Σάββατο, 14 Ιανουαρίου 2017

Η Ιόνιος Σχολή επιβραβεύει τους Άριστους προκηρύσσοντας υποτροφίες

Το πιο ιστορικό σχολείο της Ελλάδας αναζητά και αναδεικνύει τη νέα γενιά αρίστων.


Για μία ακόμη χρονιά, η ΙΟΝΙΟΣ ΣΧΟΛΗ προετοιμάζει τη γενιά που θα διαπρέψει σε όλους τους τομείς της επιστημονικής, κοινωνικής και οικονομικής δραστηριότητας.

Με στόχο να προσελκύσει στην εκπαιδευτική της οικογένεια τους αρίστους, υλοποιεί, κι εφέτος, σε όλες τις βαθμίδες, ένα γενναιόδωρο πρόγραμμα υποτροφιών, καλώντας μαθητές και μαθήτριες που διακρίνονται για τις επιδόσεις τους, να τις διεκδικήσουν.

Πιο συγκεκριμένα, για το ακαδημαϊκό έτος 2017-18, η ΙΟΝΙΟΣ ΣΧΟΛΗ, κατόπιν διαγωνιστικής διαδικασίας, θα χορηγήσει ολικές και μερικές υποτροφίες σε μαθητές που επιθυμούν να εγγραφούν:
Στην Α’ Τάξη του Γυμνασίου,
Στην Α’ Τάξη του Γενικού Λυκείου (Υποτροφίες “Θέτιδος Καβαλιεράτου 100’’),
Στη Β’ Τάξη του Γενικού Λυκείου (Υποτροφίες “Απόλλωνος Καβαλιεράτου”),
Στο πρώτο έτος του International Baccalaureate Diploma Programme, καθώς και
Αθλητικές Υποτροφίες, σε μαθητές και μαθήτριες που επιθυμούν να εγγραφούν στο Γυμνάσιο, το Γενικό Λύκειο και το ΙΒ Diploma Programme κι έχουν διακριθεί, ατομικά ή ως μέλη Εθνικών Ομάδων, σε Ολυμπιακά Αθλήματα, σε εθνικό ή διεθνές επίπεδο.

Οι επιμέρους διαγωνισμοί για τις υποτροφίες ανά βαθμίδα εκπαίδευσης θα διεξαχθούν στα διδακτήρια της ΙΟΝΙΟΥ ΣΧΟΛΗΣ στη Φιλοθέη, στο χρονικό διάστημα από το Σάββατο 4 Μαρτίου έως το Σάββατο 1η Απριλίου 2017.

Η υποβολή των Αιτήσεων Συμμετοχής γίνεται ηλεκτρονικά, στην ιστοσελίδα της ΙΟΝΙΟΥ ΣΧΟΛΗΣ www.ionios.gr ή στη Γραμματεία (οδός Λουκή Ακρίτα 10, Φιλοθέη).
Όλες τις απαραίτητες πληροφορίες σχετικά με τις ακριβείς ημερομηνίες διεξαγωγής των διαγωνισμών, καθώς και τις προϋποθέσεις συμμετοχής, θα τις βρείτε στην ιστοσελίδα της ΙΟΝΙΟΥ ΣΧΟΛΗΣ. Για περισσότερες διευκρινίσεις μπορείτε να επικοινωνείτε με τη Γραμματεία του Σχολείου, στο τηλ. 210 685 7130.

Δευτέρα, 9 Ιανουαρίου 2017

Πέντε ελληνικοί δίσκοι που κυκλοφόρησαν μεσ' στο 2016


ΠΑΣΧΑΛΗΣ ΤΟΝΙΟΣ - ΕΥΘΕΩΣ 
ΣΥΜΜΕΤΕΧΟΥΝ: Γ. ΝΤΑΛΑΡΑΣ - ΓΛΥΚΕΡΙΑ - Γ. ΖΟΥΓΑΝΕΛΗΣ
MLK
Δώδεκα τραγούδια περιέχει το CD του Πασχάλη Τόνιου βασισμένα σε ποίηση Γεωργίου Σουρή (3) και Μυρτιώτισσας (1), καθώς και σε στίχους του Ηλία Κατσούλη (2), του Γιάννη Τσατσόπουλου (1) και της Μαρίας Παπαδάκη (5). Συνθέσεις αμιγώς λαϊκότροπες που θυμίζουν την αναβίωση του λαϊκού - ρεμπέτικου τραγουδιού από τις κομπανίες της δεκαετίας του 1980, αλλά και όλο αυτό το κλίμα του ''έντεχνου'' λαϊκού της επόμενης δεκαετίας. Θα ξεχώριζα ωστόσο τρία τραγούδια που κάνουν τη διαφορά μέσα σε όλο το υλικό: Τη μελοποίηση στο ποίημα ''Έρωτας τάχα'' της Μυρτιώτισσας με μιαν εξαιρετική Γλυκερία, το ''Σαν ταξιμάκι'' με τον Γιώργο Νταλάρα στο στοιχείο του και, τέλος, άλλη μία μελοποίηση, αυτήν στον ''Ρωμιό'' του Σουρή με τη φωνή του Γιάννη Ζουγανέλη. Στο ''Έρωτας τάχα'' η επιλογή του Τόνιου να κινηθεί σε ανατολίτικους δρόμους (παίζουν, μεταξύ άλλων, γυαλί ταμπούρ ο Ευγένιος Βούλγαρης, κανονάκι ο Πάνος Δημητρακόπουλος και ούτι ο Νταλάρας) δημιουργεί μια θετικά απρόβλεπτη ατμόσφαιρα αναφορικά με τη μουσική - ηχητική επένδυση σε ένα ποίημα της Μυρτιώτισσας. Στο ''Σαν ταξιμάκι'' έχουμε ένα νεο-σμυρναίικο τραγούδι χαλαρά βασισμένο στο ''Θα σπάσω κούπες'' με το σόλο στο βιολί του Κυριάκου Γκουβέντα. Το κλίμα αλλάζει προς το τέλος του CD με τις τρεις μελοποιήσεις στον Σουρή, όπου ο Τόνιος προσπάθησε να γράψει τρία αντίστοιχα χιουμοριστικά άσματα α λα ρεμπέτικη κομπανία. Τα κατάφερε περισσότερο στον ''Ρωμιό'' με την ενορχήστρωση του σε συνεργασία με τον κιθαρίστα Χρήστο Ζούμπο (συμπράττουν ο Νίκος Στόικος στην τρομπέτα, ο Νίκος Κρέτσης στο κλαρίνο και ο Σπύρος Νίκας στο ακορντεόν), κυρίως όμως αξιοποιώντας την ερμηνευτική περσόνα του Ζουγανέλη στο ρόλο του σταρχιδιστή Νεοέλληνα, όπως μοναδικά - και διαχρονικά - τον σχεδίασε ο Σουρής!
 
ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ - Η ΡΟΖΑ ΤΗΣ ΣΜΥΡΝΗΣ (O.S.T.)
ΤΡΑΓΟΥΔΟΥΝ: Χ. ΑΛΕΞΙΟΥ - Μ. ΜΗΤΣΙΑΣ - Α. ΚΕΤΙΜΕ
FEELGOOD (ΣΕ ΣΥΜΠΑΡΑΓΩΓΗ COSMOTE TV)
Συνθέτης ειδικευμένος στη μουσική για τη μεγάλη οθόνη, ο Δημήτρης Παπαδημητρίου καταθέτει το soundtrack της πρώτης κινηματογραφικής ταινίας του φίλου και συνεργάτη του, σκηνοθέτη και στιχουργού Γιώργου Κορδέλλα. Έντεκα οργανικά θέματα και τέσσερα τραγούδια για τις φωνές της Αλεξίου (2), του Μητσιά (1) και της Κετιμέ (1).Αυτό που μου άρεσε στη συγκεκριμένη εργασία του Παπαδημητρίου είναι πώς ενώ θα περίμενε κανείς τα πράγματα να αποφαίνονται προβλέψιμα - ανεξαρτήτως της έμπνευσης του, η εύκολη λύση θα ήταν να ''πνιγεί'' το υλικό στα παραδοσιακά όργανα -, εκείνος χρησιμοποίησε electronics, όπως λόγου χάριν στα θέματα ''Η προέλαση στο παρελθόν'' και ''Μνήμες'', δημιουργώντας έτσι ένα κλίμα πρωτότυπο, άχρονο θα έλεγα, για τη μουσική επένδυση μιας ταινίας, η οποία αναφέρεται σε συγκεκριμένο ιστορικό χωροχρόνο. Υπάρχουν σαφώς και τα ταξίμια, όπως και οι παραδοσιακοί σμυρναίικοι δρόμοι (θα ήταν ανατροπή αν ο συνθέτης έφτιαχνε κάτι άλλο), η γενική αίσθηση όμως είναι πως έχουμε στα χέρια μας ένα κάπως διαφορετικό soundtrack, σα να παγώνει σε στοπ καρέ η εικόνα ολόκληρης της Σμύρνης και σα να βλέπουμε σε ψηφιακή γκραβούρα το ''τότε'' με το ''τώρα''. Υψηλού επιπέδου, όπως πάντα, οι στίχοι του Κορδέλλα στα τέσσερα τραγούδια (το ''Μια φωνή'' με την Αλεξίου είναι η τραγουδιστική βερσιόν του κεντρικού θέματος των τίτλων της ταινίας), θα ξεχώριζα παρόλα αυτά το α καπέλα ''Μοιρολόι της συγχώρεσης'' με την Κετιμέ, που ακούγεται πραγματικά σαν την απάντηση ή, σωστότερα, το β' μέρος του παραδοσιακού ''Δεν ειν' αυγή να σηκωθώ'', όπως το γνωρίσαμε στην α καπέλα ηχογράφηση της Νένας Βενετσάνου (''Εικόνες'', 1994). 
ΜΙΧΑΛΗΣ & ΠΑΝΤΕΛΗΣ ΚΑΛΟΓΕΡΑΚΗΣ - ΠΡΟΣΩΠΙΚΟ
ΣΥΜΜΕΤΕΧΕΙ Η ΜΑΡΙΑ ΦΑΡΑΝΤΟΥΡΗ
ΜΙΚΡΗ ΑΡΚΤΟΣ
Σε ένα ιδιαίτερα καλαίσθητο βιβλίο - CD κυκλοφορεί η εργασία των νεαρών διδύμων Μιχάλη & Παντελή Καλογεράκη, βασισμένη εξ ολοκλήρου σε ποίηση Ελλήνων και ξένων ποιητών - συγγραφέων (από τον Μπέρτολτ Μπρεχτ ως τον Φερνάντο Πεσσόα κι από τον Γκρέγκορι Κόρσο ως τον Πάουλ Τσελάν στις μεταφράσεις - αποδόσεις αντιστοίχως των Μάριου Πλωρίτη, Γιάννη Σουλιώτη, Γιάννη Λειβαδά και Χρήστου Γ. Λάζου) μαζί με ποιήματα των Μηνά Δημάκη, Μιχάλη Γκανά, Ντίνου Σιώτη, Γιάννη Ευθυμιάδη και του ίδιου του Μιχάλη Καλογεράκη. Έχω την αίσθηση πως τα κομμάτια καλόπεσαν στα χέρια του έμπειρου ενορχηστρωτή Γιώργου Ανδρέου: Στη μελοποίηση, π.χ., στο ποίημα ''Να πεθαίνεις απ' τα γέλια'' του Κόρσο, το σόλο του Ανδρέου στο ηλεκτρικό όργανο πετυχαίνει τη σύνδεση με τα αμερικανικά ψυχεδελικά 60s - μιλάμε για αναφορές, μη φανταστεί κανείς πως οι Καλογεράκηδες έγραψαν...ψυχεδέλεια. Όλες τους οι συνθέσεις, όμως, διαθέτουν γερές βάσεις, γεγονός που φανερώνει αφενός την πρόοδο τους, αφετέρου την τριβή τους με το υλικό τους καθ'αυτό. Folk μπαλάντες, βαλς, jazzy στοιχεία, ορεξάτες ερμηνείες από μέρους τους (ομολογώ πως σπάνια εισπράττεις σήμερα πόσο γουστάρει ένας καλλιτέχνης αυτό που κάνει!), ένα χιούμορ έτσι δοσμένο που κάνει τα τραγούδια τους να μην ακούγονται μεγαλόστομα (μελοποιήσεις γαρ), αλλά ευτυχώς ούτε και ''ελαφρά'', μνήμες ακόμη από τον Μίκη Θεοδωράκη με το ''Ποιος τη ζωή μου'' (στα ''Πατώματα'' του Μπρεχτ με τη Φαραντούρη κυρίως) και τον Θάνο Μικρούτσικο της ''Μουσικής πράξης στον Μπρεχτ'' (στον εξόδιο ''Αγαπημένο'' σε ποίηση Τζελαλαντίν Ρουμί). Καλύτερες στιγμές του CD θεωρώ τη μπαλάντα ''Σύννεφα'' με την αισθαντική μεστωμένη ερμηνεία της Φαραντούρη και με τους εξαίσιους ερωτικούς στίχους του Ευθυμιάδη, καθώς και το ''Προσωπικό'', το ομότιτλο κομμάτι του άλμπουμ σε ποίηση Γκανά, που κινείται σε πιο προοδευτικό μουσικό ύφος, έτσι όπως απαγγέλεται και τραγουδιέται ταυτόχρονα από τους Καλογεράκηδες. Με δυο λόγια, ωραία δουλειά, ''έντεχνο'' με άποψη και με ομοιογένεια χωρίς να θέλουν να τα πουν όλα - από μουσικής άποψης - σε δεκατρείς μελοποιήσεις. Προφανώς θά'χουν κι άλλα ωραία (και ωραιότερα εύχομαι) να μας πουν στο μέλλον.
 
ΧΑΡΗΣ ΓΚΑΤΖΟΦΛΙΑΣ & ΛΑΖΑΡΟΣ ΑΝΤΩΝΙΑΔΗΣ - ΣΤΩΝ ΑΓΙΩΝ ΤΑ ΝΕΡΑ
ΤΡΑΓΟΥΔΟΥΝ: ΘΟΔΩΡΗΣ ΒΟΥΤΣΙΚΑΚΗΣ - ΠΑΝΟΣ ΖΩΗΣ - ΚΙΚΗ ΤΣΑΛΙΚΗ - ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΑ ΠΑΛΛΑ - ΜΕΛΑ ΓΕΡΟΦΩΤΗ - ΝΟΝΙΚΑ ΜΑΛΚΟΥΤΖΗ
ΜΕΤΡΟΝΟΜΟΣ
Επίσης σε εξαιρετικά καλόγουστο βιβλίο - CD, ασπρόμαυρο κιόλας που μου αρέσει, έχουμε το πρώτο μεγάλο - μίνι άλμπουμ, προϊόν της συνεργασίας του συνθέτη Χάρη Γκατζόφλια με τον στιχουργό Λάζαρο Αντωνιάδη, αμφότεροι από τη Θεσσαλονίκη. Έξι τραγούδια και ένα bonus track όλα κι όλα, ερμηνευμένα από νέους και άγνωστους ερμηνευτές, εξαιρουμένου του Θοδωρή Βουτσικάκη που κατάφερε να δώσει τραγουδιστικό στίγμα από νωρίς. Καταρχάς, θεωρώ σεμνότητα εκ μέρους όλων των συντελεστών να αναγράφονται μόνο τα επίθετα τους στο εξώφυλλο της έκδοσης, την εποχή της προβολής και των εύκολων εντυπωσιασμών. Την ίδια αίσθηση μού άφησε και η ακρόαση του υλικού τους: Τραγούδια όχι εύκολα στη φόρμα τους, αλλά ούτε και ''στριφνά'', περίτεχνα ως προς τη δομή τους, που κατάγονται τόσο από τη μακεδονίτικη και την ευρύτερη δημοτική παράδοση (''Η αυλή'', ''Βάρκα σκηνή''), όσο και από την κλασική μουσική παιδεία του συνθέτη (''Τα καρφιά'', ''Θά'ρθει ο καιρός''). Συναντάμε ακόμη τα πιο σύγχρονα ακούσματα - επιρροές του Γκατζόφλια (Ο ''Γάμος'' που φλερτάρει με το trip hop, το ''Παλτό'' που αποτελεί την πιο συμβατική κατασκευή του μάλλον και το σουινγκάτο και ολότελα θεατράλε ''Θέατρο''). Ιδιαίτερη είναι όμως και η γραφή του στιχουργού Αντωνιάδη, εξίσου περίτεχνη με υπερρεαλιστικά χαρακτηριστικά, αρκετά πρωτότυπα για την τρέχουσα δισκογραφία! Λίγα δείγματα: Να με ενοχλείς στον ύπνο μου/ δε σε μαλώνω/ σαλαμάνδρες στην αυλή μου/ βρήκα να οργώνω (''Η αυλή''), Το στήθος σου ήτανε παράθυρο/ να βλέπω τη ζωή απ' το τζάμι/ να μη χορταίνει τ' άπειρο (''Τα καρφιά''), Κι αν θα πληγώσεις/ Κι αν θα πληγωθείς/ Στο αθάνατο θα εκπληρωθείς (''Θέατρο'') - δείγματα με σαφείς επιρροές από τη Λίνα Νικολακοπούλου, ακόμη κι από τον Νίκο Γκάτσο, αν υποτεθεί πως το σημείο εκκίνησης της στιχουργικής του τελευταίου ήταν το δημοτικό τραγούδι. Στιβαρή η ερμηνεία του Πάνου Ζώη στην ''Αυλή'', συγκινητικός ο Βουτσικάκης ειδικά στη ''Βάρκα σκηνή'' και στο ''Θά'ρθει ο καιρός'', εξαιρετικές η Κική Τσαλίκη στα ''Καρφιά'' και η Κωνσταντίνα Πάλλα στο ''Παλτό'', με το δικό τους φωνητικό ηχόχρωμα η κάθε μία, ταιριαστά πληθωρικές οι Μέλα Γεροφώτη - Νόνικα Μαλκουτζή στο ''Θέατρο''. Και, βέβαια, ένα team καλών μουσικών με προεξάρχοντα τον Παντελή Στόικο στην τρομπέτα και τους Σπύρο Ρασσιά στο πιάνο, Γιώτη Κιουρτσόγλου στο άταστο μπάσο, Θάνο Σταυρίδη στο ακορντεόν κ.α. Το βιβλίο - CD ''Στων Άγιων τα νερά'' δεν είναι καινούργια έκδοση, αφού κυκλοφόρησε στα μέσα του 2016, έχει όμως όλα τα εχέγγυα να ακούγεται και βασικά να ανακαλύπτεται μέσα στον επερχόμενο χρόνο. Μπράβο σε όλους!
 
ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΒΕΡΙΩΝΗΣ - ΤΟ ΚΑΛΟΚΑΙΡΙ ΤΟΥ ΑΧΥΡΟΥ 
(ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΤΟΥ ΚΑΛΟΚΑΙΡΙΟΥ & ΤΗΣ ΜΝΗΜΗΣ)
ΜΕΤΡΟΝΟΜΟΣ
Ακόμη ένα βιβλίο - CD, υπερπαραγωγή κανονική, από τον τραγουδοποιό Δημήτρη Βεριώνη και τον Μετρονόμο του Θανάση Συλιβού. Εν προκειμένω, η τρίτη δισκογραφική έξοδος του Βεριώνη γίνεται με 24 συνθέσεις του σε δύο CD - σύνολο: 5 οργανικά θέματα και 19 τραγούδια, ερμηνευμένα όλα από τον δημιουργό συν ένα ντουέτο του με την Τέτη Κασιώνη. Παρόλο που τα περισσότερα κομμάτια κινούνται σε ένα mainstream pop - rock ύφος, οικείο από τον Μανώλη Φάμελλο που είχε βοηθήσει άλλωστε τον Βεριώνη στον πρώτο του δίσκο (''Το πιο όμορφο παράθυρο της πόλης'', 2006), υπάρχουν και κάποια άλλα τραγούδια που παίζουν με το hard rock ύφος των Black Sabbath και άλλων heavy rock αγαπημένων ακουσμάτων του δημιουργού (''Ο Μανώλης κι η Ειρήνη'' ή η ''Μια άλλη Αθήνα'' στο δεύτερο CD, λόγου χάριν). Οι τόνοι ανεβαίνουν, πέφτουν και ξανανεβαίνουν καθώς ο Βεριώνης ως ορίτζιναλ τροβαδούρος αφηγείται τις ιστορίες του, ανασύροντας μνήμες από την παιδική ηλικία, τους προγόνους που ποτέ δε γνώρισε, τα ανέμελα καλοκαίρια, τους πρώτους αθώους έρωτες, τις περιηγήσεις στο αστικό τοπίο του, ένα ''ελληνικό'' που είδε κάποτε στην κρατική τηλεόραση παρέα με τη γιαγιά του, ακόμη και από την πρώτη φορά που ένιωσε πολιτικά συνειδητοποιημένος. Πιστεύω πως η έκδοση αυτή είναι το ''project ζωής'' του δημιουργού, όχι μόνο απ' την άποψη του όγκου, αλλά περισσότερο γιατί θέλησε να σταθεί ''γυμνός'' απέναντι στο μουσικόφιλο κοινό, εκθέτοντας δημόσια τα προσωπικά του ημερολόγια με τρόπο ποιητικό και άκρως συναισθηματικό. Θα έλεγα μάλιστα πως η εμμονή του να επενδύει τις ιστορίες του με έναν ηλεκτρικό ήχο που όλοι έχουμε καλοχωνεμένο μέσα μας, τον δικαιώνει ακόμα περισσότερο ως προς τις καλλιτεχνικές προθέσεις του. Είναι δύσκολο να ταξιδέψουν τόσα πολλά κομμάτια μαζεμένα, την εποχή των ραδιοφωνικών singles και των ιντερνετικών play lists - φαντάζομαι, το ξέρει κι ο ίδιος αυτό -, εγώ θα ευχόμουν ωστόσο να ακουστεί εκτενώς ''Το καλοκαίρι του Άχυρου'', αφού σίγουρα όλο και κάτι θα βρει ο καθένας για να ταυτιστεί μαζί του. Η έκδοση κοσμείται από έναν πίνακα της Γιώτας Γεωργαλή στο εξώφυλλο και από τα γραφικά της Αργυρώς Σταυράκου, ενώ συμμετείχε μια πλειάδα μουσικών της σύγχρονης ελληνικής σκηνής. 
* Σε επόμενο post, η κριτική μου στους δίσκους των Φώτη Σιώτα - Λευτέρη Μουμτζή (Σωτήρες), Θεόδωρου Κουέλη, Βασίλη Λαγού - Γιώργου Δάγλα κ.α.

Κυριακή, 8 Ιανουαρίου 2017

Ο λαός δεν ξεχνά τι σημαίνει Δεξιά 26 χρόνια μετά!

Σαν σήμερα δολοφονήθηκε ο εκπαιδευτικός Νίκος Τεμπονέρας από το λεγόμενο παρακράτος της Δεξιάς. Ήταν 8 Ιανουαρίου του 1991, 26 χρόνια πριν. Εγώ ήμουν μαθητής της Γ' Λυκείου σε λαϊκό δημόσιο σχολείο του Κερατσινίου. Το σχολείο τελούσε υπό κατάληψη, θυμάμαι, όπως και τα περισσότερα σχολεία, Γυμνάσια και Λύκεια, στο λεκανοπέδιο, αλλά και σε ολόκληρη την Ελλάδα. Αντιδρούσαμε, βλέπεις, μαθητές και καθηγητές κατά του νομοσχεδίου του τότε Υπουργού Παιδείας, Βασίλη Κοντογιαννόπουλου. Οι διαδηλώσεις στο κέντρο της Αθήνας ήταν συχνότατες, καθημερινές. Φεύγαμε κομβόι από το Κερατσίνι με προεξάρχοντες τους δηλωμένους αριστερούς καθηγητές μας, τη μαθηματικό Βούλγαρη (χαθήκαμε τελευταία, αλλά κάναμε παρέα μέχρι πρότινος), την πιο μετριοπαθή φιλόλογο Νικολάου και τον φυσικό - χημικό Θεοδωρόπουλο, ίδιος κι απαράλλαχτος ο μπλουζίστας Roy Buchanan, ο οποίος πέθανε νεότατος από καρκίνο λίγα χρόνια μετά. Τρέχαμε από πίσω τους κι ας μην προερχόμασταν αναγκαστικά από αριστερές οικογένειες. Την εποχή εκείνη, λόγου χάριν, οι Πασοκτζήδες θεωρούνταν επαναστάτες και οι Νεοδημοκράτες φασίστες. Η Χρυσή Αυγή δεν υπήρχε σε κανενός τη συνείδηση και το ΚΚΕ, που προσωπικά το συμπαθούσα, κρατούσε ακόμη μερικά ελάχιστα στοιχεία από τη ρετσινιά της πρώην παρανομίας του. Σήμερα, βέβαια, με την απόσταση των 30 χρόνων σχεδόν, αγγίζει τα όρια του κωμικοτραγικού να σκέφτεσαι πως το να ήσουν Πασοκτζής ισοδυναμούσε με τη δημοκρατία, τον αγώνα για τα κοινωνικά δικαιώματα και όλα αυτά που μόνο η Αριστερά διεκδικεί ως εύσημα στην πραγματικότητα. Απ' την άλλη, οι δεξιοί ήταν οι ''δοσίλογοι'', οι ''ταγματασφαλίτες'', τα ''φασισταριά''. Και όχι αδίκως! Ο Τεμπονέρας δολοφονήθηκε με λοστό στο κεφάλι από εκείνο το καθίκι τον Καλαμπόκα, πρόεδρο της ΟΝΝΕΔ Πάτρας και δημοτικό σύμβουλο της ΝΔ. Η κυβέρνηση μάλιστα είχε βαφτίσει τα τάγματα ασφαλείας της, ''ομάδες αγανακτισμένων πολιτών'', δίνοντας τους άδεια στην ουσία να σπέρνουν τον τρόμο και το θάνατο στους καταληψίες των σχολείων. Μιλάμε για καταληψίες 15 και 16 ετών μαζί με τους γονείς τους ορισμένοι και φυσικά κάποιους καθηγητές τους. Η δολοφονία του Τεμπονέρα μάς είχε εξοργίσει, αν και ήμασταν έφηβοι που θα μπορούσαν να ασχολούνται με άλλα πράγματα. Οι βάρδιες στα υπό κατάληψη σχολεία αυξήθηκαν και οι γονείς μας μάς έφερναν τρόφιμα. Σκοπιά κανονική βαράγαμε με το φόβο μην εισχωρήσουν στο κτίριο και μας επιτεθούν οι δεξιοί φασίστες. Μέχρι συναυλία είχαν δώσει στο Λύκειο μου ο Μαχαιρίτσας και ο Τσακνής στο πλαίσιο στήριξης των μαθητικών κινητοποιήσεων από καλλιτέχνες. Τότε μάθαινα το ροκ με φανατισμό ως τη μουσική που με εξέφραζε. Το '91 άφησα μακριά τα μαλλιά μου και τα έκοψα μετά από έξι χρόνια λόγω στρατού για να τα ξαναφήσω μακριά για άλλα 10 χρόνια στη συνέχεια. Παρά το λυπηρό γεγονός της δολοφονίας ενός ιδιαίτερα αγαπητού ανθρώπου και καθηγητή, απ' ότι λέγανε τα χρόνια εκείνα, η νεολαία συσπειρώθηκε και δημιουργήθηκε ένα απερίγραπτο αντιδεξιό πανελλήνιο κίνημα. Ο Κοντογιαννόπουλος παραιτήθηκε την επόμενη κιόλας, το επίμαχο νομοσχέδιο του έπεσε στο κενό και αποσύρθηκε κι όλοι εμείς διαμορφώσαμε από νωρίς πολιτική συνείδηση ενάντια σε καθετί αντιλαϊκό, αυταρχικό και, τελικά, φασιστικό. Από τότε, το σύνθημα ''Ο λαός δεν ξεχνά τι σημαίνει δεξιά'' θεωρώ ότι είναι το μοναδικό που δεν ακούγεται παρωχημένο ως τις μέρες μας. Κι αν αυτό το φασιστοειδές κτήνος, ο Καλαμπόκας, αποφυλακίστηκε μόλις 7 χρόνια αργότερα, καλό θα'ναι νά'χουμε το νου μας και να μην ξεχνιόμαστε για τα επόμενα που έρχονται αυτή την ιδιαίτερα δύσκολη στιγμή που βρίσκεται η Ελλάδα. Τιμή και δόξα στον Νίκο Τεμπονέρα, λοιπόν, που με το ίδιο του το αίμα δημιούργησε μια ολόκληρη γενιά σκεπτόμενων πολιτών. Ο λαός δεν ξεχνά τι σημαίνει δεξιά!

Τρίτη, 3 Ιανουαρίου 2017

Ο Δημήτρης Πουλικάκος, η Μαρίζα Κωχ, η Ρίτα Μπενσουσάν και το βαπόρι απ' την Περσία

Δημήτρης Πουλικάκος - Μαρίζα Κωχ, Δεκέμβριος 2008 (φωτογραφία: Αντώνης Μποσκοΐτης)
Ήταν Ιανουάριος του 1977. Λίγες μέρες αφότου είχε γίνει σάλος με το βαπόρι απ' την Περσία, που πιάστηκε στην Κορινθία, εμείς ετοιμαζόμασταν για συναυλία με τον Δημήτρη Πουλικάκο σε κινηματοθέατρο στον Πύργο Ηλείας. Μαζί μας θα ήταν και η Ρίτα Μπενσουσάν, για την οποία γινόταν ένας χαμός τότε από τον ανδρικό πληθυσμό. Ξεκινάμε με δύο βαν, στο ένα εγώ με τους μουσικούς μου και στο άλλο, που μας ακολουθούσε, ο Μήτσος επίσης με τη μπάντα του. Κάποια στιγμή, έχοντας περάσει τον Ασπρόπυργο και την Ελευσίνα, συνειδητοποιούμε ότι έχουμε χαθεί με το βαν του Πουλικάκου. Το συνειδητοποιήσαμε αργά, σχεδόν έχοντας φτάσει λίγο πριν την Πάτρα. ''Γρήγορα πίσω να τον βρείτε!'' λέω εγώ στον δικό μας οδηγό. Πραγματικά, το βαν κίνησε πίσω για την Αθήνα. Με είχε ζώσει η αγωνία! Όταν ύστερα από μερικές ώρες και λίγο πριν τη συναυλία είδα τον Μήτσο νά'ρχεται με τους μουσικούς του, ανακουφίστηκα. Μαζί του ήταν και ο κορυφαίος κοντραμπασίστας, ο συχωρεμένος Γιώργος Φιλιππίδης. Τι είχε συμβεί, όμως; Περνώντας από την Ελευσίνα, που οι αρχές έκαιγαν τους τόνους χασίς από το βαπόρι, ο κόσμος όλος είχε μαστουριάσει. Ο οδηγός μας είχε βρει τον Μήτσο με τους μουσικούς του ξάπλα να απολαμβάνουν την...τζάμπα μαστούρα. Το ήξεραν ότι θα συμβεί η καύση του stuff, ήταν ενημερωμένοι! Το τι γέλια κάναμε, δεν περιγράφεται! Έτσι εκείνο το βράδυ έπαιξα το τραγούδι μου με τίτλο ''Το δεντράκι'' που έλεγε τα εξής: ''Κάτω στο Μοναστηράκι κάθονταν πέντε - έξι φίλοι, λέγανε και το τραγούδι να φυτρώσει το δεντράκι στου ουρανού το παραθύρι''...Το αφιέρωσα στον Πουλικάκο! Μέχρι σήμερα τον αγαπώ αυτόν τον άνθρωπο, καθώς παραμένει ορίτζιναλ σε όλα του! 
Η Ρίτα Μπενσουσάν
Φτάνοντας στον Πύργο, είδαμε τον κόσμο να έχει σχηματίσει ουρές έξω από το κινηματοθέατρο. Αμ δε που ήταν για εμάς! Δε βρήκαμε καμία αφίσα, ούτε καν μια φωτογραφία δική μου ή του Πουλικάκου. Ο παμπόνηρος ιδιοκτήτης είχε βάλει μόνο αφίσες με την Μπενσουσάν σε πιπεράτες πόζες! Αλλά κι εκείνη αποζημίωσε το κοινό. Όταν ο Πουλικάκος είπε τη ''Βαρβάρα'', ένα λαϊκό τραγούδι, η Μπενσουσάν βγήκε με μια λευκή γούνα κι από μέσα ένα ολόσωμο διάφανο κολάν. Έγινε το σώσε! Τόσο πολύ, που αναγκαστικά κάναμε διπλή παράσταση κατόπιν απαίτησης του κοινού. Αξέχαστα χρόνια! 

Δευτέρα, 2 Ιανουαρίου 2017

Έξι προτεινόμενοι ελληνικοί δίσκοι που κυκλοφόρησαν μεσ' στο 2016

ΚΩΣΤΑΣ ΤΣΙΡΚΑΣ - ΜΥΡΤΩ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ
ΜΑΖΙ ΤΟ ΧΕΙΜΩΝΑ
FEELGOOD
Τον Κώστα Τσίρκα τον γνωρίσαμε από τη Μικρή Άρκτο ως τον συνθέτη, επίσης, του πρώτου μεγάλου δίσκου της Νατάσσας Μποφίλιου (''Εκατό μικρές ανάσες'', 2004). Τη Μυρτώ Βασιλείου δεν τη γνώριζα,  αλλά είναι προς τιμήν της Μποφίλιου που την πρότεινε στον πρώτο της συνθέτη για να κάνει το comeback του με μία καινούργια φωνή. Έτσι δηλαδή πληροφορούμαστε από το ένθετο της έκδοσης. Και κάπου εκεί μπήκαν στο project ο Ηλίας Βαμβακούσης στις ενορχηστρώσεις, ο μουσικός Φοίβος Κουντουράκης, ο Γεράσιμος Ευαγγελάτος, η Αργυρώ Βοντζαλίδου και ο Γιάννης Γιαννακόπουλος στα στιχουργήματα, καθώς και άλλοι φίλοι τους. Καταρχάς είναι περίεργο να απέχει ο Τσίρκας τόσα χρόνια από τη δισκογραφία. Θεωρώ πως αν ήταν εν ενεργεία, ενδεχομένως το τοπίο του λεγόμενου έντεχνου τραγουδιού να ήταν διαφορετικό την τελευταία δεκαετία. Πρόκειται για έναν ταλαντούχο δημιουργό που δεν διακατέχεται από κανένα άγχος για ''σουξέ''. Η Βασιλείου, πάλι, διαθέτει μια σχεδόν εφηβική φωνή, εκφραστική, ''στρογγυλεμένη'' και δουλεμένη. Αυτό είναι και το βασικό χαρακτηριστικό του δίσκου τους: Η νεανική φρεσκάδα κι αυτή η lounge διάθεση που τη συναντάς απρόσμενα σε ραδιοφωνικά ακούσματα, τα οποία σου φτιάχνουν τη διάθεση και ''κολλάς''. Δε λένε τίποτα σπουδαίο ή, σωστότερα, σπουδαιοφανές τα τραγούδια τους: Τη σχέση ενός ζευγαριού εξετάζουν με τα φιλιά, τις απρόοπτες συναντήσεις, το χωρισμό, τις δηλώσεις αγάπης και όλα αυτά τα ωραία, μα και χιλιοειπωμένα. Ίσως μία στιχουργική πρωτοτυπία να έχουμε στα τραγούδια ''Λουξεμβούργο'' (στίχοι Κώστα Τσίρκα), εφόσον συναντάμε τη συγκινητική καταδηλωτική κατάληξη εκ μέρους του δημιουργού: Που ζει κανείς καλύτερα; Εκεί που ζεις κι εσύ...Και στο ''Λαμπραντόρ'' (στίχοι Γεράσιμου Ευαγγελάτου), όπου η ''ηρωίδα'' μας λέει: Προτιμώ τα σκυλιά, απ' τους ανθρώπους που φεύγουν. Μία ποιητική απόχρωση υπάρχει ακόμη στο εξόδιο τραγούδι, τα ''Χαμένα κομμάτια'' (στίχοι Γιάννη Γιαννακόπουλου) - τα πράγματα ειπώνονται κάπως πιο σύνθετα και όχι τόσο απλά και εύληπτα σαν τα υπόλοιπα του άλμπουμ. Στο μουσικό μέρος, τώρα, τα τραγούδια στο μεγαλύτερο μέρος τους είναι κιθαροκεντρικές ρυθμικές μπαλάντες με ραδιοφωνικό air play, ειδικά οι ''Ατέλειωτες μέρες'' (στίχοι Γ. Ευαγγελάτου) και το ομότιτλο του δίσκου (στίχοι Α. Βοντζαλίδου). Πιστεύω, ωστόσο, πως ευτύχησαν απ' την άποψη της ενορχήστρωσης, όπως λόγου χάριν στο κομμάτι ''Η χώρα μου'', που αν και δεν άπτεται μίας ethnic - να την πω - στιχουργικής θεματικής, το ούτι δίνει μία αίσθηση προς την καθ'ημάς Ανατολή. Κι ακόμη, έγχορδα και πνευστά μαζί με τα πολλά όργανα που έπαιξε ο ίδιος ο Βαμβακούσης, συστήνουν ένα ηχητικό σύμπαν όλο ηδύτητα. Το ''Μαζί το χειμώνα'' δεν κομίζει καμία πρωτοπορία, αλλά είναι ένα συμπαθέστατο δείγμα σύγχρονου pop ελληνικού τραγουδιού που σίγουρα θα ακουστεί από τα περισσότερα ραδιόφωνα. 
ΓΙΩΡΓΟΣ ΚΑΓΙΑΛΙΚΟΣ - ΓΙΑΝΝΗΣ ΕΥΘΥΜΙΑΔΗΣ - ΒΙΚΤΩΡΙΑ ΤΑΓΚΟΥΛΗ
ΤΟ ΚΡΥΣΤΑΛΛΟ ΤΟΥ ΚΟΣΜΟΥ
ΜΕΤΡΟΝΟΜΟΣ
Το ''Κρύσταλλο του κόσμου'' είναι η τρίτη έξοδος στη δισκογραφία του καλού συνθέτη Γιώργου Καγιαλίκου, από κοινού με τον ποιητή Γιάννη Ευθυμιάδη και την ερμηνεύτρια Βικτωρία Ταγκούλη. Δέκα τραγούδια για δέκα αντίστοιχες Γυναίκες, από την Αρετούσα και την Ελένη μέχρι τη Φαίδρα και την Ιφιγένεια, δέκα μύθοι γυναικών εν ολίγοις, σχεδιασμένοι με λυρισμό και ευαισθησία από τον ποιητή. Από μουσικής άποψης, θεωρώ ότι είναι η πλέον μελωδική εργασία του Καγιαλίκου που ακούγεται σαν ένας αδιάσπαστος κύκλος τραγουδιών με μία λόγια ενορχήστρωση, στην οποία κυριαρχούν το μαντολίνο της Βιβής Γκέκα, το βιολί του Διονύση Βερβιτσιώτη, το κλαρινέτο και το φλάουτο του Μαρίνου Γαλατσινού, η τρομπέτα του Γιάννη Καραμπέτσου (ειδικά στο ''Βαλς της Γοργόνας''), το μπάσο του Γιώργου Βεντουρή και η κιθάρα του Γιώργου Μπεχλιβάνογλου. Στα κομμάτια του Καγιαλίκου συναντάμε ψήγματα από την ''Αθανασία'' του Χατζιδάκι και το ''Τραγούδι της λίμνης'' της Καραΐνδρου, ακόμη και από εκείνους τους καλαίσθητους δίσκους των Χάνομαι Γιατί Ρεμβάζω στα μέσα των 80s. Λογικό, αυτές είναι οι καταβολές και τα ακούσματα του, εξ ου και όπως έχω γράψει παλαιότερα για την περίπτωση του, μοιάζει να πιάνει το νήμα από κει που το άφησαν οι μεγάλοι συνθέτες του όχι και τόσο μακρινού παρελθόντος. Προσωπικά, θεωρώ ότι χρειαζόμαστε τέτοιους νεότερους δημιουργούς, σαν τον Καγιαλίκο ή και τον Δημήτρη Μαραμή, που δεν διακατέχονται από το άγχος των πωλήσεων και των ραδιοφωνικών μεταδόσεων. Κάνουν αυτό που ξέρουν καλά και βαδίζουν σε ένα μάλλον μοναχικό δρόμο, αλλά εκεί ακριβώς έγκειται η αξία τους. Εν προκειμένω τώρα, το ότι ''Το κρύσταλλο του κόσμου'' ακούγεται τόσο συμπαγές ως project, οφείλεται σίγουρα στη συνύπαρξη αποκλειστικά τριών δημιουργών, του συνθέτη, του στιχουργού - ποιητή και της ερμηνεύτριας. Άφησα για το τέλος τη Βικτωρία Ταγκούλη. Φωνή ασκημένη με το προσόν να μην υποσκελίζει η τεχνική το συναίσθημα της. Η Ταγκούλη δεν τραγουδάει για να κάνει επίδειξη των δυνατοτήτων της, αλλά για να υπηρετήσει αρχικά τους στίχους, απόλυτα προσαρμοσμένη στις μελωδίες του συνθέτη. Ακούστε την, λόγου χάριν, πως ερμηνεύει ''Του έρωτα τα μάγια'', από τα πλέον ''παιχνιδιάρικα'' κομμάτια του άλμπουμ, αλλά και την εξόδιο ''Ενέδρα'' που σχεδόν απαγγέλλει στην έναρξη της. Αν αυτό, λοιπόν, είναι το νέο έντεχνο τραγούδι, του Καγιαλίκου, του Ευθυμιάδη και της Ταγκούλη, οφείλουμε να είμαστε ευτυχείς και να σταματήσουμε να το υποτιμάμε σαν ορολογία τουλάχιστον.
ΔΙΟΝΥΣΗΣ ΣΑΒΒΟΠΟΥΛΟΣ - ΕΛΕΝΗ ΒΙΤΑΛΗ
ΣΗΚΩ ΨΥΧΗ ΜΟΥ ΔΩΣΕ ΡΕΥΜΑ - ΖΩΝΤΑΝΟΙ ΣΤΟ ΚΥΤΤΑΡΟ
FEELGOOD
Γι' αυτό τώρα τι να γράψεις; Ο Διονύσης Σαββόπουλος συνεργάστηκε live με την Ελένη Βιτάλη στο Κύτταρο της οδού Ηπείρου και το αποτέλεσμα της συνεργασίας τους ηχογραφήθηκε και κυκλοφόρησε σε διπλό CD. Αγαπημένοι και οι δύο, λατρεμένοι! Για την καλλιτεχνική σχέση Σαββόπουλου - Βιτάλη είχα πρωτογράψει στην ηλεκτρονική LIFO (εδώ το άρθρο μου: http://www.lifo.gr/articles/music_articles/85472), δεν είχα καταφέρει ωστόσο να τους δω επί σκηνής. Η έκδοση αυτή, λοιπόν, με αποζημιώνει 100%: Όλα τα μεγάλα τραγούδια του Σαββόπουλου, από τη ''Συννεφούλα'' και το ''Σαν τον Καραγκιόζη'' μέχρι ''Τα κορίτσια που πηγαίνουν δυο - δυο'' και τον ''Μπάλλο'' που ακούγεται σε μια βερσιόν δεκαπεντέμισι λεπτών μαζί με τραγούδια των Τσιτσάνη, Τσακνή, Ρασούλη - Βαγιόπουλου, Σπανουδάκη κ.α. που σφράγισε η Ελένη Βιτάλη. Είναι έτσι σπαρμένο το ρεπερτόριο στα δύο CDs - και στις συναυλίες, υποθέτω - που απ' τη μια ακούγεται σαν ένα νέο best του Σαββόπουλου κι απ' την άλλη σαν ένα οδοιπορικό σε όλο το φάσμα του ελληνικού τραγουδιού, εφόσον, πέραν των προαναφερόμενων δημιουργών, υπάρχουν παραδοσιακά και παλιά λαϊκά κομμάτια επίσης. Ωραίες ενορχηστρώσεις, τα απαραίτητα χειροκροτήματα και οι επευφημίες του κοινού, ικανά να αποτυπώσουν το συναυλιακό κλίμα, αλλά και μία προσωπική απορία, η οποία εμπεριέχει μόνο θαυμασμό: Τι άλλο θα σκεφτεί ο Νιόνιος, ο οποίος έκλεισε ήδη τα 72, για να ανακυκλώσει το παλιό αριστουργηματικό υλικό του; Πραγματικά τού βγάζω το καπέλο κι εδώ άλλωστε μιλάμε για την πρώτη συνεύρεση του επί σκηνής με την κορυφαία Ελληνίδα λαϊκή - και όχι μόνο - τραγουδίστρια! Άξιοι αμφότεροι!
ΝΙΚΟΣ ΚΑΡΑΚΑΛΠΑΚΗΣ
Ο,ΤΙ ΜΑΣ ΑΝΗΚΕΙ
MLK
Το ''Ότι μας ανήκει'' είναι η πρώτη έξοδος στη δισκογραφία του νέου ερμηνευτή Νίκου Καρακαλπάκη με οχτώ τραγούδια όλα κι όλα - να κι ένα CD που δίνει την ευκαιρία στον ακροατή να ''χωνέψει'' το ρεπερτόριο του, ακούγοντας το από το πρώτο ως το τελευταίο track! Και τι τραγούδια, όμως! Από τη συγκλονιστική ''Λιλήθ'' της Νένας Βενετσάνου και την ''Καληνύχτα'' των Γιάννη Σπανού - Λίνας Νικολακοπούλου έως ''Τα δαγκωμένα μήλα'' των Λίνου Κόκοτου - Μαρίας Παπαδάκη (είναι το κομμάτι, το οποίο φανερώνει περισσότερο την ερμηνευτική δεινότητα του Καρακαλπάκη), ''Το τριαντάφυλλο'' της Πηγής Λυκούδη σε ποίηση Νικηφόρου Βρεττάκου και το ''Πεφταστέρι'' που γνωρίσαμε από τα ''Εννέα κρυμμένα τραγούδια'' του Γιώργου Καγιαλίκου. Πραγματικά ο ορισμός του έντεχνου ελληνικού τραγουδιού είναι η συγκεκριμένη δουλειά, η οποία χρωστά πολλά στις ενορχηστρώσεις της συνθέτριας Αρετής Κοκκίνου με τη συνύπαρξη λόγιων και παραδοσιακών οργάνων, όπως το ακορντεόν μπαγιάν του Ηρακλή Βαβάτσικα με το λαούτο του Αλέξανδρου Καψοκαβάδη και το τσέλο του Σταύρου Παργινού με τις λύρες του Λευτέρη Ανδριώτη και το νέι του Απόστολου Μαλλιά. Ο Καρακαλπάκης, τέλος, είχε την τύχη στο δισκογραφικό ντεμπούτο του να τον εμπιστευτούν κορυφαίοι Έλληνες δημιουργοί και, κατά τη γνώμη μου, να τους βγάλει ''ασπροπρόσωπους''. Ας του ευχηθούμε, λοιπόν, καλή συνέχεια, καθώς το στοίχημα της λεγόμενης αισθητικής σε ότι κάνει είναι ήδη κερδισμένο!
ΓΡΗΓΟΡΗΣ ΠΟΛΥΖΟΣ - ΜΑΡΙΑ ΚΡΑΣΟΠΟΥΛΟΥ
ΑΠΟΣΤΑΣΕΙΣ
ΜΙΚΡΟΣ ΗΡΩΣ/ MLK
Ο Γρηγόρης Πολύζος είναι άλλη μία ιδιαίτερη περίπτωση σύγχρονου τραγουδοποιού που τον έχουν ερμηνεύσει σημαντικοί τραγουδιστές στις προηγούμενες δουλειές του. Οι ''Αποστάσεις'', που τις δούλευε τα τελευταία δύο χρόνια, μας συσήνουν μια νέα ερμηνεύτρια, τη Μαρία Κρασοπούλου, με τη συμμετοχή σε ένα τραγούδι του Κώστα Μακεδόνα. Βασισμένος σε στίχους του Πόλυ Κυριάκου, της Αυγής Βυθούλκα και της Κρασοπούλου, που αποτελούν ως επί το πλείστον ολοκληρωμένες μικρές ιστορίες - ομολογώ πως με εντυπωσίασαν οι στίχοι της Βυθούλκα σε κομμάτια σαν οι ''Νέοι κανόνες'' και το εξόδιο ''Αριστερόστροφα - Δεξιόστροφα'' - ο Πολύζος έφτιαξε ηλεκτρικές μπαλάντες που φλερτάρουν έως και με το blues (''Δωμάτιο πανικού'' με τη φυσαρμόνικα του Χρήστου Πολύδωρου), εκεί που κατάφερε να αποσπάσει από τον Μακεδόνα μία ερμηνεία διαφορετική (''Ότι αγάπησες δεν είναι πια εκεί'', ντουέτο του με την Κρασοπούλου) και τα αμιγώς λαϊκότροπα κομμάτια να είναι τα αμέσως επόμενα (''Νέοι κανόνες'' και ''Χαρακιά''). Ωστόσο, θεωρώ μεγαλύτερο τραγούδι του άλμπουμ, το ''Αριστερόστροφα - Δεξιόστροφα'' που αποδίδει ο ίδιος ο Πολύζος πιάνο - φωνή με μια ερμηνεία εφάμιλλη αυτής του συνθέτη Γιάννη Μαρκόπουλου στο ''Ελλάδα (Λένγκω - Λένγκω)''! Γνώμη μου είναι πως αν ο Πολύζος δεν έμπαινε στη μάλλον συμβατική λογική της κατασκευής καλοενορχηστρωμένων ''έντεχνων'' τραγουδιών (ωραίων μεν, συμβατικών δε) και έφτιαχνε έναν ολόκληρο δίσκο με τραγούδια σαν το τελευταίο, θα έκανε τη διαφορά και με...διαφορά στο τοπίο της σύγχρονης τραγουδοποιίας. Εμένα δηλαδή ως ακροατής τέτοια τραγούδια μου αρέσουν, αλλά πάλι εκφράζω μια ολότελα υποκειμενική άποψη. Άλλωστε, στις ''Αποστάσεις'' έβαλαν το ταλέντο τους σημαντικοί Έλληνες μουσικοί: Μεταξύ άλλων, ο Γιώργος Κοντραφούρης στο hammond organ, ο Πάνος Τόλιος στα τύμπανα, ο Μανώλης Καραντίνης στα λαϊκά όργανα και ο Ηρακλής Βαβάτσικας στο ακορντεόν. Και μόνο πάντως για ένα τραγούδι, μέσα στην πληθώρα των δίσκων που κυκλοφορούν, χαρακτηρίζω τις ''Αποστάσεις'' του Γρηγόρη Πολύζου σαν ένα από τα πιο ενδιαφέροντα άλμπουμ που βγήκαν μέσα στο 2016. 
ΠΕΤΡΟΣ ΣΑΤΡΑΖΑΝΗΣ - ΔΙΟΝΥΣΗΣ ΚΑΡΑΤΖΑΣ
ΕΤΣΙ ΚΙ ΑΛΛΙΩΣ
UNIVERSITY STUDIO PRESS
Από τη Θεσσαλονίκη ο νέος συνθέτης Πέτρος Σατραζάνης καταθέτει σε βιβλίο - CD την εργασία του εξ ολοκλήρου σε ποίηση Διονύση Καρατζά. ''Έτσι κι αλλιώς'' ο τίτλος με ένα οργανικό θέμα και έντεκα τραγούδια που αποδίδουν οι ερμηνευτές Παντελής Θεοχαρίδης, Σοφία Αβραμίδου, Αλεξία Χρυσομάλλη, Κωνσταντίνος Κωνσταντόπουλος, Ελένη Τζαγκαράκη, Βασίλης Καψάσκης, Ιουλία Σπανού και ο ίδιος ο Σατραζάνης. Αδυνατούσα αρχικώς να δικαιολογήσω κάπου τέτοια πολυσυλλεκτικότητα από τραγουδιστικής άποψης, αν δεν με έπειθαν οι ανάγκες του υλικού καθ'αυτού: Έτσι, η ''Απόφαση'' λόγου χάριν με την, πραγματικά, συγκλονιστική απαγγελία του Κωνσταντίνου Κωνσταντόπουλου (μου θύμισε εκείνες τις απαγγελίες του ηθοποιού Γιώργου Μιχακαλόπουλου στο δίσκο των Βασίλη Παπακωνσταντίνου - Τάσου Λειβαδίτη - Γιώργου Τσαγκάρη) και την ιδιαίτερη ερμηνεία της Ελένης Τζαγκαράκη, δε θα μπορούσε να ''λειτουργήσει'' καλύτερα. Στο ''Έτσι κι αλλιώς'' του Σατραζάνη υπάρχουν απόηχοι από ''Το τραγούδι του νεκρού αδερφού'' κι από τη ''Βεατρίκη στην οδό Μηδέν'' του Μίκη Θεοδωράκη - να κι ένας θεοδωρακικός νέος συνθέτης, λοιπόν, την εποχή που οι πάντες σχεδόν δηλώνουν ''χατζιδακικοί'', υπάρχουν - δεν υπάρχουν τέτοια στοιχεία στη μουσική και τα τραγούδια τους. Συνθέσεις ρωμαλέες και συγχρόνως λυρικές και αισθαντικές, τις οποίες υπηρετεί ένα από τα πιο πολυπρόσωπα cast της ελληνικής δισκογραφίας, αφού στα credits βλέπουμε τα ονόματα είκοσι διαφορετικών μουσικών σε Αθήνα, Λαμία και Θεσσαλονίκη. Κι ένα τραγούδι, βέβαια, που διεκδικεί τη θέση του στα καλύτερα έντεχνα των τελευταίων χρόνων: Το ''Αργά όταν γερνάω'' με τη φωνή του Παντελή Θεοχαρίδη! Μελωδία απλωμένη, σύνθετη, στην οποία ο λόγος του ποιητή αποδίδεται από τη ζεστή εσωστρεφή ερμηνεία του Θεοχαρίδη. 
 
* Σε επόμενο post η παρουσίαση μου στις δισκογραφικές εργασίες των Γιάννη Αγγελάκα, Δημήτρη Βεριώνη, Πασχάλη Τόνιου, Δημήτρη Παπαδημητρίου κ.α.

Κυριακή, 1 Ιανουαρίου 2017

καλή χρονιά από τη Λένα Πλάτωνος & τον Μπόσκο

video 
Το 2017 το υποδέχτηκα στην οικία της Λένας Πλάτωνος. Οι δυο μας μείναμε φέτος με τη Φωτεινή, τη γυναίκα από τη Μολδαβία που ''κοιτάζει'' τη Λένα, όσο η Βαλεντίνα, η κόρη της Βικτώριας, θα βρίσκεται στην Ουκρανία, στην οικογένεια της. Και πάλι ωραία περάσαμε! Φάγαμε τους σπιτικούς ντολμάδες της Φωτεινής, ανοίξαμε και μια ρωσική κόκκινη σαμπάνια, ακούσαμε πολλή και καλή μουσική - πάντα από το YouTube - και κάποια στιγμή είπαμε να ανεβάσουμε ένα βιντεάκι στο facebook, όπου ευχόμαστε το Καλή Χρονιά σε όλους τους διαδικτυακούς κοινούς μας φίλους! 
ΚΑΛΗ ΧΡΟΝΙΑ 
σε όλο τον κόσμο! Και όπως μου έγραψε ο Γιάννης Σολδάτος, το 2017 θα είναι καλύτερο από το 2016, αλλά χειρότερο από το 2018 (αν δεν μας βάλουν χέρι πάλι οι κακομούτσουνοι)...

Παρασκευή, 30 Δεκεμβρίου 2016

Μανώλης Δεστούνης: Η μελαγχολική συνέντευξη ενός κωμικού ηθοποιού

Η τελευταία μου συνέντευξη για το 2016 είναι για το blog αυτό και θα τη χαρακτήριζα μελαγχολική! Μια μεγάλη συζήτηση που είχα με τον βετεράνο ηθοποιό Μανώλη Δεστούνη προ ημερών, με αφορμή την έκδοση της αυτοβιογραφίας του. Ας μη θεωρηθεί ότι ο Δεστούνης απλά βρήκε ευκαιρία σε μία συνέντευξη να κάνει τα παράπονα του - συμφωνώ απόλυτα μαζί του πως λέει σωστά πράγματα και όχι εν αδίκω. Άλλωστε, θα μπορούσε επίσης να θεωρηθεί πως ένας ηθοποιός που υπηρετεί επί μισό αιώνα το θέατρο και τον κινηματογράφο, δικαιούται να κάνει τους απολογισμούς της ίδιας της ζωής του. Ειλικρινής, έντονα συναισθηματικός μα και εντυπωσιακά αποστασιοποιημένος από όλα ταυτοχρόνως, ο Μανώλης Δεστούνης είναι εδώ, κάνει θέατρο, παίζει σε ταινίες μικρού μήκους, εκδίδει βιβλίο και φυσικά δε διστάζει να μιλήσει για όσα πονάνε έναν συνάδελφό του, της γενιάς του ή και νεότερο. Απολαύστε τον!
Ποιος ο λόγος να εκδώσετε ένα βιβλίο, κύριε Δεστούνη; Δεν είναι και λίγο της μόδας μια τέτοια κίνηση;
Εδώ και χρόνια, πράγματι, την έβλεπα την κίνηση που λέτε, χωρίς να αναφέρομαι τώρα σε ονόματα σαν του Μάνου Κατράκη γιατί θα ήταν ιεροσυλία. Από μικρός μού άρεσαν οι αυτοβιογραφίες των ηθοποιών κυρίως: Έχω του Μάρλον Μπράντο, του Μοντγκόμερι Κλιφτ, του Πολ Νιούμαν, αλλά και Ελλήνων, του Κατράκη, της Λαμπέτη, της Βέμπο από τον Τραϊφόρο κ.α. Με συγκινούν και με εξιτάρουν οι βιογραφίες.
Μου μιλάτε για Ιερά Τέρατα, εσείς εδώ όμως, σε μια μικρή χώρα, δε θα μπορούσατε νά'χατε κάνει την καριέρα όλων αυτών που είπατε.
Σωστά! Εγώ δεν υπήρξα Ιερό Τέρας, αλλά...τέρας (γέλια).
Ποιος λοιπόν ο λόγος για να διαβαστεί το βιβλίο σας;
Όταν ένα παιδί από έξι ετών βγαίνει στην Ομόνοια να πουλήσει τσιγάρα αυτό κάτι δεν λέει;
Αυτό συνέβαινε με το 80% των ανθρώπων της γενιάς σας.
Ε, ας γράψουν όλοι βιβλίο, τι φταίω εγώ; (γέλια) Κοιτάξτε, έζησα πολλά, γνώρισα πάρα πολλούς σημαντικούς ανθρώπους, ταξίδεψα και στις πέντε ηπείρους, άρα κάτι έχω να πω κι εγώ. Τώρα, αν αυτό που έχω να πω είναι και ευανάγνωστο, γιατί όχι; Το βιβλίο αυτό θα ήθελα να το δείτε σαν το δεύτερο παιδί μου μετά τον μοναχογιό μου.
Η ερώτηση μου ίσως ήταν πιο γενική, όχι σε εσάς που μετράτε ήδη 50 χρόνια στο θέατρο.
52 χρόνια για την ακρίβεια. Παλιότερα για να ''διασωθεί'' μία παράσταση έπρεπε να κινηματογραφηθεί με φιλμ που κόστιζε πανάκριβα. Πολλά χρόνια μετά ήρθε το βίντεο και βιντεοσκοπήθηκαν αρκετά πράγματα, σε καμία περίπτωση όμως δεν ''κατέβαινε'' στο θεατή μία παράσταση μέσω του βίντεο, συγκριτικά με το πώς θα την έβλεπε στο θέατρο. Το θέατρο είναι μια ζωντανή τέχνη και το βιβλίο είναι επίσης κάτι χειροπιαστό που διασχίζει τους αιώνες, επομένως μόνο μέσω της γραφής μπορείς ουσιαστικά να ''διασώσεις'' κάτι και μάλιστα με τρόπο βιωματικό.
Με εντυπωσίασε, πάντως, μία προσωπική σας ιστορία που σε ηλικία 18 ετών παραλίγο να αφήνατε τα κόκαλα σας στην Κούβα!
Ή να έκανα συντροφιά με τον Τσε Γκεβάρα, επειδή τότε είχα επαναστατικές τάσεις. Είχε βρεθεί απλά ένα μούτρο στη Φωκίωνος Νέγρη και υποσχέθηκε σε μένα και κάποια άλλα φτωχόπαιδα της ηλικίας μου τη μεγάλη ζωή στην Αμερική. Που να ξέραμε ότι μας προόριζαν για μισθοφόρους μεσ' στην αντικομμουνιστική υστερία των Αμερικανών! Το καταλάβαμε απάνω στο καράβι, φτάνοντας στις ακτές της Κούβας. Κολυμπήσαμε με κίνδυνο να μας φάνε τα σκυλόψαρα - απορώ ακόμη πως τη γλιτώσαμε -, μας συλλάβανε, φάγαμε ξύλο, μέχρι που ένας Κεφαλλονίτης που ξέμεινε ερημίτης στην Κούβα μας βοήθησε να μπουκάρουμε σ' ένα καράβι για τον Πειραιά. Και στο μεταξύ να έχω εξαφανιστεί και να μην ξέρουν τίποτα οι δικοί μου. Μα δεν είναι ιστορία για βιβλίο αυτή;
Πραγματικά. Πείτε μου κάτι άλλο, λιγότερο ενδιαφέρον ίσως. Δυσκολευτήκατε να εκδώσετε το βιβλίο σας;
Μην ξεχνάμε πως όποιος βγάζει βιβλίο τα τελευταία είκοσι χρόνια, το πληρώνει μόνος του και αδρά κιόλας. Εγώ είχα την τύχη να μην πληρώσω δεκάρα, ούτε καν τα μεζεδάκια στην παρουσίαση που μου κάνανε. Βρήκα τον εκδοτικό οίκο ''Εντύποις'' του Γιάννη Κρανιά, ο οποίος αγκάλιασε απ' την πρώτη στιγμή το πόνημα μου και χωρίς να έχω αποτανθεί πουθενά αλλού πιο πριν.
Πόσες ταινίες έχετε κάνει, κύριε Δεστούνη;
150, αλλά ξέρετε ποια είναι η πικρία μου; Πολλοί εκμεταλλεύονται και ζουν ακόμη από τον παλιό ελληνικό κινηματογράφο.
Δηλαδή;
Ξέρετε πόσοι χρησιμοποιούν ακόμη τις ατάκες του Χατζηχρήστου και του Αυλωνίτη σε έργα αμφιβόλου ποιότητας; Άσε τις φωτογραφίες! Στον Σκλαβενίτη να πας, σε ταβέρνες να μπεις, θα δεις μεγεθυμένες φωτογραφίες στον τοίχο από σκηνές ταινιών με τη Βλαχοπούλου, τον Ορέστη Μακρή, τον Φωτόπουλο. Ε λοιπόν, με πειράζει που δεν με έχω δει ούτε σε μία φωτογραφία από τις 150 ταινίες που έχω κάνει. Γελάω, αλλά πικραίνομαι κιόλας.
Γιατί πικραίνεστε; Αυτοί ''τσιμπάνε'' τα μεγάλα ονόματα κι εσείς δε γίνατε ποτέ πρωταγωνιστής.
Έχουν υπάρξει κι άλλοι δεύτερα ''ονόματα'', όπως ο Φέρμας και ο Καλλιβωκάς. Η αλήθεια είναι πως νιώθω μεγάλη πικρία, όχι μόνο για μένα, αλλά και για 5 - 10 μεγάλα ταλέντα που χάθηκαν μέσα στους 50 - 100. Μου μοιάζανε, είχαμε την ίδια σεμνότητα και ταπεινοφροσύνη στο χώρο. Έπειτα, πρωταγωνιστής έγινα στο σινεμά, αλλά όταν αυτό έπαθε καθίζηση λόγω τηλεόρασης. Το '71 - '72 έκανα ταινίες ως πρώτο όνομα και με από κάτω μου τον Ρίζο, τον Παπαγιαννόπουλο, μυθικά πρόσωπα. Δεν μέτρησαν όμως οι ταινίες αυτές, δεν περπάτησαν, δεν έκοψαν εισιτήρια. Τότε που είχα λεφτά, έπρεπε να αγοράσω ένα παλιό σινεμά και να το κάνω θέατρο δικό μου.
Ας μείνουμε στα ταλέντα τα χαμένα που λέτε, τους αφιερώνετε και το βιβλίο. Τι έφταιξε και χάθηκαν;
Έφταιξε απόλυτα το ότι δεν ήταν καλοί στις δημόσιες σχέσεις και στο πλασάρισμα του εαυτού τους. Έτσι κι εγώ, το λέω και το τονίζω, άξιζα μεγαλύτερης εμβέλειας! Δεν τό'χω πει ποτέ, αλλά πλέον, με 52 χρόνια στο θέατρο, νομίζω ότι δικαιούμαι να το λέω. Ας πάψω να είμαι τόσο μετριόφρων και ταπεινός, όπως ήμουν μια ζωή. Ποτέ δε χτύπησα πόρτα παραγωγού, ήμουν ίσως ζουρλός Κεφαλλονίτης, υπερήφανος, αλλά να ξέρεις ότι αυτό δε στο συγχωρούν. Κάποτε η παλιά δημοσιογράφος Κική Σεγδίτσα με έπιασε και μου είπε: ''Βρε μαλάκα, εδώ τώρα είχα τον Βόγλη, τον Παπαμιχαήλ στο γραφείο και πίναμε καφέ. Θα σου πέσει ο κώλος εσένα να περάσεις να πιούμε καφέ που σε εκτιμώ τόσο;'' Με έλεγε ''ο τελευταίος τίμιος'' η Σεγδίτσα! Ποτέ δεν πήγα, ούτε μία φορά.
Απ' την άλλη, διαβάζοντας κανείς στο βιβλίο για την έφεση σας στο...μουτζό, όπως ο ίδιος το λέτε, καταλαβαίνει πως δε δίνατε και ιδιαίτερη σημασία στην καριέρα.
Κοίταγα πως να περάσω καλά, η αλήθεια είναι. Δε μετανιώνω, αφού πέρασα καλά και στα 60 μου απόκτησα παιδί. Μού'λεγε η συχωρεμένη η μάνα μου στα κεφαλλονίτικα: ''Ω ρε, σαν τον βουρκόλακα γυρνάς με τσι τσουλάρες και μού'ρχεσαι στις 6 το πρωί''. Κάναμε πολύ παρέα με τον αγαπημένο μου Ανδρέα Μπάρκουλη. Δεν ξέρετε τι ψυχούλα ήτανε! Είχαμε ακριβώς τον ίδιο σωματότυπο και πρωτοβγήκα στη σκηνή με δικό του κοστούμι, το οποίο φυλάω ως κειμήλιο στη ντουλάπα μου. Με τον Μπάρκουλη, που εκείνο τον καιρό πάνω - κάτω τα είχε με τη Μαίρη Χρονοπούλου, είχαμε νοικιάσει μια γκαρσονιέρα στη Φυλής, στο κομμάτι που δεν είχε μπουρδέλα, μετά την Αγίου Μελετίου. Γινόταν παρέλαση, ότι ''πέταγε'' ο Ανδρέας το έπαιρνα εγώ (γέλια). Μιλάμε για κουκλάρες, κομπάρσες, μοντέλα κλπ. Ήμουν ο...δοκιμαστής του Μπάρκουλη κατά ένα τρόπο. Περνάγαν από μένα και αν τις ενέκρινα, πήγαιναν στον Μπάρκουλη μετά! Θεός σχωρέστον...
Μου περιγράφετε μια μποέμικη ζωή.
Ωραία ήταν, λεφτά βγάλαμε, τα φάγαμε, καλά περάσαμε.
Έχετε δηλώσει αριστερός, ψηφοφόρος του ΚΚΕ αν δεν κάνω λάθος, ωστόσο στο απόγειο σας φτάσατε επί χούντας. Σωστά δεν τα λέω;
Ο Μπόζο έγινε μέσα στη χούντα, αλλά εγώ δεν πήγα ποτέ να φωνάξω ''Ζήτω Μακαρέζο'' ή ''Ζήτω Παττακέ''. Ούτε σε χουντικές εκδηλώσεις συμμετείχα. Μάλιστα, όταν το '73 έπαιζα στο θέατρο ''Καλουτά'' στην επιθεώρηση ''Τη λένε ακόμα Δημοκρατία'', ήρθε ένας συνταγματάρχης στο καμαρίνι μου. Μοιραζόμουν το καμαρίνι με τον Κούλη Στολίγκα, άλλη τεράστια φυσιογνωμία. Εκλεκτός κύριος και κωμικός! Λέει ο στρατιωτικός ''Θα μας έρθετε αύριο στη Σαλαμίνα, έτσι;''. Ήταν Πάσχα και εννοούσε ένα στρατόπεδο στη Σαλαμίνα για να ψυχαγωγήσουμε τα στρατά με τις ευλογίες τους. Ο Κουλάκος ήταν και πιο μεγάλος τότε, φοβήθηκε και πήγε. Εγώ πάλι όχι, αλλά ούτε είχα και καμία συνέπεια μετά. Απλά είπα ''δεν πάω κι ότι γίνει ας γίνει''. Ξέρετε πότε φοβήθηκα; Το '68 όταν έφυγα για το Λονδίνο, αφού ήμουν απ' τους πρώτους που είχαν γραφτεί στους Λαμπράκηδες. Κάναμε κολλητή παρέα με τον Λοΐζο και τον Σαββόπουλο, ο Νιόνιος είναι μερικά χρόνια μικρότερος μου. Είχα κι εγώ μια κιθάρα και γρατζούναγα και ήμουν ο πρώτος που τραγούδησε το ''Μη μιλάς άλλο γι' αγάπη'' στις παραλίες που τρέχαμε. ''Εσένα, Δεστούνη, θα στο δώσω να το τραγουδήσεις όταν το κάνω δίσκο'' μου έλεγε ο Νιόνιος, θυμάμαι, αλλά τελικά το είπε εκείνος στο ''Φορτηγό'' του και καλά έκανε!
Πάντως, για να μιλήσω και λίγο ψυχαναλυτικά τώρα, στο βιβλίο σας κυριαρχούν ιστορίες με άξονα το σεξ, κατεβάζοντας σε εντελώς γήινα επίπεδα μυθικούς Έλληνες κωμικούς. Απενοχοποιείτε την ορμή του σεξ, φανερώνοντας, λόγου χάριν, ότι ο Νίκος Σταυρίδης είχε έφεση - πως να το πω, το λέτε στο βιβλίο - στις παρτούζες.
Ο Σταυρίδης ήταν πολύ ''μουνάκιας''. Ήμουν για πρώτη φορά στο Ρεξ με Βλαχοπούλου, Σταυρίδη, Μουστάκα και Μεταξόπουλο. Εκεί είχα καμαρίνι δικό μου κι εκείνη την περίοδο τραβιόμουν με δέκα διαφορετικές γκόμενες, πότε τη μία, πότε την άλλη. Τότε κάναμε κολλητή παρέα με τον Σταυρίδη, το πρωί καφέδες στη Φωκίωνος και τα βράδια στα μπουζούκια και στα νάιτ κλαμπ. Όποια ερχόταν, λοιπόν, την έπαιρνα στο καμαρίνι, κλειδωνόμασταν και κάναμε ότι κάναμε. Ερχόταν ο Σταυρίδης (σ.σ. μιμείται τη φωνή του): ''Μανώλη, άνοιξε''! ''Αλλάζω'' του φώναζα. Πήγαινε αυτός δίπλα στο καμαρίνι της Βλαχοπούλου. Μία, δύο, τρεις, μονολογούσε ο Σταυρίδης ''Ρε το κωλοπαίδι, όλο αλλάζει''. Τον πιάνει η Βλαχοπούλου: ''Ρε παλαβέ, την ώρα που αυτός είναι κλειδωμένος μέσα, να ξέρεις ότι πηδάει''. Έρχεται πάλι ο Σταυρίδης, χτυπάει με δύναμη: ''Μανώλη, άνοιξε''! ''Αλλάζω''! ''Άνοιξε, γαμώ το φελέκι σου, θέλω ν' αλλάξω κι εγώ'' (σ.σ. έχουμε ξεκαρδιστεί)
Με τόσα χρόνια στην επιθεώρηση, ποιο είναι το πιο αγαπημένο σας νούμερο απ' αυτά που παίξατε;
Όταν κάναμε με την Καλουτά εγώ τον Τζον Λένον κι εκείνη τη Γιόκο Όνο! Με είχε δει ο Τραϊφόρος στον Ηλιόπουλο, όπου είχα πάρει πολύ καλές κριτικές - μιλάμε για τα τέλη του '60 - και με πρότεινε στην Καλουτά σε ένα νούμερο μισής ώρας σχεδόν με χορό, πρόζα, μέχρι και ακροβατικά. ''Αυτόν θέλω'' είπε η Καλουτά και με ξεδιάλεξε απ' το τσούρμο. Λεγόταν ''Πορεία ειρήνης δια της ξάπλας'' το σκετς και σατίριζε το ζεύγος Λένον - Όνο που μάλιστα τότε βρισκόταν για 15 μέρες στην Αθήνα, στο Χίλτον. Κάπου τότε πρέπει να βγάλανε και την περίφημη φωτογραφία τους που κάνουν γυμνοί διαμαρτυρία στο κρεβάτι τους. Φανταστείτε εμένα τώρα με μακριά μαλλιά, γυαλάκια και μούσια και την Καλουτά Γιαπωνέζα με σκιστά μάτια. Τρελό γέλιο έπεφτε! Μεγάλη μου τιμή που βγήκα ως συμπρωταγωνιστής της μεγάλης αυτής κωμικού. Θυμάμαι, χαιρετάγαμε κι εγώ ήμουν απ' το στρες μου με τη γλώσσα έξω σαν γραβάτα, ενώ εκείνη που ήταν και πενηντάρα, δε χαμπάριαζε μία!
Ωστόσο, στον κινηματογράφο ο ρόλος της ζωής σας ενδεχομένως να ήταν αυτός του Γερμανού αξιωματικού στο εξαιρετικό ''Τι έκανες στον πόλεμο, Θανάση'' του Κατσουρίδη.
Στον Ντίνο Κατσουρίδη με είχε στείλει ο αγαπημένος μου δάσκαλος, ο Τίτος Βανδής. Του είχε γράψει ένα σημείωμα του τύπου ''Σου στέλνω ένα μαθητή μου, δες τον άμα σου κάνει''. Με επέλεξε ο Κατσουρίδης για τον ρόλο του Ναζί αξιωματικού, για δύο σκηνές όλες κι όλες. Όταν όμως γυρίσαμε την πρώτη σκηνή, του άρεσα τόσο πολύ ώστε είπε του Ασημάκη Γιαλαμά, του σεναριογράφου, ''γράψε κι άλλο για τον Γερμανό''. Έτσι έγινα συμπρωταγωνιστής σχεδόν του Βέγγου και έτσι πήρα στο Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης το βραβείο β' αντρικού ρόλου.
Μεγάλη δικαίωση το βραβείο αυτό, έτσι;
Η απόλυτη κατάκτηση ήταν καταρχάς το ότι έπαιξα συμπρωταγωνιστής του Θανάση Βέγγου στη μετά Θου-Βου εποχή του και οι κριτικές που είχα πάρει. Στο ''Έθνος'' είχε γραφτεί ότι ήμουν ο καλύτερος Γερμανός αξιωματικός που πέρασε ποτέ από ελληνική ταινία. Εκεί γνώρισα και την Κατερίνα Γώγου, αστεράκι ήταν αυτή! Με έπαιρναν τηλέφωνο όλοι οι φίλοι για συγχαρητήρια που είχαν δει την ταινία και δεν με αναγνώρισαν αρχικώς. Η δε μάνα μου είχε έρθει στην α' προβολή και έβριζε τον Γερμανό επειδή βασάνιζε τον Βέγγο: ''Ου στο διάολο, παλιοκερατά''! Καθόμασταν εγώ, ο Βέγγος και η μάνα μου στη μέση. ''Ρε μάνα, εγώ είμαι αυτός'' της κάνω. ''Α, παιδάκι μου, με συγχωρείς'' και βάζει κάτω το κεφάλι. Ούτε η μάνα μου δε με αναγνώριζε στην ταινία αυτή!
Ήταν όμως και μία περίοδος που τα αυτοκίνητα σταματούσαν και σας κόρναραν. Ήσασταν τρομερά δημοφιλής με τον Μπόζο.
Από τις δύο αυτές δραστηριότητες μου, σας λέω ειλικρινά ότι θα κρατούσα τη συμμετοχή μου στην ταινία του Κατσουρίδη. Τον Μπόζο θα τον διάλεγα μόνο για τα λεφτά που έβγαλα. Μιλάμε για πολλά λεφτά τότε και από παιδικές παραστάσεις που έδινα όπου με καλούσαν, σε εργοστάσια, σε λέσχες κλπ. Δυστυχώς δεν έμεινε τίποτα από τον Μπόζο, αφού πάνω στις μπομπίνες οι κύριοι της ΕΡΤ έγραψαν ποδόσφαιρα. Γνωστά πράγματα, μην επαναλαμβανόμαστε.
Αναρωτιέμαι όμως, ειδικά μετά από ένα βραβείο, γιατί δε συνεχίσατε στο Νέο Ελληνικό Κινηματογράφο με Βούλγαρη, Αγγελόπουλο κ.α.
Έπαιξα και μετά σε πολλές ταινίες, αλλά με φωνάζανε για μικρά ρολάκια. Με τον μεν Βούλγαρη έχω συνεργαστεί σε σήριαλ στην τηλεόραση. Με τον δε Αγγελόπουλο, συναντηθήκαμε σε ένα αφιέρωμα στον Βέγγο, που με φώναξε να μιλήσω ο Κατσουρίδης. Πέρασε ο Αγγελόπουλος, μου έσφιξε το χέρι με τα δυο του χέρια. ''Δεν προλάβαμε να συνεργαστούμε'' του είπα. ''Δεν πειράζει, έχουμε καιρό, νέοι είμαστε'' μου απάντησε. Δυο χρόνια μετά περίπου έφυγε ο συχωρεμένος...Πάντα όμως στηρίζω τους μικρομηκάδες μέχρι σήμερα. Όποτε με φωνάζουν νέοι σκηνοθέτες, συμμετέχω με μεγάλη χαρά.
Όπως στους ''Ιερόσυλους'', την πρώτη μεγάλου μήκους ταινία της Μάρσας Μακρή, που θα σας δούμε σε ένα πολύ ιδιαίτερο special guest.
Οι ''Ιερόσυλοι'' είναι μία αμιγώς καλλιτεχνική ταινία με προγεγραμμένη πορεία στα διεθνή κινηματογραφικά φεστιβάλ. Η Μακρή είχε συμμετάσχει στις Κάνες με μία μικρού μήκους ταινία αρκετά χρόνια πριν, οπότε δε θα μπορούσα να αρνηθώ τη συμμετοχή μου τώρα σ' αυτό που κάνει. Ο ρόλος είναι ιδιαίτερος, πράγματι, αλλά δεν θα ήθελα να αποκαλύψω περισσότερα. 
Ο Μανώλης Δεστούνης και η νεαρή συμπρωταγωνίστρια του στη σκηνή δέχονται τις οδηγίες της σκηνοθέτιδας Μάρσας Μακρή - Δεκέμβριος 2016, φώτο: Μάξιμος Θεοδωρόπουλος
Δε θέλω τώρα να σας γίνω δυσάρεστος, μα ξαναπηγαίνοντας στο βιβλίο σας, δε μπορώ να μη σχολιάσω το εξής: Τι γίνεται και βιογραφίες σαν κι αυτήν, διαβάζονται σα να λέμε ''περασμένα μεγαλεία και διηγώντας τα να κλαις'';
Ακριβώς, δεν το αρνούμαι. Η ζωή είναι έτσι, η ζωή είναι αυτή. Κυριαρχεί η αναξιοκρατία και κάποιοι άνθρωποι που έχουν προσφέρει, δεν ανέβηκαν σκαλοπάτια. Πάντα με μια πικρία τελειώνεις. Δεν επιτρέπεται να μην έχω παίξει εγώ στην Επίδαυρο Αριστοφάνη.
Έπαιξε ο Ρουβάς όμως στην Επίδαυρο.
Δε με νοιάζει αυτό, το παιδί το συμπαθώ, αλλά δεν είναι ηθοποιός. Κι ο Νταλάρας έχει παίξει τον Κορυφαίο του Χορού σε παράσταση του Κιμούλη, λες και δεν υπήρχαν άλλοι ηθοποιοί. Μα η παράσταση αυτή έγινε μόνο και μόνο για να παίξει ο Νταλάρας στην Επίδαυρο!
Τελικά το οδοιπορικό ενός κωμωδού μόνο κωμικό δεν είναι.
Ε, καλά, αυτό είναι γνωστό και δε βγήκε έτσι τυχαία. Όλοι οι κωμικοί είμαστε τραγικά πρόσωπα. Έχετε δει κάνα κωμικό ''τραλαλά'' στο δρόμο; Από τον Τσάπλιν μέχρι τον Ντάνι Κέι, όλοι θλιμμένοι και μελαγχολικοί ήτανε...
Και το δικό σας τραγικό στοιχείο που έγκειται σε ότι αφορά το μέσα σας;
Αξιώθηκα να παίξω τον Δον Κιχώτη το 2000 σε σκηνοθεσία και διασκευή του Γιάννη Καλατζόπουλου. Αυτή ήταν η καταξίωση, αλλά και η μελαγχολία μου, αφού πιστεύω ότι υπήρξα στη ζωή μου ένας Δον Κιχώτης.
Πόσο βασανιστική είναι η σύγκρουση της εξωτερικής με την εσωτερική εικόνα για έναν κωμικό;
Είναι πολύ βασανιστική, πιστέψτε με! Το χειρότερο, όμως, δεν είναι αυτό, όπως το επισημαίνετε. Είναι να σε σταματούν στο δρόμο και να σου λένε ''Ακόμα ζεις; Νομίζαμε πως είχες πεθάνει''. ''Ναι, έχω πεθάνει'' τους απαντάω, ''αλλά δε μου τό'χουν πει ακόμα''...Σκεφτείτε πως όταν έβλεπαν τον Ντίνο Ηλιόπουλο στα γεράματα του, πήγαιναν και του έλεγαν ''Αχ, κύριε Ηλιόπουλε, γεράσατε'' κι αυτός απαντούσε με το φοβερό: ''Δεν τό'κανα επίτηδες''! Έτσι είναι η φύση του τραγικού κωμικού.
Πάντως, κρατάτε ένα θέατρο αυτή τη στιγμή μαζί με τη συγγραφέα Τούλα Μπούτου. Εδώ που είμαστε αυτή τη στιγμή, στο θέατρο Ελπίδας στη Βικτώρια. Γιατί δεν βλέπουμε αυτά που κάνετε στην τηλεόραση;
Στην Τούλα Μπούτου βρήκα τον μέντορά μου. Έχει γράψει και σπουδαία ποιήματα. Είναι ένα λατρεμένο μου πρόσωπο όλο συντροφικότητα. Ήταν η πρώτη ιατρός αναισθησιολόγος στην Ελλάδα και πρώτος της άντρας ήταν ο γιατρός Λαμπράκης, ο αδερφός του Γρηγόρη. Μου έσωσε τη ζωή αυτή η γυναίκα, καθώς πριν μερικά χρόνια έβγαλα έναν καρκίνο - καρκινάκι, το λέω εγώ - στον οισοφάγο. Αν δεν ήταν η Μπούτου, τώρα θά'βλεπα τα ραδικοβλάσταρα απ' την ανάποδη. Για το άλλο που λέτε, τα λεφτά φταίνε. Για ένα τρέιλερ στην τηλεόραση, στον ΑΝΤ1, ζητάνε 27.000 ευρώ! Να παίζεσαι τρεις φορές την ημέρα για ένα μήνα.
Μου φαίνεται υπερβολικό το ποσό για την κρίση που έχουμε.
Θέλετε να σας δείξω τα χαρτιά; Μέσα τά'χω. Στην ΕΡΤ1 θέλουν 7.000 ευρώ, στην ΕΡΤ2 5.000, μη σας πω ότι στο STAR ζητάνε 37.000 ευρώ για ένα μήνα. Πως θα τα βγάλεις αυτά τα λεφτά; Από που, σε ένα θεατράκι εκατό θέσεων; Και να φουλάρει κάθε βράδυ, δε θα τα βγάλεις! Κι από προβολή μόνοι μας κινούμαστε. Βλέπεις, εμάς τους παλιούς δεν μας βάζουν πια οι εφημερίδες, δεν μας καταδέχονται. Όλο τους νέους θέλουν πού'ναι φίρμες από την τηλεόραση. Δεν τα υποτιμώ τα παιδιά, μην παρεξηγηθώ, αλλά κι εμείς κάτι δεν έχουμε προσφέρει;
Σας πληγώνει η στάση των ΜΜΕ;
Πολύ, πάρα πολύ! Πολλά με πληγώνουν...
Δεν σας πειράζει μη βγει η συνέντευξη αυτή σαν το ημερολόγιο ενός γκρινιάρη;
Όχι, δε με νοιάζει! Και ξέρετε γιατί; Λέω σωστά πράγματα, δε μιλάω εν αδίκω.
Ας αλλάξουμε κλίμα λίγο πριν κλείσουμε. Να σας πάω στη γνωριμία σας με τον Όρσον Ουέλς και τον Ντόναλντ Σάδερλαντ στη διεθνή παραγωγή ''Οιδίπους Τύραννος'' που γυρίστηκε στη Δωδώνη.
Ο Όρσον Ουέλς έπαιζε τον Τειρεσία. Ο Κρίστοφερ Πλάμερ είχε κάνει μόλις τη ''Μελωδία της Ευτυχίας'' και ήταν ήδη σταρ. Έπαιζε ακόμα ο Ντόναλντ Σάδερλαντ που τότε δεν ήταν ακόμα σταρ και έκανε τον Κορυφαίο στο Χορό μαζί με τους Έλληνες ηθοποιούς: Τον Διαλεγμένο, εμένα, τον Δήμο Σταρένιο, τον Τάκη Εμμανουήλ κ.α. Τον Σάδερλαντ τον είχε φέρει φιλικά στην ταινία ο Πλάμερ, γιατί ήταν συμπατριώτες, Καναδοί, αλλά και συμμαθητές στη Βασιλική Δραματική Σχολή του Λονδίνου. Τρεις μήνες κάναμε κολλητή παρέα με τον Σάδερλαντ, είχαμε πάει μαζί και διακοπές στα Γιάννενα και στην Κέρκυρα. Είχε φέρει μάλιστα τη γυναίκα του και τους δυο γιούς του. Θυμάμαι να παίζω στα γόνατα μου τον Κίφερ Σάδερλαντ, τον μεγάλο του γιό, που έπεφτε όλο στην πισίνα κι έκανε τσαχπινιές σαν ζιζάνιο που ήταν. Και τι έμεινε απ' όλο αυτό; Να πάω στο Λονδίνο, να κάτσω ενάμισι χρόνο και ως βλαξ, ντροπαλός και φοβισμένος, να μην τον πάρω ούτε ένα τηλέφωνο...
Γιατί, βρε παιδί μου;
Δεν ήταν και καλά τα αγγλικά μου, τι να πω τώρα...Κι εκεί μποέμικα έζησα όμως με τα λεφτά που πήρα από την ταινία! 72.000 δραχμές, τεράστιο ποσό τότε. Ξέρετε τι Λόρενς Ολίβιε είδα και τι Beatles ζωντανά; Στο Κόβεντ Γκάρντεν πρωτοείδα τους Queen σε free concert πριν γίνουν αυτοί που έγιναν. Πολλά συγκροτήματα που τα βλέπουμε σήμερα σε εγκυκλοπαίδειες του ροκ. Έπαιζαν και μετά έβγαζαν καπέλο για ενίσχυση.
Πάλι όμως δε φαίνεται να είχατε το μικρόβιο για καριέρα, να κοιτάξετε να ''χωθείτε'' κάπου κι εσείς εκεί πέρα.
Το είχα, αντιθέτως! Θα μπορούσα να είχα μείνει εκεί, γιατί μου πηγαίνει ο τρόπος ζωής των Άγγλων, ακόμα και σαν φυσιογνωμία, αν θέλετε. Περίμενα την κατάλληλη στιγμή ώσπου βρήκα δουλειά στο Royal Court Theater, αλλά όχι σαν ηθοποιός.Τότε υπήρχε ένας τεράστιος ηθοποιός, ο Πολ Σκόφιλντ, που το 1968 είχε πάρει το Όσκαρ για τον ''Άνθρωπο για όλες τις εποχές''. Θα ήμουν ο dresser του, ο αμπιγιέρ του Πολ Σκόφιλντ. Παρασκευή έκλεισα τη δουλειά και Δευτέρα θα πήγαινα. Σάββατο, όμως, παίρνω τηλεγράφημα από τον αδερφό μου: ''Η μάνα μας είναι βαριά άρρωστη στο νοσοκομείο''. Τρελάθηκα! Πήρα την επόμενη πρώτη πτήση κι επέστρεψα στην Ελλάδα. Η μάνα μου έγινε καλά, βέβαια, πέθανε πολλά χρόνια μετά, αλλά τη δουλειά την έχασα οριστικά. Μετά μου είπε ο Ηλιόπουλος ''Η θέση σου είναι εδώ στο θίασο'', φύγαμε Θεσσαλονίκη και that's all. Συνέχισα να πηγαίνω στο Λονδίνο, από δυο και τρεις φορές κάθε χρόνο, αλλά δεν ξανάκατσα μόνιμα. Είχα μάλιστα και δεσμό με μια κοπελίτσα εκεί πέρα και πήγαινα κάθε Δευτέρα.
Κάθε Δευτέρα;
Ναι, όπως το λέω! Έφευγα Δευτέρα πρωί και γύριζα Τρίτη. Κάθε εβδομάδα αυτό. Μου έλεγε ο Ηλιόπουλος: ''Κι άμα πέσει το αεροπλάνο; Τι θα κάνουμε κι έχεις και μεγάλο ρόλο;'' Και μετά: ''Άντε, εντάξει, πήγαινε, άμα είναι να πήδήξεις'' (γέλια)
Χορτασμένος, λοιπόν, από έρωτα ο κύριος Δεστούνης.
Για μένα είναι το Νο 1, γιατί σε κρατάει ζωντανό και σε ανανεώνει. Μετά έρχεται η παιδεία, η μάθηση.
Θέλετε κι εσείς να σας βρει ο θάνατος πάνω στο σανίδι;
Είναι λίγο μακάβρια αυτά για τον κόσμο, αλλά ναι, θα ήθελα να μού'ρθει μια συγκοπή την ώρα που παίζω. Θά'ναι ένα σοκ για όλους και κυρίως για το κοινό, αλλά θα γινόταν κι ένα ωραίο μπαμ!
Αν σας ζητούσα να αποστασιοποιηθείτε από τον εαυτό σας, τι πιστεύετε ότι αφήσατε σαν κληρονομιά, σαν στίγμα, σαν προσωπικότητα;
(σκέφτεται) Νομίζω πως έχω αφήσει ένα φορτηγό γεμάτο περγαμηνές και εμπειρίες. Διότι έχω την αίσθηση πως άλλοι ηθοποιοί της γενιάς μου δεν έκαναν όλα όσα έκανα εγώ. Ποτέ δεν αποταμίευσα, αφού δεν είναι στη φύση του καλλιτέχνη. Βλέπε Μπάρκουλης, Χατζηχρήστος, Μπέλλου. Δεν έχουν καμία ουσία τα λεφτά στη ζωή. Μόνο οι άνθρωποι που έχεις γύρω σου κι εγώ έχω την Τούλα Μπούτου και πάνω απ' όλα το παιδί μου.
* Η αυτοβιογραφία του Μανώλη Δεστούνη, ''Το οδοιπορικό ενός κωμωδού - 50 χρόνια στο σανίδι'' μόλις κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις Εντύποις. Αυτόν τον καιρό εμφανίζεται στο θέατρο Ελπίδας (Αριστοτέλους 53 & Σμύρνης, πλ. Βικτωρίας) στα έργα ''Αναπάντεχες κλήσεις'' της Τούλας Μπούτου σε σκηνοθεσία Χάρη Γεωργιάδη και ''Ο σάτυρος του δάσους της Κομπιένης'' του Κλοντ Μανιέ σε σκηνοθεσία Γιάννη Μόρτζου. 
** Οι φωτογραφίες του Μανώλη Δεστούνη είναι του Γιάννη Πρίφτη από τα γυρίσματα της μικρού μήκους ταινίας ''Γράμματα στη Γερμανία'' (2015) σε Αθήνα και Λουξεμβούργο.