικό και καπουτσίνο! Πάρτε και μπισκοτάκια'' ήταν τα λόγια της μέχρι να κάτσουμε επιτέλους στο τραπέζι του σαλονιού της και να ξεκινήσει η κουβέντα μας. 
Τρία πράγματα ήξερα μόνο για τη Στυλιανοπούλου κι αυτά τα τσέκαρα στη wikipedia με ένα γρήγορο γκουγκλάρισμα, πέντε λεπτά πριν αναχωρήσω για τη συνάντηση μας: Έτος γέννησης, σπουδές στη σχολή Ροντήρη και ένας σύντομος γάμος με τον τραγουδιστή και ηθοποιό Πέτρο Μήλα. Από κει και πέρα, γνώριζα τις ταινίες της και τη σχέση της με τον σκηνοθέτη Κώστα Καραγιάννη, τότε που πήγε να την κάνει πρωταγωνίστρια σε μια σειρά έγχρωμων κωμωδιών δίπλα σε μεγάλους επίσης πρωταγωνιστές. Για όλα είχε τη διάθεση να μιλήσει η Δέσποινα και για όλα μίλησε!
Ενδεικτικό του ωραίου κλίματος μεταξύ μας ήταν το ότι, πριν καν αρχίσει η συνέντευξη, κάναμε και πλάκες - τα παιδία παίζει σα να λέμε. Να πω την αλήθεια, όταν η Στυλιανοπούλου μας οδήγησε στο γραφείο της με τα πορτραίτα ανθρώπων που δεν είναι εν ζωή, την είδα να μελαγχολεί. Εγώ πρώτος άρχισα τις...μαλακίες, για να ελαφρύνω το κλίμα πριν τη συνέντευξη, αλλά κι εκείνη μ' ακολούθησε, όπως μαρτυρούν οι φωτογραφίες του Πάρι. 
Τελικά η συνέντευξη βγήκε πολύ πιο επιτυχημένη, απ' ότι την περίμενα κι εγώ ο ίδιος. Είναι ευλογία να μιλάς με τέτοιους λαϊκούς καλλιτέχνες που τους έχει τύχει να συμπορευθούν στη ζωή τους με μυθικά ονόματα. Θέλω να πω, ποιος καλλιτέχνης τη σήμερον ημέρα μπορεί να σου μιλήσει για τη Γεωργία Βασιλειάδου ή τη Σμάρω Στεφανίδου; Χώρια που η Στυλιανοπούλου διαθέτει μυαλό - ξουράφι, νά'ναι καλά, και οι μνήμες της είναι ολοζώντανες! Τέλος, με εντυπωσίασε το εξής: Φεύγοντας απ' το σπίτι της, μου χάρισε την αυτοβιογραφία της. Τη διάβασα μονορούφι το ίδιο βράδυ πριν αποκοιμηθώ και παρατήρησα ότι πολλές ιστορίες που υπάρχουν μέσα και που είπε και σε μένα, δεν διέθεταν τόσες λεπτομέρειες όσες είχε η μεταξύ μας συζήτηση. Ένας άλλος λόγος, λοιπόν, να χαίρομαι που ναι μεν οι συνεντεύξεις μου βγαίνουν...σιδηρόδρομοι, κρατάνε όμως τον αναγνώστη μέχρι την τελευταία λέξη τους! Καμία σχέση με τον περιοδικό ή ημερήσιο Τύπο που ελλείψει χώρου κουτσουρεύονται τα πάντα κι εσύ λυπάσαι, αν μη τι άλλο, για τη δουλειά που έχεις ρίξει και που συχνά μένει στο συρτάρι σου. Τη συνέντευξη της Δέσποινας Στυλιανοπούλου στο LIFO.gr τη διαβάζετε εδώ:
http://www.lifo.gr/articles/culture_articles/146984

Δευτέρα, 29 Μαΐου 2017

Review από τη χθεσινή και τελευταία μέρα του B-FEST στην ΑΣΚΤ

Από το ωριαίο ντοκιμαντέρ ''Καλωσόρισμα'' της Πάολας Ρεβενιώτη και του Paola Team Documentaries
Ρηνιώ Κουρδάκη - Μπόσκο - Ζωή Ρηγοπούλου - Πανδώρα Μουρίκη


Στο B-FEST είχα συμμετάσχει με ταινία μου πολλά χρόνια πριν, πάντα μέσα στο κινηματοθέατρο της ΑΣΚΤ στην Πειραιώς - αν θυμάμαι, με το ντοκιμαντέρ μικρού μήκους για τον Ιάπωνα rocker Kenji Damo Suzuki. Εκείνο που θυμάμαι καλά, πάντως, είναι ότι ήμασταν εμείς κι εμείς τότε μέσα στην αίθουσα, μια και το φεστιβάλ δεν είχε πάρει ακόμη τα πάνω του. Η κατάσταση αυτή άλλαξε, όπως κατάλαβα χθες που βρέθηκα ξανά στο B-FEST του περιοδικού Βαβυλωνία και όλα θύμιζαν γιορτή: Στο ένα κτήριο εκθέσεις με εικαστικά έργα στο πλαίσιο της Documenta, στο άλλο οι προβολές του B-FEST και έξω διάφορα happenings, συναυλίες με rock και ρεμπέτικα, ομιλίες, σουβλάκια, Ινδιάνοι μικροπωλητές. Στις προβολές των δικών μου ντοκιμαντέρ για τη Φλέρυ Νταντωνάκη και τον Νίκο Κούνδουρο, δεν είχαμε πολύ κόσμο. Ήταν κι απαγορευτική η ώρα, 5 το απόγευμα (που τελικά έγινε 6) συν τη βροχή που έπεφτε από το πρωί. Παρόλα αυτά εγώ το χάρηκα ιδιαιτέρως, καθώς με τίμησαν πολλοί φίλοι εντός κι εκτός facebook: Μεταξύ αυτών, η ερμηνεύτρια Ρηνιώ Κουρδάκη (πάντοτε η Ρηνιώ είναι παρούσα σε προβολές ταινιών μου), η ηθοποιός Ζωή Ρηγοπούλου, που γνωριστήκαμε χθες προσωπικά, και η σκηνοθέτιδα Πανδώρα Μουρίκη, που γνωριζόμαστε εδώ και πολλά χρόνια. Επίσης, ο τραγουδοποιός Λεωνίδας Μαριδάκης και η ραδιοφωνική παραγωγός Νικόλ Κατσάνη, ο ερμηνευτής Δημήτρης Κικλής, ο Μάνος Γαρυφάλλου, η Εβελίνα Λίτινα, αλλά και η Εύα Κουμαριανού. Ακολούθησε μικρή συζήτηση με τα περίπου είκοσι άτομα στην αίθουσα, που - ομολογουμένως - τους άρεσαν οι ταινίες και ρωτούσαν αρκετά πράγματα τόσο για τη Νταντωνάκη, όσο και για τον Κούνδουρο. 
Να και η Εύα στη Documenta! Αστεία στιγμή αμέσως μετά το τέλος της ταινίας για τον Κούνδουρο, στο q & a με το κοινό: Η Κουμαριανού πήγε να φτιάξει το μαλλί της και ο συντονιστής νόμιζε πως θέλει να κάνει ερώτηση. ''Σας ακούμε'' της λέει κι εκείνη, πάντα ετοιμόλογη, με ρωτάει: ''Με συγχωρείτε, ο Κούνδουρος χρησιμοποιούσε πάντα τόσο έντονο μακιγιάζ στις ταινίες του;'' Σωστότατη η παρατήρηση της, αν και μετά συζητάγαμε τη φάση κι είχαμε πεθάνει στο γέλιο...
Κι εδώ πάλι η Εύα με τον Θρασύβουλο Καλαϊτζίδη, φοιτητή της ΑΣΚΤ και βοηθό μου από το 2011, και τον φίλο μας, εικαστικό Βασίλη Παπαδημητρίου ή σκέτο Τρίου. Οι τέσσερις μας κάναμε μια τεράστια βόλτα μεσ' στην Καλών Τεχνών, κάτσαμε σε πέτρινα παγκάκια, χαθήκαμε στους εκθεσιακούς χώρους, καταλήξαμε στο καφενείο να τρώμε σιροπιαστά γλυκά, με την Εύα να πετάει πάλι μοναδικές ατάκες: ''Να μου το θυμηθείτε'' μας έλεγε, ''θα μας βλέπουν τόση ώρα να γυρνάμε εδώ κι εκεί και θα λένε Αυτοί ψάχνουν να βρουν μέρος για να τη γαμήσουν''! Μπορεί να φανταστεί κανείς έτσι τα γέλια που κάναμε! 
Το κλου της βραδιάς ήταν αναμφισβήτητα, όμως, η πρεμιέρα του καινούργιου ντοκιμαντέρ της Πάολας Ρεβενιώτη και του Paola Team Documentaries με τίτλο ''Καλωσόρισμα'' μέσα σε μία κατάμεστη αίθουσα. Δεν έχω λόγια και όχι που με την Πάολα κάνουμε στενή παρέα τελευταία! Η ταινία της για τις βάρκες με τις άτυχες ψυχές που φτάνουν - αν φτάσουν - στη Μυτιλήνη είναι ένα 100% ακτιβιστικό ντοκιμαντέρ με πληροφορίες που ποτέ δεν θα μαθαίναμε και που σίγουρα δεν θα βλέπαμε σε κανένα τηλεοπτικό ρεπορτάζ! Το ''Καλωσόρισμα'' δεν έχει ίχνος τηλεοπτικής ρεπορταζίλας και συγκίνησης με το στανιό. Με ένα δεξιοτεχνικό μοντάζ παρακολουθούμε μαρτυρίες ανθρώπων από τη Συρία, το Αφγανιστάν και άλλες χώρες της Αφρικής και της Ασίας, αλλά ακούμε και ηχογραφημένες μόνο μαρτυρίες από ακτιβιστές που καταγγέλλουν ορισμένες ΜΚΟ για δημοσιοϋπαλληλική δράση και αναζήτηση κέρδους χωρίς στην ουσία κανένα ανθρωπιστικό ενδιαφέρον.  
Μου άρεσε που το ντοκιμαντέρ της Πάολας δεν είχε ίχνος μιζέριας. Η κάμερα της εστίαζε στα κατάμαυρα μεγάλα μάτια παιδιών που χαμογελούν, καθώς δέχονται τις πρώτες βοήθειες από τον κόσμο, Έλληνες και ξένους, στις ακτές της Μυτιλήνης. Μπορώ να καταλάβω για ποιο λόγο έγινε αυτό: Η Πάολα και η ομάδα της τράβηξαν το ντοκιμαντέρ τους μπαίνοντας στο νερό μέχρι τη μέση, κρατώντας κι οι ίδιοι βρέφη στα χέρια τους, ζώντας από πρώτο χέρι όλες τις αντιξοότητες αυτών των ανθρώπων με ένα και μόνο ζητούμενο: Την ανάδειξη των πιο υψηλών ανθρώπινων συναισθημάτων, όπως είναι η αγάπη και η αλληλεγγύη! Και προς το τέλος, μια - δυο σκηνές με τις βάρκες που φτάνουν και τα ζεστά χαμόγελα αυτών που υποδέχονται τους πρόσφυγες, ήταν αρκετά για να σου φέρουν δάκρυα στα μάτια - εμένα μου συνέβη δηλαδή, παρασυρμένος από την ποίηση των εικόνων της Πάολας, από την ποίηση της ζωής της ίδιας, χωρίς κανένα στόμφο, κανένα διδακτικό λογύδριο και καμία επιτήδευση! 
Το ''Καλωσόρισμα'' μου θύμισε το νατουραλιστικό σινεμά των αδερφών Νταρντέν, την αποθέωση του cinema verite και το απόλαυσα από το πρώτο ως το τελευταίο λεπτό σαν ένα ντοκιμαντέρ προορισμένο για διεθνή φεστιβάλ κινηματογράφου του εξωτερικού. Της αξίζουν πολλά συγχαρητήρια, αν υποτεθεί πως ένας άνθρωπος σαν την Πάολα πού'χει φάει το ρατσισμό με το κουτάλι, επιστρέφει ως δώρο στους συνανθρώπους της μαθήματα αγάπης, αλληλεγγύης και σεβασμού. Κι αν ακόμη στην Ελλάδα το κατεστημένο θέλει τους τρανς ανθρώπους να είναι μόνο θέματα για ντοκιμαντέρ και όχι δημιουργοί - ντοκιμαντερίστες οι ίδιοι, η Πάολα Ρεβενιώτη τους βάζει όλους στη θέση τους, κάνοντας αυτό που γουστάρει η ψυχή της, δίχως καμία κρατική υποστήριξη - επιχορήγηση. Λυπάμαι που ενδεχομένως θα σπαστούν γνωστοί μου ντοκιμαντερίστες, επαγγελματίες και συνδικαλιστές του χώρου, το ντοκιμαντέρ όμως απαιτεί πάνω απ' όλα καλά και αγαθά κίνητρα, όρεξη και συναισθηματικά αποθέματα. Η Πάολα Ρεβενιώτη, μία ''εκδιδόμενη τρανς'' όπως συνήθιζε να υπογράφει στο θρυλικό ''Κράξιμο'', τα διαθέτει όλα αυτά! Και γι' αυτό φτιάχνει σπουδαίες ταινίες!
* Οι photos από την προβολή του ''Καλωσορίσματος'' είναι του Τάκη Κουρκουρίκη 
** Ευχαριστίες στον Τάσο Αβούρη και στον Γιάννο Σταμούλη που ''έτρεξαν'' τις προβολές των ταινιών μας στο φετινό B-FEST και λογικά θα τους βγήκε η...πίστη το περασμένο τριήμερο στην Καλών Τεχνών.  

Κυριακή, 28 Μαΐου 2017

Για το Άσμα Ασμάτων στο Θησείο - Ένα θέατρο για τις Τέχνες: Εν αρχή ην ο λόγος. Έπονται η Καύλα κι η Επανάσταση!

Χθες παρακολούθησα στο θέατρο Θησείο - ένα θέατρο για τις Τέχνες, το Άσμα Ασμάτων στη σκηνοθετική προσέγγιση του Βαλάντη Φράγκου με την ομάδα The 3rd person theatre group (μια παραγωγή του ΔΗΠΕΘΕ Κοζάνης που δικαιώνει τον ρόλο των ΔΗΠΕΘΕ γενικά ως φορείς πολιτισμού). Πρόκειται για ένα από τα πιο ιδιαίτερα, αλλά και από τα πιο δύσκολα εγχειρήματα, που έχω παρακολουθήσει σε θεατρική σκηνή την τελευταία δεκαετία. Για πολλές ώρες μετά την παράσταση αμφιταλαντευόμουν αν είδα πραγματικά καλό θέατρο ή αν απλά ο σκηνοθέτης μας συνεπήρε με την κινηματογραφική δομή και ανάπτυξη του έργου. Θέλω να πω ότι στην αρχή τουλάχιστον δεν είχε ιδιαίτερη σημασία η απόδοση του κειμένου από τον πενταμελή θίασο - και κινέζικα να μιλούσαν, και τίποτα να μην καταλαβαίναμε, πάλι θα μας έβαζαν μεσ' στον κόσμο τους. 
Επειδή όμως στο θέατρο εν αρχή ην ο λόγος, που λένε, κατά τη διάρκεια της ωριαίας αυτής παράστασης ήταν ευτύχημα που οι ηθοποιοί κατάφεραν να μας περάσουν το πλούσιο περιεχόμενο ενός παραληρηματικού έργου - ένα παραλήρημα που πηγάζει εν προκειμένω από την ερωτική παραφορά, η οποία εξελίχτηκε σε παραφορά πολιτική, μαγική, κτηνώδης, χιουμοριστική, ενορχηστρωμένη καλά από τον Φράγκο. Θυμάμαι τον Ντίνο Χριστιανόπουλο που σε μία ανέκδοτη (ακόμα) μεγάλη συνέντευξη που μου είχε δώσει το 2013, σαν τον ρώτησα πως τού'χε φανεί το πρόσφατο τότε έργο του φίλου του, του Δημήτρη Παπαϊωάννου, μου είχε απαντήσει με τη μεγαλειώδη ατάκα: Καλό ήταν, αλλά δε γκαυλώσαμε...Δεν ξέρω αν την εννοούσε μεταφορικά ή κυριολεκτικά τη γκαύλα ο κ. Ντίνος, για να κάνω όμως τώρα τον παραλληλισμό με το Άσμα Ασμάτων, που είδα χθες, είναι γεγονός πως μια γκαύλα την είχε! 
Μα γίνεται να καταπιαστείς με το μέγιστο ερωτικό ποίημα όλων των εποχών και να μην έχει καύλα; Από την αρχαία λυρική Σαπφώ μέχρι το εβραϊκό δημώδες Μια βοσκοπούλα αγάπησα, κι από το Άσμα Ασμάτων του Σολομώντος (στην υπέροχη μετάφραση του Γιώργου Σεφέρη ή και σ' αυτήν του Λευτέρη Παπαδόπουλου) μέχρι τα ποιήματα που μελοποίησε ο Μάνος Χατζιδάκις στον Μεγάλο Ερωτικό του, στον 20ο αι., η ερωτική έκφραση, είτε φανερή, είτε υπαινικτική, έφτασε στο απόγειό της, αποσαφηνίζοντας μια και καλή πως το ζητούμενο στην Τέχνη είναι μόνο ένα: Ο έρωτας κι ο θάνατος σαν μία έννοια αδιαίρετη. 
Γνωστά πράγματα αυτά και μάλλον χιλιοειπωμένα, ο Φράγκος ωστόσο το πήγε δυο βήματα παραπέρα: Προς το τέλος του έργου, ο ερωτικός παροξυσμός του κειμένου έγινε σχόλιο πολιτικό για την Ελλάδα και τους γαμημένους απ' όλες τις μπάντες υπηκόους της. Η Ελλάδα που ξεγυμνώνεται και φοράει τις φουστανέλες του ένδοξου ηρωικού παρελθόντος της - φουστανέλες που έχουν ''συνθέσει'' τα χέρια μιας Αλβανίδας μετανάστριας, θύματος του trafficking, σε έναν ξένο τόπο που διψάει για αγάπη, ανθρώπινη επαφή και επικοινωνία. 
Απολύτως δεκτά και τα μοντερνίστικα στοιχεία που διέθετε η παράσταση: Ηλεκτρισμένη μουσική, χορογραφίες, ένα άγγιγμα χειλιών και σωμάτων, με τις επαναλήψεις μέρους του κειμένου να οδηγούν τον θεατή στη μυσταγωγία μέσα από αφηγήσεις - μονολόγους, όλο εικόνες, ενδεχομένως ξεχασμένες ή και άγνωστες για τους ανθρώπους των πόλεων. Πόσο εύκολο είναι, λόγου χάριν, να λες στο αντικείμενο του πόθου σου, πως έχει ''δόντια λευκά σαν προβατίνες που κατεβαίνουν από το βουνό'' και ο θεατής αυτό να το εισπράττει σαν την απόλυτη ερωτική εξομολόγηση; Εν αρχή ην ο λόγος, λοιπόν, εκεί καταλήγουμε πάλι και χαιρόμαστε όταν τα άλλα επί μέρους στοιχεία στηρίζουν και προωθούν τον λόγο αυτό με άποψη και με δυναμική. 
Δεν έχω να πω κάτι άλλο, το - κατά Βαλάντη Φράγκο - Άσμα Ασμάτων κλείνει απόψε τον κύκλο των τεσσάρων παραστάσεων του στο Θησείο - Ένα θέατρο για τις Τέχνες και θα σας το σύστηνα ανεπιφύλακτα. Μπορώ όμως να σχολιάσω ακόμα πως και τα πέντε παιδιά που το ερμήνευσαν υποκριτικά (Ελένη Ζαραφίδου, Νίκος Νικολαΐδης, Αουλόνα Λούπα, Χρήστος Τσαβλίδης, Ιωάννα Μάντζαρη) διαθέτουν από τις πιο κινηματογραφικές φάτσες που έχω δει ever στο θέατρο.  

Μετάφραση: Χαράλαμπος Μαγουλάς
Σκηνοθεσία: Βαλάντης Φράγκος

Δραματουργία: Σέβη Ματσακίδου
Κίνηση: Μαρία Φουντούλη
Σκηνικά: Γιάννης Θεοδωράκης
Κοστούμια: Νίκη Ψυχογιού
Μουσική: Μίμης Νικολόπουλος
Φωτισμοί: Ζωή Μολυβδά – Φαμέλη
Βοηθός σκηνοθέτη: Κωνσταντίνος Βουδούρης
Video: Βαγγέλης Κολότσιος
Σχεδιασμός αφίσας: Μαγδαληνή Στεφανάτου
Ηθοποιοί: Ελένη Ζαραφίδου, Αουλόνα Λούπα, Ιωάννα Μάντζαρη, Νίκος Νικολαΐδης, Χρήστος Τσαβλίδης 

Παρασκευή, 26 Μαΐου 2017

''τα φώτα στην πλατεία'' άναψαν χθες βράδυ στον ''σταυρό του νότου''

Την άποψη μου εν είδει κριτικής για τα ''Φώτα στην πλατεία'', τον δεύτερο δίσκο της τριανδρίας Πάνος Παπαϊωάννου, Χρυσόστομος Καραντωνίου και Δημήτρης Παπαχαραλάμπους, την εξέφρασα εδώ χθες με το προηγούμενο post. Μάλιστα, ενώ είχα την πρόθεση να διαβάσω το κείμενο στη δισκοπαρουσίαση των παιδιών στον Σταυρό του Νότου, ο Δημήτρης Ν. Μανιάτης είχε μια καλύτερη ιδέα: Αντί να γίνουμε μάλλον κουραστικοί με αναγνώσεις κειμένων, να κάνουμε ένα σύντομο διάλογο οι δυο μας πάνω στο δίσκο. Έτσι έγινε και νομίζω λειτούργησε πιο ''επιτυχημένα''. Ούτως ή άλλως, αναφέραμε αμφότεροι σκέψεις μας που είχαμε ήδη καταγράψει και που αφορούσαν στη μουσική και στους στίχους της συγκεκριμένης δουλειάς, στα ονόματα όλων των συνεργατών κ.λπ. 
Μου ''πάει'' ο Μανιάτης ως ντουέτο ή, σωστότερα, ''πάμε'' ο ένας στον άλλον, όλοι αυτό μας έλεγαν χθες, κι εγώ σκεφτόμουν για πολλοστή φορά την πρώτη γνωριμία μας το 2005 όταν είχαμε βρεθεί στον Πειραιά και μού'χε πάρει μια μικρή συνέντευξη για τον Βλάσση Μπονάτσο στα ΝΕΑ. Έκτοτε, όλο και κάπου βρισκόμασταν, με αποκορύφωμα τη ''συνύπαρξη'' μας στο facebook και τα κοινά μας ενδιαφέροντα. Φίλος αγαπημένος, άνθρωπος σωστός, ευφυής, χιουμορίστας, ''περπατημένος'', παραγωγός ραδιοφώνου πλέον μέσα στις τόσες δραστηριότητες του κι αυτός! Έχουμε συνέχεια με τον Μανιάτη, αφού σ' αυτή την πόλη κινούμαστε κι οι δυο μας! Πολύ το χάρηκα, πάντως, που κάτσαμε μαζί και με τον άλλο φίλο, τον Θανάση Συλιβό του ''Μετρονόμου'', ακούγαμε τα τραγούδια, πίναμε και σχολιάζαμε. 
Τα ''Φώτα στην πλατεία'' αποδόθηκαν επί σκηνής με φουλ μπάντα, κάτι σίγουρα δύσκολο για να επαναληφθεί σε live ακόμα και στην Αθήνα, αλλά που τουλάχιστον αποζημίωσε όλο τον κόσμο που προσήλθε στη δισκοπαρουσίαση. Και ήταν και πολύς ο κόσμος χθες, όχι μόνο από φίλους των δημιουργών, αλλά και από σημαντικούς καλλιτέχνες που έσπευσαν να τους τιμήσουν: Μεταξύ αυτών, η Ελένη Ροδά, η Μελίνα Κανά, ο Αλέξανδρος Εμμανουηλίδης, ο Παντελής Κυραμαργιός, οι στιχουργοί Τάμμυ Τσέκου και Γιώργος Γκώνιας, οι ραδιοφωνικοί παραγωγοί Σιδερής Πρίντεζης και Ξενοφών Ραράκος κ.α. 
Μας συγκίνησε όλους ο Κώστας Παρίσσης, συνεργάτης των παιδιών και ''ψυχή'' της δουλειάς τους. Πρέπει να αποτιμηθεί στο μέλλον, αν δεν έχει ήδη γίνει, η πολύτιμη συμβολή αυτού του μουσικού στην ελληνική δισκογραφία των τελευταίων ετών. Και πιστεύω ακράδαντα πως ο Παρίσσης ήταν και είναι τόσο κοντά πάντα στους δημιουργούς που ενδεχομένως να έμεινε λίγο πίσω το προσωπικό του έργο. Πάντως χθες ακούσαμε απ' τον ίδιο εκείνη την ωραία διασκευή που είχε κάνει με τα Υπόγεια Ρεύματα στο παλιό λαϊκό του Χιώτη, ''Τι παράξενη κοπέλα'', καθώς και το ''Γέλα ψυχή μου'', τη μεγάλη επιτυχία πού'χε χαρίσει κάποτε στη Μελίνα Κανά. Παρεμπιπτόντως, την ώρα που έπεσαν οι πρώτες νότες του ''Γέλα ψυχή μου'', πέρασε από μπροστά μου η Μελίνα! ''Θ' ανέβεις να μας το τραγουδήσεις;'' την έπιασα και τη ρώτησα. ''Καλέ, όχι, στην τουαλέτα πάω'' μου απάντησε και λιώσαμε στο γέλιο! 
Αυτό που διαπίστωσα καθώς παίζονταν ''ζωντανά'' όλα τα τραγούδια του CD, είναι ότι διαγράφουν ήδη την τροχιά τους. Ο κόσμος φάνηκε να τα ξέρει και να τραγουδάει τους στίχους, ενόσω ο Παπαϊωάννου τα ερμήνευε για πρώτη φορά ολοκληρωμένα μπροστά σε κοινό. Δεν είναι μικρό πράγμα αυτό, εφόσον συνήθως σε ένα live ειδικά καινούργιας δουλειάς ο κόσμος περιμένει βασικά ν' ακούσει διασκευές σε αγαπημένα του τραγούδια. Κι όμως, χθες ένωσε τη φωνή του μ' αυτή του Πάνου στο ''Δε γίνεται αλλιώς'', στο λαϊκότροπο ''Πες μου'' ή στο ομότιτλο του δίσκου. Υπό αυτή την έννοια, τα ''Φώτα στην πλατεία'' είναι ένας μάλλον καλός δίσκος, ανεξαρτήτως του τι είπα εγώ ή ο Μανιάτης ή τι λένε οι κοντινοί άνθρωποι των δημιουργών. Το παν είναι το τραγούδι να φτάνει στον κόσμο και αυτό νομίζω πως επιτεύχθηκε στη χθεσινή δισκοπαρουσίαση. 
Είχα πολύ καιρό, μπορεί και χρόνια, να δω live τη Μαρία Παπαγεωργίου, η οποία συμμετέχει στα ''Φώτα στην πλατεία'' σε ένα ντουέτο με τον Παπαϊωάννου στο εξελληνισμένο ''Someone you love''. Η Παπαγεωργίου επίσης έχει φτιάξει κατάσταση με σκληρή δουλειά την τελευταία δεκαετία. Έχει ένα νεύρο κι ένα τσαμπουκά επί σκηνής αυτό το κορίτσι που σε συνδυασμό με το γρέζι στη φωνή της άνετα θα αναγορευόταν σε ορίτζιναλ ροκ περφόρμερ! Ας ξαναπώ από δω αυτό που έγραψα και που είπα χθες από μικροφώνου: Η Παπαγεωργίου έχει πλέον την έγκριση του ίδιου του Μίκη Θεοδωράκη που είναι φαν της διασκευής της στο τραγούδι του, ''Ξημερώνει'', από το ''Ραντάρ'' σε στίχους του Κώστα Τριπολίτη. Επιτέλους άκουσα κι εγώ live το ''Ξημερώνει'' και κατάλαβα ότι η Παπαγεωργίου δεν έκανε απλά μία διασκευή. Έκανε το κομμάτι δικό της και το έστειλε στα ουράνια!
Τι να πω και για τον Απόστολο Ρίζο, έναν εξαίρετο ερμηνευτή που επίσης κάνει δικό του ότι τραγουδάει! Αυτές τις μέρες ακούω συνέχεια το ''6'' του, τα έξι δηλαδή δισκογραφημένα τραγούδια του που διαφέρουν κατά πολύ από τον μέσο όρο της τρέχουσας δισκογραφικής παραγωγής. Θα γράψω σχετικά οσονούπω, γιατί τέτοιες δουλειές πρέπει να μαθαίνονται στις δύσκολες εποχές που ζούμε. Ο Ρίζος μας τραγούδησε το κομμάτι που κλείνει τα ''Φώτα στην πλατεία'', το ηλεκτρικό μπλουζ ''Ο καιρός θα δείξει'', συνοδεία του Πάνου Παπαϊωάνου στη φυσαρμόνικα! Μεγάλη στιγμή!
Η βραδιά έκλεισε σε λογική ώρα - δεν ''τράβηξε'' δηλαδή πολύ ώστε να κουράσει τον κόσμο - με τον ερμηνευτή Πάνο Παπαϊωάννου και τον συνθέτη Χρυσόστομου Καραντωνίου σε ένα ακουστικό set για κιθάρα - φωνή. Ακούσαμε την υπέροχη μπαλάντα τους, ''Ιχθύς'' (από τα αγαπημένα μου τραγούδια του δίσκου), αλλά και την άποψη τους στον ''Γκρεμό'' του Μάνου Χατζιδάκι. Εύχομαι κάθε επιτυχία στα ''Φώτα στην πλατεία'' και επαναλαμβάνω πως απ' αυτό που είδα/ άκουσα χθες, ήδη άναψαν για τα καλά, φωτίζοντας τις σκοτεινές λεωφόρους, στις οποίες ταξιδεύει το τραγούδι στην Ελλάδα των Μνημονίων, της φτώχειας και της αυτοδιαχείρισης. Νά'ναι καλά τα παιδιά! 
Ας φύγουμε τώρα από τον Σταυρό του Νότου κι ας πεταχτούμε στο γογό tasty bar! Το γνωρίζετε αυτό το στέκι απέναντι από τον Σταυρό, στην πλατεία; Το έχει η θεόμουρλη και ευφυέστατη Γωγώ Σουμουλίδου, κολλητή του Σωκράτη Μάλαμα και όχι μόνο, ψυχή μιας ''εντεχνοπαρέας'' των τελευταίων ετών, που ξέρει τους πάντες και την ξέρουν οι πάντες! Αν θες να γνωρίσεις μία αυθεντική ροκ γυναικεία περσόνα παλαιάς κοπής, πέρνα οπωσδήποτε από το γογό tasty bar! Η πληθωρική Γωγώ, όποτε δεν ανεβαίνει να χορέψει στις μουσικές σκηνές σε ακομπλεξάριστες και διαχυτικές περιπτύξεις με όλους τους καλλιτέχνες (είπαμε, την ξέρουν οι πάντες), σερβίρει τα καλύτερα ποτά και τα χειροποίητα πεντανόστιμα φαγητά της! Εκεί, λοιπόν, αμέσως μετά το τέλος της παρουσίασης των ''Φώτων στην πλατεία'' βρεθήκαμε με όλους τους μουσικούς, σκεπτόμενος κι εγώ πόσο ωραία θά'ναι τώρα που καλοκαιριάζει και θα αποκτήσω ξανά ένα γουστόζικο στέκι! Στη selfie photo είμαστε με τον στιχουργό Γιώργο Γκώνια, που έγραφα μόλις προχθές για την περίπτωση του, με αφορμή το άλμπουμ του Παπαδογιώργου, και χάρηκα που γνωριστήκαμε και προσωπικά. 
* Οι photos του post πλην της τελευταίας είναι του Κώστα Scrom. Η photo με μένα και τον Μανιάτη είναι της Ελεάννας Παπασπύρου

Πέμπτη, 25 Μαΐου 2017

Για τα ''φώτα στην πλατεία'' των πάνου παπαϊωάννου - χρυσόστομου καραντωνίου - δημήτρη παπαχαραλάμπους

Καταρχάς να πούμε ότι η ύπαρξη αυτή τη στιγμή στο ελληνικό τραγούδι ή μάλλον η συνύπαρξη τριών νέων δημιουργών δικαιώνει αυτό που λέγεται απ' όλους και ισχύει κιόλας, ότι την ιστορία τη φτιάχνουν οι παρέες. Φίλοι κολλητοί από τη Θεσσαλονίκη, ταγμένοι στη μουσική, ο ερμηνευτής Πάνος Παπαϊωάννου και ο συνθέτης Χρυσόστομος Καραντωνίου έπρεπε να συναντήσουν στην Αθήνα τον στιχουργό Δημήτρη Παπαχαραλάμπους ώστε να κάτσουν και να φτιάξουν τραγούδια από κοινού. Ένα απ' αυτά, τα ''Μεροκάματα'', διακρίθηκε στους Αγώνες της Στέγης Γραμμάτων και Τεχνών και οδήγησε στην έκδοση του πρώτου τους δίσκου πριν από μερικά χρόνια. Εδώ να πούμε, βέβαια, ότι τα παιδιά στάθηκαν τυχερά: Η δουλειά τους δεν κυκλοφόρησε είτε στο διαδίκτυο μόνο, είτε χέρι με χέρι, αλλά από μία κραταιά εταιρεία, τη Feelgood, που φρόντισε για την όσο το δυνατόν καλύτερη διανομή της μουσικής τους. Με εκείνη τη δουλειά, οι τρεις καλλιτέχνες κατάφεραν κάτι όχι πολύ εύκολο: Να παιχτούν από τα ραδιόφωνα και να ξεχωρίσουν μέσα σε μία πληθώρα ανεξάρτητων κυρίως δισκογραφικών παραγωγών, διότι - ξέρετε - ναι μεν κρίση, οι δίσκοι όμως εξακολουθούν να βγαίνουν ως αυτοχρηματοδοτούμενοι και συνήθως να μένουν στα αζήτητα ή να σκονίζονται σε κάποιο ράφι. Αυτό τον σκόπελο λοιπόν κατάφεραν τότε να ξεπεράσουν και το ίδιο θα συμβεί, έχω την αίσθηση, με ''Τα φώτα στην πλατεία'', το δεύτερο δίσκο τους που παρουσιάζουμε απόψε. Θα έλεγα ότι μία πρόοδο την έχουν κάνει, ότι καλύτερο δηλαδή για έναν δημιουργό να μην επαναλαμβάνεται και να αφουγκράζεται κάθε φορά την εποχή του. Κι η σημερινή εποχή έχει ανάγκη τον λυρισμό τους, δοσμένο όχι μόνο με εκκίνηση το λαϊκό τραγούδι, που αγαπούν και οι τρεις τους, αλλά και με πιο δυτικότροπες φόρμες, όπως αυτές που κατά κόρον χρησιμοποίησαν τώρα. Και τα έντεκα νέα τραγούδια τους φλερτάρουν με ένα κλίμα α λα Rene Aubry, από το ηχητικό τους περίβλημα μέχρι τα εικαστικά της έκδοσης του ζωγράφου Ηλία Παπανικολάου. Από το εναρκτήριο ''Ο άνεμος φυσά'' μέχρι το εξόδιο ''Ο καιρός θα δείξει'', ένα καθαρόαιμο ηλεκτρικό blues με την ταιριαστή ερμηνεία του Απόστολου Ρίζου, ολόκληρος ο δίσκος κυλάει αβίαστα: Το ένα κομμάτι διαδέχεται το άλλο σαν να είναι η συνέχεια του, σαν να ακούμε δηλαδή ένα ολοκληρωμένο μουσικό έργο με ταυτότητα και χαρακτήρα. Πολλά πνευστά, έγχορδα, μαντολίνο και ηλεκτρικές κιθάρες με την παρουσία των λαϊκών οργάνων σε ένα μόνο τραγούδι, επιβεβαιώνουν αυτό που περιγράφει στο ένθετο της έκδοσης ο συνθέτης Χρυσόστομος Καραντωνίου: Την επαφή τους με έναν ήχο πιο ηλεκτρικό, έναν ήχο γνώριμο μεν, αλλά και καινούργιο γι' αυτούς. Όχι βέβαια ότι ξαφνικά την ''είδαν'' ροκάδες χωρίς αυτό φυσικά να αποτελούσε μομφή. Τα παιδιά φτιάχνουν ένα 100% ελληνικό τραγούδι σύγχρονο και φρέσκο, σε μία περίοδο που όλοι ψάχνονται για το πως θα πρωτοτυπήσουν κυρίως σε ενορχηστρωτικό επίπεδο. Εδώ, λοιπόν, η ενορχήστρωση προσδίδει ύφος, αλλά δεν φαίνεται να καπελώνει ούτε τη συνθετική γραμμή, ούτε τους στίχους του Δημήτρη Παπαχαραλάμπους: Ο ακροατής εισπράττει τις πολλές εικόνες και τα νοήματα του στιχουργού που αν και περιγράφει το αιώνιο ζήτημα περί έρωτος, ασχολείται σε κάποια κομμάτια και με άλλα θέματα, σαν την ανθρώπινη μοναξιά και την έλλειψη επικοινωνίας των πόλεων. Για το λόγο αυτό ξεχώρισα ιδιαιτέρως την ακουστική μπαλάντα ''Ιχθύς'' και το ''Πες μου'', το πιο λαϊκότροπο απ' όλα τα άλλα τραγούδια της δουλειάς. Δεν με εξέπληξε ο ερμηνευτής Πάνος Παπαϊωάννου. Εννοώ πως γνωρίζοντας την ερμηνευτική του δεινότητα, ήμουν σίγουρος πως η ευέλικτη φωνή του θα έπλεε κυριολεκτικά μέσα στις ρυθμικές ροκ μπαλάντες του Καραντωνίου. Μετά απ' τα ''Φώτα στην πλατεία'' είμαι σχεδόν σίγουρος πως ο Παπαϊωάννου μπορεί να τραγουδήσει τα πάντα, έχοντας επίγνωση κάθε φορά του τι ''βγάζει'' απ' τα χείλη του. Άφησα για το τέλος την τραγουδοποιό και ερμηνεύτρια Μαρία Παπαγεωργίου, που τραγούδησε μαζί με τον Πάνο το κομμάτι ''Αυτούς που αγαπάς'', την απόδοση στα ελληνικά δηλαδή του τραγουδιού ''Someone you love'' της Δανέζας φολκ - ροκ τραγουδοποιού Tina Dickow. Θα σας πω μια μικρή ιστορία στο σημείο αυτό: Πριν από μερικές εβδομάδες ο Μίκης Θεοδωράκης μου έδωσε μία μεγάλη συνέντευξη για τη LIFO. Ξαναβρεθήκαμε λίγες μέρες μετά απ' τη συνέντευξη και κάναμε μια ιδιωτική κουβέντα περί νέων τραγουδιστών, όπου τον ρώτησα ποιους έχει ξεχωρίσει τελευταία. Μου απάντησε με μια τρομερή διαύγεια για τα 92 του χρόνια: ''Τη Μαρία Παπαγεωργίου, έτσι όπως τραγούδησε το Ξημερώνει''! Η φωνή της Παπαγεωργίου, λοιπόν, στα ''Φώτα στην πλατεία'' ταίριαξε μ' αυτήν του Παπαϊωάννου σε μία διασκευή που μάλλον ξέφυγε απ' τα όρια ακριβώς της διασκευής και άγγιξε την αναδημιουργία. Εν κατακλείδι, ξαναγυρνώντας σ' αυτό που έλεγα στην αρχή, την ιστορία - ναι - τη φτιάχνουν οι παρέες κι εδώ αποδεικνύεται πως η τριανδρία αυτή, ο ερμηνευτής Παπαϊωάννου, ο συνθέτης Καραντωνίου και ο στιχουργός Παπαχαραλάμπους, έχουν ήδη βάλει το δικό τους λιθαράκι στην υπόθεση σύγχρονο ελληνικό τραγούδι. Τους αξίζει κάθε επιτυχία και εύχομαι να τους ανακαλύψετε, όσοι δεν είχατε την ευκαιρία ή την τύχη να τους γνωρίσετε. 
Από αριστερά ο συνθέτης Χρυσόστομος Καραντωνίου, ο ερμηνευτής Πάνος Παπαϊωάννου και ο στιχουργός Δημήτρης Παπαχαραλάμπους

Τετάρτη, 24 Μαΐου 2017

Χρήστος Κωνσταντόπουλος: Από την Πάτρα στην Αθήνα με μια βαλίτσα όνειρα!

Χρήστο, είχες τρία χρόνια να κάνεις δίσκο σε μια εταιρεία που μόλις είχε εμφανιστεί, αν δεν κάνω λάθος, μα που δεν συνέχισε. 
Ο πρώτος μου δίσκος είχε βγει από την Phonograph του τραγουδιστή Αλέξανδρου Μπελλέ. Παραγωγή δική μου ήταν και η Phonograph είχε κάνει τη διανομή. 
Σήμερα κυκλοφορείς το νέο σου τραγούδι πάλι σε δική σου παραγωγή. Αυτό είναι κάτι που σε γεμίζει με επιμονή, με θυμό, με τι; Δεν είναι ρόδινα τα πράγματα...
Κατ' αρχάς σκέφτομαι τι είναι αυτό που θέλω εγώ και μετά αν γίνεται μέσω κάποιας εταιρείας ή με τις δικές μου δυνατότητες. Μπορεί να πέρασαν τρία χρόνια από τον πρώτο μου δίσκο, αλλά για δύο χρόνια επικοινωνούσα το υλικό του σε επίπεδο live. Δεν ένιωσα την ανάγκη να κάνω κάτι καινούργιο. Έστησα και μία παράσταση πάνω στο δίσκο, έκανα πολλές συναυλίες και εξάλλου δεν τον θεώρησα ποτέ δίσκο μικρής διάρκειας. Αισθανόμουν ότι μπορούσα να τον παρουσιάζω ξανά και ξανά. Τώρα αισθάνθηκα την ανάγκη να βγάλω ένα τραγούδι ιντερνετικά γιατί πέρασαν ακριβώς τρία χρόνια και γιατί μου άρεσε πάρα πολύ όταν το άκουσα. 
Μίλησε μου για το τραγούδι αυτό. Έφτασε πρώτα η μελωδία στα χέρια σου;
Τα τελευταία δύο χρόνια συνεργάζομαι με τον συνθέτη Χρίστο Θεοδώρου σε παραστάσεις. Κάποια στιγμή μου λέει ''Έχω ένα τραγούδι, θα ήθελες να το δοκιμάσεις;'' Το άκουσα και μου άρεσε, καθώς πρόκειται για ένα κομμάτι που συνθετικά βρίσκεται κοντά στην ψυχοσύνθεση μου. Από τη μια υπάρχουν τα, όλο λυρισμό, έγχορδα κι απ' την άλλη, έπαιξε αντεργκράουντ κιθάρα ο εξαιρετικός Κώστας Παρίσης. Μετά έβαλε στίχους ο Μάνος Ορφανουδάκης, ένας νέος ποιητής και στιχουργός, που επίσης μου άρεσε πολύ η θεματική του, το τέλμα μιας σχέσης. Όλο το στιχούργημα περιγράφει στην ουσία τη δυσκολία των σχέσεων.
Θα ήθελα να μου πεις πως αντιλαμβάνεσαι τον όρο ''αντεργκράουντ'' μια και τον ανέφερες. Εσύ, λόγου χάριν, που παλεύεις μόνος σου χωρίς να έχεις γίνει αυτό που λέμε ''πρώτο όνομα'', θα σε θεωρούσες αντεργκράουντ;
Εγώ αναφερόμουν σε έναν ήχο που μου αρέσει και που θα τον χαρακτήριζα ''βρώμικο''. Κι ο πρώτος μου δίσκος είχε γκαραζιάρικα στοιχεία, τα οποία θέλω να υπάρχουν σε ότι κάνω. Από τη μια να υπάρχουν δηλαδή ο ρομαντισμός κι η ευαισθησία κι απ' την άλλη οι πιο ροκ επιρροές μου όπως η Λένα Πλάτωνος και ο Tom Waits.
Μα καλά, όλοι οι Έλληνες τραγουδιστές Tom Waits ακούνε; Καρναβά και Φιλιώ Πυργάκη δεν ακούει κανείς; Αστειεύομαι...
Εγώ μίλησα γενικότερα για έναν ήχο και ένα κλίμα. Εσύ κράτα ότι θες.
Αν θεωρήσουμε το ταλέντο δεδομένο, ποιοι είναι οι παράγοντες που καθορίζουν τη μοίρα ή την πορεία ενός τραγουδιστή; Τα ΜΜΕ ενδεχομένως;
Για να απευθυνθείς στο πλατύ κοινό, χρειάζονται πολλά πράγματα, τα οποία δεν έχουν να κάνουν με την καλλιτεχνία ή το ταλέντο σου. Ίσως αυτά απαιτούνται τα πρώτα χρόνια, αν δηλαδή μπορείς να κάνεις κάτι μόνος σου, να στήσεις ένα μικρό κοινό. Από κει και πέρα, για να μπεις στη λεγόμενη βιομηχανία του θεάματος, χρειάζεται να είσαι πολύ καλός στις δημόσιες σχέσεις, να διαθέτεις χρήμα, πολύ χρήμα, όπως και να δέχεσαι να μπεις σε καλούπια. Το σύστημα και το εμπόριο έχουν τους κανόνες τους και απλά αν ''διαφωνήσεις'', δεν μπαίνεις.
Θα σου αντιπαραθέσω μια ιστορία: Κάποτε ένας γνωστός μεγάλος συνθέτης χάζευε τον φάκελλο με τα δημοσιεύματα ενός νέου συναδέλφου του. ''Κοίτα εδώ'', έλεγε, ''ούτε σε δέκα χρόνια δεν είχα μαζέψει εγώ τόσες κριτικές''. Σε βεβαιώνω τώρα πως ο νέος αυτός καλλιτέχνης με τις τόσες κριτικές, παλεύει ακριβώς όπως κι εσύ στον χώρο σας.
Εγώ δεν αναφέρθηκα μόνο στους δημοσιογράφους, αλλά και στους ανθρώπους που περιβάλλουν έναν καλλιτέχνη συνήθως και του χτίζουν καριέρα. Το σύστημα, γενικώς. Οι κριτικές μπορεί να μπαίνουν σε ντοσιέ και φακέλλους, αλλά με τη σημερινή ταχύτητα ελάχιστοι μένουν σ' αυτές.
Χρήστο, έχεις έρθει από την Πάτρα, μια πόλη με παράδοση στους μουσικούς τα τελευταία χρόνια. 
Είμαι επαρχιώτης, αφού μεγάλωσα και έμεινα στην Πάτρα μέχρι τα 24. Ήρθα στην Αθήνα με μια βαλίτσα όνειρα, που λένε, αλλά και με την άγνοια κινδύνου ενός ανθρώπου που έχει μεγαλώσει σε τελείως διαφορετικούς ρυθμούς ή και σε τελείως διαφορετικό ύφος, αν θες, απ' ότι ένας Αθηναίος. 
Τι ήταν αυτό που αποκόμισες από την Αθήνα, όντας άγνωστος μεταξύ αγνώστων;
Επαναλαμβάνω, είχα άγνοια κινδύνου. Δεν περίμενα πολλά πράγματα, ούτε όμως και λίγα. Αυτό που ήθελα ήταν να συνευρεθώ με κάποιους ανθρώπους της τέχνης που να μπορούμε να μιλάμε την ίδια γλώσσα και να κάνουμε τα όνειρα μας πραγματικότητα - μιλάω με κλισέ τώρα. Ήταν άλλες εποχές τότε. 
Μιλάμε, όμως, για το κοντινό παρελθόν, μην παρεξηγηθούμε.
Σωστά. Παρότι δεν πέρασαν πολλά χρόνια, σκέψου ότι τότε υπήρχε ακόμα το ''Δίφωνο'' που έγραφες κι εσύ και σε διαβάζαμε. Στο ''Δίφωνο'' είχα δει, θυμάμαι, μια αφίσα σε μονοσέλιδο για κάποια σεμινάρια μουσικής και φωνητικής εξερεύνησης, τα οποία και παρακολούθησα. Ήταν μάλιστα στην Άνοιξη Αττικής κι έκανα δυο ώρες με τα μέσα για να φτάσω. Εκεί πράγματι πρωτογνώρισα σημαντικούς ανθρώπους, όπως τον Νότη Μαυρουδή, με τον οποίο ξεκίνησε η συνεργασία μας. Μέχρι τότε το μόνο που σκεφτόμουν ήταν να βρεθώ απλά με κάποιους ανθρώπους που θαύμαζα. 
Πόσο καιρό διήρκεσε το σεμινάριο;
Ήταν διετές, αλλά εγώ κάθισα ενάμισι χρόνο. 
Φαντάζομαι όμως πως δεν θα είπες εκεί για πρώτη φορά ''Τώρα θα γίνω τραγουδιστής''.
Όχι, όχι, αυτό το έκανα ήδη από την Πάτρα. Ήμουν σε σχήματα και μάλιστα τον πρώτο καιρό, για δυο χρόνια, εμφανιζόμουν σε μπουζούκια. Ως 20άρης βέβαια τότε έκανα πιο πολλά ποπ - ροκ πράγματα, αλλά έβγαζα και λαϊκό πρόγραμμα. Είχα προτάσεις να συνεχίσω, αλλά έφυγα, δεν ήθελα να μείνω σ' αυτό το δρόμο. Τελικά πρέπει να κοιτάς ποια είναι η μεγαλύτερη ανάγκη σου μέσα στα χρόνια.
Ας πούμε για τον Νότη Μαυρουδή τώρα. Έκανες δισκογραφία κοντά του.
Με τον Μαυρουδή έδωσα τις πρώτες παραστάσεις μου μπροστά στο αθηναϊκό και όχι μόνο κοινό, ενώ τον Δεκέμβριο του 2011 μπήκα στο στούντιο για να συμμετάσχω σε δίσκο του. 
Πέρασαν έξι χρόνια κιόλας;
Πράγματι, έξι χρόνια πέρασαν, ναι...Είχα κάνει και κάποια ''ντεμάκια'' στην Πάτρα, στο Noise Box Studio, αλλά η πρώτη μου εμπειρία να γράψω τραγούδια με τη φωνή μου που θα κυκλοφορούσαν από εταιρεία σε δίσκο και μάλιστα ενός σπουδαίου συνθέτη, ήταν ουσιαστικά και η πρώτη μου επαγγελματική δουλειά.
Υποθέτω θα είχες μεγάλη χαρά τότε.
Είχα και καλό δάσκαλο, όμως! Μου άρεσε πολύ η δουλειά αυτή, γιατί εγώ είχα μεγαλώσει με τη λεγόμενη έντεχνη - λόγια μουσική. Ήρθε σαν φυσικό επακόλουθο στην καλλιτεχνική μου πορεία, λοιπόν, ένα τέτοιο έργο. Βέβαια, να πω ότι δεν ήμουν 100% ο εαυτός μου μέσα από τη συνεργασία μου με τον Μαυρουδή. Με έβαλε σε συγκεκριμένα καλούπια, αλλά τώρα θυμάμαι την όλη συνεργασία σαν μια υπέροχη ανάμνηση.
Τα καλούπια μπορεί να είχαν να κάνουν με το ότι κι εσύ είσαι τραγουδοποιός, γράφεις τα δικά σου. Σωστά;
Έγραφα τραγούδια από πολύ μικρός, τελείως αυτοδίδακτος στην κιθάρα και στη σύνθεση. Είχα όμως την έμφυτη τάση και την ακολουθούσα, προτού φυσικά μπω σ' έναν άλλο δρόμο, αυτόν της ερμηνείας. Η συνεργασία με τον Μαυρουδή ως ερμηνευτής πλέον, με έκανε να αφήσω στην άκρη το συνθετικό κομμάτι μέχρι που ήρθε ο καιρός και μου ''ξαναβγήκε''.
Μελοποιώντας κατά κόρον ποιήματα της αδερφής σου, της ποιήτριας Νίκης Κωνσταντοπούλου.
Ο πρώτος δίσκος έγινε με αφορμή την πρώτη ποιητική συλλογή της αδερφής μου. Είχα μέσα όμως κι άλλους στιχουργούς και ποιητές, και της παλιάς σχολής, όπως τον σπουδαίο ποιητή και συντοπίτη μου, Διονύση Καρατζά, αλλά και νεότερους, όπως τον Χρίστο Γ. Παπαδόπουλο. Αρχικά ήθελα να φτιάξω ένα δίσκο με ποιήματα της Νίκης, αλλά στην πορεία βρέθηκα με τον καλό Πατρινό συνθέτη Γιώργο Δίπλα. Θυμηθήκαμε τα παλιά, μια κι είχαμε συνεργαστεί στο παρελθόν για το θέατρο, κι έτσι τραγούδησα και δικά του κομμάτια, εκτός από δικά μου. Μέσω του Δίπλα ήρθα σε επαφή με το λόγο του Καρατζά και των άλλων στιχουργών που μπήκαν στο δίσκο. 
Θα έλεγες ότι υπήρχε κάτι στον πρώτο σου δίσκο που πήγε λάθος;
Ναι, έκανα λάθη. Ένα είναι που έπρεπε να χρησιμοποιήσω φυσικά όργανα και δεν έγινε για πρακτικούς λόγους.
Σε πληροφορώ, ωστόσο, πως αν ξανακούσεις σήμερα το δίσκο σου, δεν σε ξενίζει τόσο, όσο τότε.
Σ' ευχαριστώ που το λες αυτό. Εγώ όμως που τον ακούω, θυμάμαι τα μεγαλεπήβολα σχέδια που είχα: Ήθελα να βάλω μέσα μπάντες που να θυμίζουν ιταλικό τραγούδι, τέτοια πράγματα...
Με τι λεφτά, όμως, βρε Χρήστο;
Δεν υπήρχαν σίγουρα τα χρήματα, αλλά θα μπορούσα να την είχα κάνει λίγο πιο απλοϊκή τη δουλειά. Θεωρώ όμως ότι περιέχει εξαιρετικές μελωδίες και μάλιστα το ''Αερόστατο'' θα το έλεγα έως και πρόταση! Διέθετε ένα σχεδόν ''συμφωνικό'' ρεφραίν με λυρικά και ροκ στοιχεία ταυτόχρονα.
Μήπως παραφορτώνονται ενορχηστρωτικά τα τραγούδια και δεν τους δίνεται ο χώρος να ανασάνουν;
Μεγάλο θέμα αυτό. Πρωταγωνιστεί ο στίχος στην εποχή μας, έχω την αίσθηση. Ο κόσμος έχει ανάγκη ν' ακούσει ένα στίχο που θα του μείνει, γι' αυτό και τα κομμάτια πρέπει να ενορχηστρώνονται όσο γίνεται πιο αφαιρετικά. Θεωρώ λοιπόν ότι με μία πολύπλευρη ενορχήστρωση, συνήθως ο στίχος αποδυναμώνεται. 
Σε αντίθεση με τις ''άκαρδες'' δισκογραφικές εταιρείες, το διαδίκτυο έχει λύσει τα χέρια των καλλιτεχνών σήμερα;
Καλύτερα θα ήταν να λέγαμε ότι σήμερα στα ραδιόφωνα είναι οι πιο λάθος άνθρωποι. Αυτοί που παίζουν συγκεκριμένους ανθρώπους στα play lists τους! Εγώ με έχω ακούσει εμένα σε διάφορα ραδιόφωνα, αλλά ποτέ σε play list! Άλλο το να παιχτείς από έναν παραγωγό που σε γουστάρει και άλλο το να μπεις σε play list! Ξέρω ότι δεν μπορείς να μπεις εύκολα εκεί.
Μην πας μακριά, τηλεφώνησα πριν λίγο καιρό σε γνωστό ραδιόφωνο τάχα μου ως συνθέτης και ρώτησα τι πρέπει να κάνω για να με παίξουν. Μου έκοψαν ταρίφα: Τόσες χιλιάδες ευρώ για να παιχτείς μια φορά την ημέρα για μια εβδομάδα ή για δυο ή για τρεις...Το ποσό τριπλασιαζόταν, όπως κατάλαβες.
Εμένα δεν με αφορά αυτό, δεν θα τό'κανα ποτέ και πλούσιος να ήμουν, που δεν είμαι. 
Είναι θέμα αξιοπρέπειας, έχεις δίκιο, αλλιώς καταντάς μωροφιλόδοξο ψώνιο.
Εμένα με ενδιαφέρει να είμαι εραστής της τέχνης, όχι να δίνω λεφτά για να ακούγομαι. Να σου πω και την αλήθεια, μπορεί κατά βάθος να μη θέλω να μπω τόσο μέσα στο σύστημα.
Είσαι αγοραφοβικός;
Είμαι αγοραφοβικός, αλλά πιστεύω ότι πρέπει να ξεχωρίζεις μέσα από ότι κάνεις αβίαστα. Να σου προκύπτουν τα πράγματα, είτε απ' τους ανθρώπους που σε ακούν, είτε απ' αυτούς του χώρου. Υπ' όψιν, όμως, δεν απαιτούνται μόνο φράγκα για να ακουστείς, αλλά και γνωριμίες κι εγώ, ξέρεις, δεν μπορώ τις ''αυλές''. Δεν καταλαβαίνω πως είναι να κάνεις ότι σου λέει ένας άλλος άνθρωπος. 
Αυτό δεν είναι κακό. Η Ελλάδα πάσχει από πραγματικούς δισκογραφικούς παραγωγούς.
Με μένα θα υπήρχε αυτό μόνο αν τά'χαμε βρει απόλυτα με κάποιον. Θα τον άκουγα αν όλα γίνονταν σε ένα επίπεδο ανθρώπινο και ανιδιοτελές.
Πως μπορεί να είναι ιδιοτελής η σχέση με τον παραγωγό σου;
Να έβγαζε λεφτά από μένα, αυτό θα ήταν το ένα. Επίσης, το νά'πρεπε ν' ακολουθήσω τους ρυθμούς και τον τρόπο ζωής του. 
Υπερβολικά μού ακούγονται όλα αυτά.
Λες ε; Έστω...Μιλάω για τις δισκογραφικές πιο πολύ.
Και ποια είναι η εμπειρία σου με τις δισκογραφικές;
Είχα κάνει επαφές με πολλές εταιρείες στο παρελθόν για την πρώτη μου δουλειά. Δεν καταφέραμε να συνεννοηθούμε.
Απ' την πρώτη στιγμή ή στην πορεία;
Και τα δύο! Νομίζω πως δε μπορώ να κάνω τέτοιου είδους διαπραγματεύσεις. 
Πριν δυο χρόνια μού'χες πει πως θα φύγεις στη Γαλλία. Επειδή εγώ πήγα στη Γαλλία τον περασμένο Οκτώβριο, συνάντησα Έλληνες μουσικούς που κατάλαβα ότι παλεύουν κι εκεί το ίδιο με τους συμπατριώτες τους στη χώρα τους.
Οι Έλληνες καλλιτέχνες που ζουν στη Γαλλία πολύ απλά θα ήθελαν να είναι αναγνωρισμένοι εδώ και να ζουν εκεί. Εγώ θα ήθελα να είμαι στη Γαλλία και να κάνω εκεί πράγματα, απ' την άλλη όμως δεν μπορώ ν' αφήσω τον τόπο μου. Δεν θά'θελα να φύγω χωρίς νά'χω κάνει εδώ πράγματα που έχω πολλά να κάνω ακόμα! 
Μα τι νόημα έχει να σε βλέπουν 100 Γάλλοι σ' ένα μπαράκι στο Παρίσι; Καλύτερα 60 ή 70 στην Αθήνα που μπορεί να γίνουν 100 κιόλας.
Έχεις απόλυτο δίκιο. Άλλωστε, εδώ στην Αθήνα συνεργάστηκα με την Angelique Ionatos και δώσαμε μια παράσταση στην ''Απανεμιά''. Τώρα, όμως, να ξαναπάρω την τύχη στα χέρια μου και να φύγω στη Γαλλία, όπως τό'κανα και για την Αθήνα στα 24 μου, δε νομίζω ότι θα το τολμούσα. 
Πως ήταν η συνεργασία με την Ionatos; Πρόκειται για σπουδαία συνθέτρια.
Όμορφη ήταν η συνεργασία μας. Τραγούδησα μερικά τραγούδια από τον τελευταίο της δίσκο και μαζί κάποια άλλα. Με σεβάστηκε και τη σεβάστηκα. Η Ionatos βρίσκεται πολλά χρόνια στο χώρο αυτό και αγαπάει πολύ την τέχνη της μουσικής.
Ας πάμε στο καινούργιο τραγούδι σου. Να είναι άραγε ο προπομπός ενός δεύτερου επερχόμενου δίσκου;
Δεν το είδα έτσι, είπα απλά να βγάλω ένα τραγούδι επειδή μου άρεσε. Ακόμη δε θέλω να πω κάτι ώστε να με οδηγήσει σε έναν ολοκληρωμένο δίσκο. Θέλω πρώτα να μου γεννηθεί κάποια ιδέα και τώρα πού'ρχεται καλοκαίρι πιστεύω θα μου συμβεί αυτό.
Σε εμπνέουν τα καλοκαίρια;
Ναι, γιατί αποστασιοποιούμαι απ' όλα, φεύγω στην Πάτρα, χάνομαι στη θάλασσα κι εκεί μού'ρχονται ιδέες και για να γράψω τραγούδια και για να μου γεννηθεί κάποιο project.
Άρα δηλώνεις την παρουσία σου με το τραγούδι αυτό.
Δηλώνω την παρουσία μου μετά από τρία χρόνια στη δισκογραφία, αλλά συμβολικά, εφόσον δε βγήκε από εταιρεία. Με αφορμή όμως το τραγούδι αυτό γίνεται η παράσταση στη μουσική σκηνή ''Σφίγγα'' στα Εξάρχεια στις 2 Ιουνίου. 
Θα έχεις και guests, όπως ήθισται;
Όχι, την παράσταση αυτή την πρωτόπαιξα τον περασμένο Σεπτέμβρη στο Διεθνές Φεστιβάλ Πάτρας. Έχει τίτλο ''Στα λιμάνια του κόσμου'' και έχει έντονο το ελληνικό στοιχείο μέσα. Λέω πολλά τραγούδια του Θάνου Μικρούτσικου ή των Ξέμπαρκων σε ποίηση Καββαδία για να γυρίσω στο τέλος εκεί που χτυπά η καρδιά, στην Ελλάδα, με λαϊκά τραγούδια. 
Όπως;
Πολλά λαϊκά αγαπημένα τραγούδια, από το ''Κάθε λιμάνι και καημός'' μέχρι Ξαρχάκος, Θεοδωράκης, Χατζιδάκις κ.λπ.
Αλλιώς ενορχηστρωμένα;
Για πρώτη φορά θά'χω μπουζούκι σε πρόγραμμα μου. Το πρώτο μέρος θά'ναι πιο ροκ ή έντεχνο, Καββαδίας που είπα, αλλά και Jacques Brel και Nino Rota, ενώ το δεύτερο θά'ναι το αμιγώς λαϊκό. Οι ενορχηστρώσεις του Θεοδώρου γίνονται με σεβασμό, θα έλεγα πολύ κοντά στις πρώτες εκτελέσεις.
* Ο Χρήστος Κωνσταντόπουλος εμφανίζεται στη μουσική σκηνή ''Σφίγγα'' (Ακαδημίας & Ζωοδόχου Πηγής) την Παρασκευή 2 Ιουνίου. Ώρα έναρξης: 22.30, είσοδος: 12 ευρώ (με κρασί ή μπίρα)
** Η συνέντευξη με τον ερμηνευτή και τραγουδοποιό Χρήστο Κωνσταντόπουλο πραγματοποιήθηκε το Σάββατο 21 Μαΐου