Σάββατο, 18 Νοεμβρίου 2017

Τα ανομολόγητα πάθη των ανθρώπων στο ''Fool for love'' του Sam Shepard, έξοχα δοσμένο από τον Γιώργο Οικονόμου και την ομάδα του στο θέατρο ΑΛΜΑ

Ο φίλος ηθοποιός Βασίλης Παλαιολόγος με κάλεσε χθες στην πρεμιέρα του έργου που παίζει αυτόν τον καιρό στο θέατρο ΑΛΜΑ, το Fool for love του Αμερικανού Σαμ Σέπαρντ (1943 - 2017). Θα πήγαινα ούτως ή άλλως, καθώς με ενδιαφέρει το σύγχρονο θέατρο - τό'χω ξαναπεί - και εκτιμώ πολύ το έργο του Σέπαρντ. Ανήμερα της επετείου του Πολυτεχνείου, λοιπόν, σε μια Αθήνα βροχερή και με τις πυροσβεστικές να πηγαινοέρχονται στα παρακείμενα Εξάρχεια, έβαλα το λονδρέζικο καρώ σακάκι μου και κατηφόρισα μόνος προς την Ακομινάτου στο Μεταξουργείο. Η παράσταση ξεκίνησε μία ώρα αργότερα, στις 10 δηλαδή το βράδυ, καθώς η σκηνή βρίσκεται στον 5ο όροφο του κτιρίου και δεν μπορούσαμε να ανέβουμε τις σκάλες με τα πόδια. Στον 2ο όροφο, βλέπεις, παιζόταν η παράσταση του Γιώργου Κιμούλη και τα...ποδοβολητά μας θα ήταν ενοχλητικά. Λογικό, το ίδιο θα απαιτούσα κι εγώ! Το ασανσέρ πάλι του θεάτρου μετά βίας χωρούσε τέσσερα άτομα, οπότε περιμέναμε όλοι υπομονετικά τη σειρά μας για να ανεβούμε και να πάρουμε τις θέσεις μας. 
Χθες έξω από το θέατρο ΑΛΜΑ με τον δημοσιογράφο - παρουσιαστή Ανδρέα Ροδίτη και τη σκηνοθέτιδα - ηθοποιό Στέλλα Χριστοδουλοπούλου
Η ώρα πέρασε ευχάριστα, αφού βρήκα έξω από το θέατρο τον φίλτατο Ανδρέα Ροδίτη και τη Γωγώ, τη γυναίκα του, πιάνοντας μια ωραία μεγάλη κουβέντα, η οποία συνεχίστηκε και μετά την παράσταση, όπως θα δούμε παρακάτω. Πάμε όμως στην πραγματικά καλή παράσταση που παρακολούθησα χθες: Ήταν από τις λίγες φορές που μπαίνοντας στο θέατρο το σκηνικό σε κέρδιζε και σε έμπαζε στο κλίμα του έργου, προτού ακόμη αυτό ξεκινήσει! Ένα δωμάτιο μοτέλ με παλιά ταπετσαρία - πατιναρισμένο όλο από τον σκηνογράφο Κώστα Βελινόπουλο και φωτισμένο ατμοσφαιρικά από τον Γιάννη Δρακουλαράκο! Εξαιρετική δουλειά, κανονική μεταφορά στην Αμερική της Δύσης των 80s! Ένα κομμάτι κάντρι ακούστηκε για λίγο, τόσο όσο έπρεπε, προτού οι τρεις από τους τέσσερις χαρακτήρες του έργου κάνουν την εμφάνιση τους: Ο Old man, η May και ο Eddie. Ο πρώτος κάθεται σε μια γωνιά με το καουμπόικο καπέλο του και ένα μπουκάλι ρούμι. Υπάρχει και δεν υπάρχει στην ουσία, έτσι όπως τον σχεδίασε ο Σέπαρντ. Ο Eddie έχει μόλις γυρίσει απ' έξω και η May, τρελή από ζήλια, ξέροντας πως ήταν με μια άλλη γυναίκα, αρχίζει τον καυγά. 
Η πάλη του ζευγαριού κορυφώνεται όταν η May λέει στον Eddie πως θα βγει ραντεβού με έναν άλλο άντρα, που γνώρισε εν τη απουσία του! Ο Old man παρεμβαίνει στη δράση και αποκαλεί τους δύο νέους ''παιδιά μου'', μα ακόμη δεν έχουμε συνειδητοποιήσει τι γίνεται. Ύστερα κι από την επεισοδιακή εμφάνιση του Martin, του δεύτερου άντρα στη ζωή της May, οι τρεις τους οδηγούνται σε ένα κανονικό σφυροκόπημα των νεύρων και ξεκινούν οι αποκαλύψεις, ικανές να σοκάρουν τους θεατές, που κρέμονται κυριολεκτικά απ' τα χείλη τους. Αν γράψω περισσότερες λεπτομέρειες θα φανερώσω το μεγάλο μυστικό τους και δεν θα ήταν σωστό. Μπορώ να πω μόνο πως είναι τέτοιος μάστορας ο Σέπαρντ που τα πάντα εξαλοίφονται μπροστά στη δύναμη της αγάπης και της απεγνωσμένης αναζήτησης της. Ο δε Old man σηκώνεται από τη θέση του και κάνει τον απολογισμό της δικής του ζωής, απόλυτα συνυφασμένης μ' αυτήν του Eddie και της May. Το Fool for love είναι μια σύγχρονη τραγωδία που θα μπορούσε να έχει εμπνευστεί από το αστυνομικό δελτίο ή ακόμη και τα σημερινά άθλια ριάλιτι. Κυρίως εμπνέεται από τα παιχνίδια της ζωής, του απωθημένου ενστίκτου και της μοίρας που γράφεται ερήμην των ανθρώπων. Εδώ βέβαια οι ήρωες είναι έρμαια του πάθους τους. Γνωρίζουν από την πρώτη στιγμή το αλλόκοτο που τους συμβαίνει, αυτό που σπάει όλα τα κοινωνικά στερεότυπα, και αφήνονται να τους συνθλίψει. Ή μήπως όχι; Ο Σέπαρντ αναδεικνύει τη μεταξύ τους αγάπη ως τον πιο άρρηκτο δεσμό τους. Κατορθώνει να περάσει την ιδιόμορφη σχέση του Eddie και της May ως μέρος της φυσιολογίας τους και στο τέλος ο θεατής τους συμπονάει, όπως εξίσου συμπονάει και τον Old man, τον πλέον ανατρεπτικό χαρακτήρα του έργου. Η σκιά του Σοφοκλή βαραίνει το Fool for love, μα ο Σέπαρντ το αποφορτίζει με γενναίες δόσεις χιούμορ, άλλοτε ηθελημένα ''βλαχοαμερικανικού'' και άλλοτε σαρκαστικού. Είναι τέτοια η συμπάθεια για τα τραγικά πρόσωπα του που αυτομάτως αφαιρεί από τον θεατή κάθε διάθεση επικριτική απέναντι τους. Ο Γιώργος Οικονόμου σκηνοθέτησε με μέτρο και σύνεση, αξιοποιώντας πάνω απ' όλα τη χημεία μεταξύ του πρωτογενούς υλικού του, τους τέσσερις δηλαδή ηθοποιούς του: Ο Γιώργος Κέντρος είναι ο Old man, που παίζει με μία λιτότητα και μία φυσικότητα, που μόνο ηθοποιοί - δάσκαλοι έχουν κατακτήσει μέσα στα χρόνια. Δεν είναι ο τύπος που κάθεται στη γωνία και περιμένεις να πει τη μεγάλη ατάκα. Είναι ο καθοδηγητής των τεκταινόμενων, η μεγαλύτερη ''ανάσα'' που χαρίζει ο συγγραφέας στο κοινό του, προτού τον οδηγήσει στον σύντομο συγκλονιστικό μονόλογο του τέλους. Έχει ένα τέτοιο κέφι ο Κέντρος στην ερμηνεία του, που νομίζω πως αν μπορούσε να τον έβλεπε ο Σέπαρντ αυτοπροσώπως θα χαμογελούσε ευτυχισμένος για το ανέβασμα του έργου του στην Ελλάδα! 
Ο Γιωργής Τσαμπουράκης και η Τζένη Θεωνά είναι ο Eddie και η May, νέοι, ωραίοι, παρορμητικοί, παθιασμένοι. Χειρονομούν, αγγίζονται, χτυπιούνται, παλεύουν κανονικά επί σκηνής, αναδεικνύοντας επαρκέστατα τις ενοχές και τα στεγανά μιας ανορθόδοξης αμερικανικής οικογένειας, που σίγουρα απέχει πολύ από το Μικρό σπίτι στο λιβάδι...Ο Βασίλης Παλαιολόγος, τέλος, είναι ο Martin ο κηπουρός, ο ξένος, που βρίσκεται στο κέντρο μιας έκρυθμης πια κατάστασης. Δύσκολος ρόλος, αν και εμφανίζεται στα μισά του έργου, που παραπέμπει σε μπουφόνο και που κινδυνεύει ανά πάσα στιγμή να γίνει καρικατούρα, μένοντας τελικά αποστασιοποιημένος από όσα τραγικά γνωστοποιούνται παρουσία του. Σκόπελοι, τους οποίους ο Παλαιολόγος πέτυχε να ξεπεράσει με έναν αυτοματισμό στην ερμηνεία του και με τα εκφραστικά του μέσα σε εγρήγορση. Νομίζω, χωρίς να είμαι υπερβολικός, πως δεν έχω ξαναδεί τέτοια χημεία απ' όλα τα μέλη ενός σχετικά μικρού θιάσου! Να περάσετε οπωσδήποτε από το ΑΛΜΑ, έργα του Σέπαρντ και τόσο καλά δοσμένα κιόλας δεν ανεβαίνουν συχνά στο ελληνικό θέατρο. Δεν ξέρω μάλιστα αν είναι και το μοναδικό έργο του ροκ Αμερικανού συγγραφέα που παίζεται στην Ευρώπη, λίγους μόλις μήνες μετά το θάνατο του. Εξαιρετικό και το πρόγραμμα που σχεδίασε η Μαριλίλα Κυρτάτα με το συγκινητικό μήνυμα της Patti Smith, στενής φίλης του δημιουργού, με αφορμή τον θάνατο του.
Όπως συνηθίζεται μετά τις πρεμιέρες, θέλαμε να το συζητήσουμε το έργο που είδαμε. Ένα αίσθημα πληρότητας και ικανοποίησης έπιασε ομολογουμένως όλη την παρέα. Μισή ώρα τα λέγαμε έξω από το θέατρο με τους ηθοποιούς, τα δέοντα συγχαρητήρια κ.λπ. Καταλήξαμε στον Κάνδαυλο στο Γκάζι με το ζεύγος Ροδίτη και τον Παλαιολόγο ίσαμε τις τέσσερις το πρωί. Σουβλάκια και λευκό κρασί, ελληνικό θέατρο και τηλεόραση, Σαμ Σέπαρντ, αμερικανική δραματουργία και τα συναφή. Έχω την τύχη να με προσκαλούν τελευταία σε πολλές παραστάσεις, το Fool for love όμως άνετα το ξανάβλεπα και μάλλον θα το κάνω!
Χθες, ξημερώματα στο Γκάζι, με τον Βασίλη Παλαιολόγο και τον Ανδρέα Ροδίτη
* Το Fool for love του Σαμ Σέπαρντ σε σκηνοθεσία Γιώργου Οικονόμου παίζεται κάθε Παρασκευή, Σάββατο & Κυριακή στο θέατρο ΑΛΜΑ (Ακομινάτου 15, Μεταξουργείο). Εισιτήριο: 15 ευρώ 
** Οι φωτογραφίες της παράστασης είναι της Μαριλένας Στεφυλίδου

Πέμπτη, 16 Νοεμβρίου 2017

Δύο ανέκδοτα τραγούδια του Μίκη Θεοδωράκη στον καινούργιο δίσκο με τη Μπέττυ Χαρλαύτη

Η ΜΠΕΤΤΥ ΧΑΡΛΑΥΤΗ ΣΤΟΝ ΚΟΣΜΟ ΤΟΥ ΜΙΚΗ ΘΕΟΔΩΡΑΚΗ
ΣΥΜΜΕΤΕΧΟΥΝ: ΜΑΡΙΑ ΦΑΡΑΝΤΟΥΡΗ, ZULFU LIVANELI, ΓΙΩΡΓΟΣ ΠΕΡΡΗΣ
ΚΑΘΡΕΦΤΗΣ ΗΧΩΝ ΑΛΗΘΙΝΩΝ
Την ερμηνεύτρια Μπέττυ Χαρλαύτη τη γνωρίζω προσωπικά αρκετά χρόνια, τόσο από τις συναυλίες, όσο και από τη δισκογραφία. Στις μεν συναυλίες την έχω δει αρκετές φορές στο πλάι της Μαρίας Φαραντούρη, στη δε δισκογραφία ανατρέχω σε ένα CD που είχε κάνει με κομμάτια του Μιχάλη Σουγιούλ, αλλά και στη συμμετοχή της στη συλλογή τραγουδιών του ποιητή και στιχουργού Δημήτρη Λέντζου. Σήμερα έχουμε στα χέρια μας τη φωνή της σε δέκα θεοδωρακικά τραγούδια υπό τον τίτλο ''Η Μπέττυ Χαρλαύτη στον κόσμο του Μίκη Θεοδωράκη''. Επίσης γνωρίζω πόσο το συγκεκριμένο project απασχολούσε την ερμηνεύτρια την τελευταία διετία, έχοντας δώσει πολλές συναυλίες με τη Λαϊκή Ορχήστρα που φέρει το όνομα του μεγαλύτερου εν ζωή Έλληνα μουσικοσυνθέτη. Μπορεί και να ήμουν επιφυλακτικός προτού καν ακούσω το CD αυτό για αρκετούς λόγους, τους οποίους θα αναφέρω: Πρώτον, δεν υπάρχει Έλληνας τραγουδιστής - που λέει ο λόγος - που να μην έχει κάνει δίσκο με τραγούδια του Θεοδωράκη, από τον Μπάση και τον Πάριο μέχρι την Καλλιόπη Βέττα και τον Γιάννη Κότσιρα (μιλάω για β' εκτελέσεις πάντα). Δεύτερον, ομολογώ πως δεν μου πολυαρέσει που κάθε τραγούδι προσαρμόζεται στη φωνή του εκάστοτε ερμηνευτή, ενώ θά'πρεπε να συμβαίνει το αντίθετο: Ο ερμηνευτής να πλησιάζει τα τραγούδια και να αναμετριέται μαζί τους. Και τρίτον, στους δίσκους με επανεκτελέσεις προτιμώ τις λιτές, αποψάτες όμως, ενορχηστρώσεις. Για δες τώρα που η Χαρλαύτη κάνει την έκπληξη και μας χαρίζει ένα CD που ναι μεν δεν κομίζει καμία πρωτοτυπία απ' την άποψη του ρεπερτορίου, τι να την κάνεις όμως την πρωτοτυπία αφού εν μέσω των γνωστών επανεκτελέσων (''Το γελαστό παιδί'', '' Άσμα Ασμάτων'', ''Χαθήκανε τόσο νωρίς'' κ.λπ.) ακούμε τα δύο ολοκαίνουργια τραγούδια που της χάρισε με τη σειρά του ο Μίκης Θεοδωράκης: 
Το ''Θέλω να τραγουδήσω (Με το αίμα)'' σε στίχους του Λευτέρη Παπαδόπουλου και τη ''Θάλασσα πλατιά'' σε στίχους του συνθέτη. Το πρώτο είναι ένα λαϊκότροπο τραγούδι με τις αισθαντικές εικόνες που δημιούργησε και πάλι ο Λευτέρης Παπαδόπουλος: Θέλω να γίνω δέντρο να σαλέψω/ μ' όλα μου τα κλαριά μόλις με δεις/ κι αν δε με καταλάβεις να μαζέψω/ κάθε μου ρίζα απ' την καρδιά της γης. Η Χαρλαύτη, αν και λυρική ερμηνεύτρια, μεταδίδει ατόφιο λαϊκό συναίσθημα, κάτι που δεν οφείλεται αποκλειστικά στην ασκημένη φωνή της, αλλά στην ευρύτερη καλλιτεχνική της αντίληψη. 
Η ''Θάλασσα πλατιά'' είναι στην ουσία ένα απόσπασμα από το μπαλέτο ''Ζορμπάς'', στο οποίο ο Θεοδωράκης έβαλε δικούς του στίχους και το έκανε μια αυτόνομη μπαλάντα - η μελωδία ''φωνάζει'' από μακριά, όχι μόνο ότι είναι του Θεοδωράκη, αλλά και ότι αποτελεί μια φωτισμένη στιγμή του. Επιπλέον ο Θεοδωράκης έχει περάσει το 92ο έτος της ηλικίας του και η όποια δισκογραφική του δραστηριότητα περιορίζεται σε επανεκτελέσεις του υλικού του, επομένως τυχερή η Μπέττυ Χαρλαύτη που την εμπιστεύθηκε και της έδωσε δύο ανέκδοτα τραγούδια του! Ωστόσο, στο CD αυτό συναντάμε και άλλες ''καινοτομίες'': Τις συμμετοχές του Τούρκου συνθέτη Zulfi Livaneli, της Μαρίας Φαραντούρη, αλλά και του Γιώργου Περρή, ο οποίος μπαίνει δυναμικά στα μουσικά πράγματα της χώρας του ύστερα κι από τη συμμετοχή του στη χατζιδακική ''Εποχή της Μελισσάνθης'' στην Εθνική Λυρική Σκηνή πρόσφατα. Ο Livaneli αποδίδει ντουέτο με τη Χαρλαύτη τη ''Μαργαρίτα - Μαγιοπούλα'' του Ιάκωβου Καμπανέλλη - η δεύτερη στα ελληνικά και εκείνος στα τουρκικά. Η Φαραντούρη, που δεν θα μπορούσε να απουσιάζει από το εγχείρημα της συνεργάτιδας της, ερμηνεύει για πολλοστή φορά το αριστούργημα ''Την πόρτα ανοίγω το βράδυ'' σε στίχους του Τάσου Λειβαδίτη. Θα ήταν αχρείαστη η συμμετοχή της, δεδομένων των πολλών ηχογραφήσεων του τραγουδιού με την ερμηνεία της, αν δεν συνέπλεε η φωνή της μ' αυτήν της Χαρλαύτη. Το αποτέλεσμα είναι κάτι αλλιώτικο σίγουρα, αλλά εδώ μεγάλο ρόλο έπαιξε και η ενορχήστρωση του Γιάννη Μπελώνη - θα πούμε παρακάτω για τη δική του δουλειά. Όσο για τον Περρή, η ερμηνεία του στα γαλλικά της ''Όμορφης πόλης'', μπορεί φυσικά να μην έχει καμία σχέση με την άλλη θρυλική της Edith Piaf, προσδίδει όμως στο κομμάτι ένα νεανικό ύφος και του δίνει την ευκαιρία καινούργιων ραδιοφωνικών μεταδόσεων. Μια μικρή έκπληξη δοκιμάζουμε και με το ''Άσμα Ασμάτων'', αφού η Χαρλαύτη το αποδίδει στα ελληνικά και στα εβραϊκά με τους στίχους αντιστοίχως του Καμπανέλλη και της Elinoar Moav Veniadis. Τέλος, εκεί που όλο το υλικό θα μπορούσε απλά να ακούγεται πομπώδες βάσει της μεγάλης κλασικής ορχήστρας που το υπηρετεί (Ορχήστρα Σύγχρονης Μουσικής της ΕΡΤ), ο Μπελώνης στις ενορχηστρώσεις και τις διασκευές έβαλε τη δική του πινελιά. Και τι πινελιά! Ζωγράφισε! Πρόσθεσε ηχοχρώματα και αρμονικούς δρόμους (ακούστε προσεχτικά το ''Την πόρτα ανοίγω το βράδυ'', την εισαγωγή του ''Χαθήκανε τόσο νωρίς'' ή ''Το γελαστό παιδί'' που σαν να παίζει - με την έννοια του παιχνιδιού και όχι της εκτέλεσης - η ορχήστρα με τη μελωδία του Θεοδωράκη). Δεν έχω καμία επιφύλαξη για να χαρακτηρίσω το CD ''Η Μπέττυ Χαρλαύτη στον κόσμο του Μίκη Θεοδωράκη'' ως το πιο αξιόλογο δείγμα με επανεκτελέσεις λατρεμένων τραγουδιών του συνθέτη τα τελευταία χρόνια! Κυκλοφορεί από τον ανεξάρτητο Καθρέφτη ήχων αληθινών του Μωυσή Άσερ.
 * Αύριο έχουμε 17 Νοέμβρη, την επέτειο από την εξέγερση του Πολυτεχνείου. Ας ακούσουμε το ''Γελαστό παιδί'' του Μίκη Θεοδωράκη, του Brendan Behan και του Βασίλη Ρώτα, το ''Γελαστό παιδί'' του 2017 με τη Μπέττυ Χαρλαύτη. 

Κυριακή, 12 Νοεμβρίου 2017

Υπαρξιακή τρέλα, ερωτικός παροξυσμός και εκδικητική μανία στον - κατά Κοραή Δαμάτη - εξαιρετικό ''Εδουάρδο Β΄'' του Μάρλοου

Μπαίνοντας στο θέατρο ''Αθηναϊκή Σκηνή'' παραδίπλα από το μετρό Ακρόπολης, το πρώτο πράγμα που βλέπεις είναι το σκηνικό της παράστασης ''Εδουάρδος ο Β΄'' που έστησε ο σκηνοθέτης Κοραής Δαμάτης. ''Σαν να είμαστε σε αίθουσα παρτούζας στο Βερολίνο'' σχολίασε η Πάολα Ρεβενιώτη που πήγαμε μαζί χθες βράδυ να δούμε την παράσταση. Και είχε δίκιο: Τοίχοι σκεπασμένοι από γυαλιστερά μαύρα υφάσματα βινυλίου και ζωγραφικές ρωμαϊκών χρόνων. Δίκιο όμως, ως φαίνεται, είχε και ο σκηνοθέτης - σκηνογράφος, εφόσον ένα τέτοιο σκηνικό απέδωσε στην εντέλεια τον εκμαυλισμό, τη φιληδονία και το πάθος όλων, μα όλων των χαρακτήρων, για εξουσία! Ο Άγγλος τραγωδός Chrisropher Marlowe, γεννημένος την ίδια χρονιά με τον William Skakespeare (1546), έγραψε το ''Εδουάρδος ο Β΄'' στα τέλη του 16ου αι., καταθέτοντας ένα αρκετά προκλητικό έργο, παραδόξως όχι για τα ήθη της εποχής του, αλλά για τα σημερινά. Εννοώ πως αν σκεφτούμε τι τράβηξε ο Oscar Wilde στη βικτωριανή περίοδο, τρεις αιώνες αργότερα, λόγω της σεξουαλικής ελευθεριότητας του (για να μην πιάσουμε τον λίγο προγενέστερο Γάλλο Marquis de Sade), κατανοούμε πως το θέμα της ομοφυλοφιλίας ή της αμφιφυλοφιλίας στα ελισαβετιανά χρόνια ήταν απλά ζήτημα σεξουαλικής επιλογής χωρίς την παρέμβαση καμίας αυστηρής λογοκρισίας. Έχω την αίσθηση, έτσι, πως τον Marlowe ουδόλως τον απασχολούσε η ομοφυλοφιλία σε ένα κοινωνικά αποδεκτό, να το πούμε, πλαίσιο, αναφορικά πάντα με τον έρωτα του βασιλιά της Αγγλίας, Εδουάρδου του Β' για τον άξεστο ακόλαστο Γκάβεστον. Για την ακρίβεια, μέσα από όλη αυτή την ερωτική υπερβολή, ο δραματουργός στηλίτευσε την απόλυτη έλλειψη αυτοεκτίμησης των ηρώων του μπροστά στο πάθος τους για κυριαρχία και εξουσία. Αν έτσι ήταν ο κόσμος των βασιλιάδων, που έτσι ήταν δηλαδή, όπως τον περιέγραψε ο Marlowe, επρόκειτο για έναν αγώνα ανθρωποφαγίας, δολοπλοκίας, ίντριγκας και εκδικητικότητας, έναν κανονικό προάγγελο του φασισμού που έμελλε να αιματοκυλίσει την ανθρωπότητα πολλούς αιώνες αργότερα, με τον ένα και μοναδικό θεό στο επίκεντρο: Το χρήμα και τις, συμφέρουσες για όλους, οικονομικές λύσεις. 
Θα το πω και θά'μαι ειλικρινής: Περίμενα να βαρεθώ σε μία παράσταση ελισαβετιανού ρεπερτορίου, καθώς τα τελευταία χρόνια με ενδιαφέρει περισσότερο το σύγχρονο θέατρο, ελληνικό και ξένο. Εδώ έγκειται η μαεστρία του έμπειρου σκηνοθέτη Κοραή Δαμάτη! Με μία κινηματογραφική σχεδόν ταχύτητα, στη μιάμισι ώρα που διήρκεσε το έργο, δεν έκανε καμία ''κοιλιά''. Δεν ήταν εύκολο το εγχείρημα εξ αρχής με έναν 15μελή θίασο και με ένα μοναδικό ντεκόρ με δυο - τρία στοιχεία του μόνο να αποκαλύπτονται κατά τη διάρκεια της δράσης. Ακριβώς, όμως, το ότι υπήρχαν 15 ηθοποιοί επί σκηνής σε 15 αντίστοιχους ξεχωριστούς ρόλους, έκανε την παράσταση να μην έχει ''τσιγγουνιά'' και να μη χαρακτηρίζεται από ένδεια παραγωγής σε μία ιδιαίτερα δύσκολη για τις τέχνες περίοδο στη χώρα μας. Συμβαίνει συχνά αυτό και συγχωρείται, να βλέπεις δηλαδή μία παράσταση που πέντε ηθοποιοί ενσαρκώνουν είκοσι χαρακτήρες με ένα αποτέλεσμα άλλοτε περισσότερο και άλλοτε λιγότερο επιτυχημένο. Στον - κατά Κοραή Δαμάτη - ''Εδουάρδο τον Β΄'', στη μετάφραση του Σεραφείμ Βελέντζα, αυτός ο σκόπελος ξεπεράστηκε κι έτσι μπορέσαμε να εντρυφήσουμε καλύτερα ως κοινό στις ψυχολογικές αντιδράσεις και τα αχαλίνωτα πάθη όλων των χαρακτήρων. Άλλο ένα θετικότατο στοιχείο ήταν που δεν είδαμε νεωτερισμούς εν είδει σύγχρονης απόδοσης, οι οποίοι συχνά επίσης πέφτουν στο κενό. Από τα εξαιρετικά κοστούμια που κι αυτά τα σχεδίασε ο Δαμάτης, ένας έξυπνος συνδυασμός ελισαβετιανής εποχής και μοντέρνας cyber - punk αισθητικής, μέχρι το λιτό ευρηματικό σκηνικό, κυρίως δε από το πρώτο πεντάλεπτο της παράστασης, η σκηνοθεσία πετυχαίνει να εισάγει τον θεατή στον σκοτεινό κόσμο της βασιλικής αυλής και των τερατοποιημένων εκπροσώπων της. Τα μοναδικά νεωτερίστικα στοιχεία, που εγώ θα τα χαρακτήριζα εμβόλιμο χιούμορ μέσα σε ένα ''βαρύ'' έργο ιστορικού χαρακτήρα, ήταν το σημαιάκι της Γαλλίας και το αεροπλανάκι που κρατούσαν η Βασίλισσα Ελισάβετ και ο μικρός γιος της, ο Εδουάρδος ο Γ΄, προκειμένου να φανερωθεί η φυγή τους σε γαλλικό έδαφος. Βέβαια, ο σκηνοθέτης δούλεψε πολύ με τους ηθοποιούς του και αυτό φάνηκε (το έργο συνεχίζεται για δεύτερη χρονιά στην ''Αθηναϊκή Σκηνή''), χωρίς να γνωρίζω τώρα αν υπήρξαν αντικαταστάσεις, κάτι που επίσης συνηθίζεται στις παραστάσεις με παράταση. 
Ο Μιχάλης Καλαμπόκης στον πρωταγωνιστικό ρόλο παραδίδει ρεσιτάλ ερμηνείας! Δεν ερμηνεύει - λέει απλά τα λόγια του Εδουάρδου του Β΄, αλλά μεταμορφώνεται κυριολεκτικά σε ένα πλάσμα με πολλές και διαφορετικές ψυχικές μεταπτώσεις: Θρασύς και ερωτύλος αρχικά, οργισμένος και εκδικητικός στη συνέχεια, προτού καταλήξει σε έναν αξιοθρήνητο φυλακισμένο και θύμα τελικά μιας προσχεδιασμένης δολοφονίας. Στα 90 λεπτά του έργου, παίζει με το σώμα του και όλα τα φυσικά εκφραστικά του μέσα, σέρνεται στο πάτωμα, αφήνει τη δυνατή φωνή του να βγει ως επιταγή οργής και προδοσίας. Δεν ξέρω αν αυτή την τάση για ισοπέδωση των ηρώων με το να σέρνονται στα πατώματα, την ήθελε ο ίδιος ο Marlowe ή ο Δαμάτης. Λειτούργησε πολύ σε μία προσπάθεια ανάδειξης του αυτοεξευτελισμού τους και των πιο ταπεινών τελικά ενστίκτων τους. Διότι τις ψυχικές μεταπτώσεις του Εδουάρδου του Β΄περνάνε ουσιαστικά και όλα τα πρόσωπα του περίγυρου του, μηδενός εξαιρουμένου, από τον ιντριγκαδόρο Μόρτιμερ και τη δυστυχισμένη Βασίλισσα Ισαβέλλα μέχρι τους δυο υποτελείς θρησκευτικούς ακόλουθους - γλείφτες του, τον Σπένσερ και τον Μπάλντοκ. Υπέροχος ως Μόρτιμερ ο Περικλής Μοσχολιδάκης, ένας έμπειρος ηθοποιός του Εθνικού, με έναν άρτιο χειρισμό της φωνής του και με μιαν άνεση που δύσκολα κατακτιέται σε τέτοιους ειδικά ρόλους. Δίπλα του, θιασώτες των πολεμικών τακτικών και των μηχανορραφιών, ο Κόμης Λάνκαστερ και ο Κόμης Γουόργουικ, που ενσάρκωσαν ο Βασίλης Πουλάκος και ο Γιώργος Μπούγος. 
Η Ιωάννα Αγγελίδη, ο μοναδικός θηλυκός χαρακτήρας του έργου, με εντυπωσίασε με την ηθελημένη αποστασιοποίηση της και μια νωχελικότητα που ερχόταν σε αντίστοιξη με το δράμα της - πιστεύω πως η Βασίλισσα Ισαβέλλα είναι το ίδιο τραγική ως πρόσωπο με τον σύζυγο της, τον Εδουάρδο τον Β΄, αφού όλα τα κάνει με ένα και μοναδικό σκοπό: Την απέλπιδα αναζήτηση της αγάπης μέσα σε μια κοινωνία πολεμοχαρή και εκφυλισμένη. Μία οποιαδήποτε άλλη ηθοποιός πιθανότατα να βρισκόταν σε μόνιμη κατάσταση υπαρξιακής υστερίας, η Αγγελίδη όμως έβγαλε όλη αυτή την υστερία με την ήρεμη δύναμη της! Ταιριαστή επιλογή και ο Φώτης Τσοτουλίδης ως Γκάβεστον, ένα άξεστο λαϊκό τσόλι των ελισαβετιανών χρόνων, που χάνει τη ζωή του στα μισά του έργου, απαλλάσσοντας το παλάτι από την ενοχλητική παρουσία του και οδηγώντας τον Εδουάρδο τον Β΄στο θρήνο και στην τρέλα για εκδίκηση. Κατάφερε να ξεχωρίσει και ο πιτσιρικάς Παύλος Πιέρρος στο ρόλο του πρίγκιπα Εδουάρδου του Γ΄, το πιο αθώο ίσως πρόσωπο της τραγωδίας. Τέτοια φυσικότητα επί σκηνής είναι σπάνια για ηθοποιό που έχει μικρή θητεία στο θέατρο  σαν επαγγελματίας, από το 2011 συγκεκριμένα, όπως μας πληροφορεί το πρόγραμμα της παράστασης. Εξαιρετικοί και οι Στέφανος Οικονόμου - Δημήτρης Νικολόπουλος ως Σπένσερ και Μπάλντοκ αντιστοίχως, με τη στυλιζαρισμένη στάση των ρουφιάνων και την υποκρισία των διεστραμμένων θρησκευτικών εκπροσώπων. Ωραία κίνηση και φωνή, μέρος κι αυτοί του επιτυχημένου κάστινγκ της παράστασης! 
Τον Κόμη Κεντ, τον αδερφό του βασιλιά, έπαιξε ο Αλέξανδρος Παπατριανταφύλλου με μια τραγικότητα που την απαιτούσε ο ρόλος του χωρίς να γίνεται πομπώδης επ' ουδενί λόγω, παρόλο που επρόκειτο για έναν εξίσου σύνθετο χαρακτήρα απ' την άποψη των συναισθημάτων του. Ο Κώστας Πιπερίδης ως Λάιτμπορν, από τις πιο σύντομες παρουσίες μέσα στο έργο, κατάφερε να πλάσει έναν χαρακτήρα όλο κυνισμό και υπουλότητα - έτσι δηλαδή όπως έπαιζε, έτσι όπως εκτέλεσε το φόνο του βασιλιά στη σκηνή, με παρέπεμψε σε σημερινούς...δημοσιογράφους των καναλιών, φερέφωνα της εξουσίας που δηλητηριάζουν τον κοσμάκη με την άθλια προπαγάνδα και τον αποπροσανατολισμό τους. Ακόμη και ο Θάνος Σκόπας ως φρουρός επέδειξε το ερμηνευτικό ταλέντο του σε έναν τρίτο μικρότερο ρόλο, αλλά κομβικό για τις τελευταίες ώρες του Εδουάρδου του Β΄. Εν κατακλείδι: Μία παράσταση που το ιστορικό background της προσφέρεται για ανάλυση και σύγκριση με άλλες στιγμές της ανθρώπινης ιστορίας, ''Γιατί και σήμερα ζούμε σε μια σκληρή αμοραλιστική εποχή'' ή γιατί ''Η διαφθορά απλά αλλάζει πρόσωπα, μετοικεί'', όπως εύστοχα σημειώνουν ο Γιώργος Μπούγος και ο Στέφανος Οικονόμου. Αξίζουν συγχαρητήρια στον Κοραή Δαμάτη και σε όλη την ομάδα του για το άρτιο καλλιτεχνικό αποτέλεσμα. Ο ''Εδουάρδος ο Β΄'' παίζεται κάθε Σάββατο και Κυριακή και συστήνεται ανεπιφύλακτα!
 * Χθες στο θέατρο ''Αθηναϊκή Σκηνή'' αμέσως μετά το τέλος της παράστασης, με τον σκηνοθέτη Κοραή Δαμάτη, τον ηθοποιό Στέφανο Οικονόμου και την Πάολα Ρεβενιώτη

Πέμπτη, 9 Νοεμβρίου 2017

''Την λένε Εύα'' και θριάμβευσε στο Λονδίνο ή Eva takes London!

Για μένα, αλλά νομίζω και για όλη την παρέα του θεατρικού Την λένε Εύα, η εβδομάδα από 23 μέχρι 28 Οκτωβρίου στο Λονδίνο, ήταν η ωραιότερη μέσα στο τρέχον έτος, για να μην πω των τελευταίων ετών. Πάμε τώρα να σας κάνω ένα χορταστικό review απ' ότι ζήσαμε στην αγγλική πρωτεύουσα με πολλές - πολλές φωτογραφίες και βιντεάκια!  
Φτάσαμε στο Λονδίνο ξημερώματα Τρίτης η Κουμαριανού, ο βοηθός μου ο Θρασύβουλος κι εγώ. Ευτυχώς που κατάλαβα μόνο τη μία από τις τέσσερις συνολικά ώρες της πτήσης εξ αιτίας του σωτήριου xanax, που αν το πάρω μια ώρα πριν μπω στο αεροπλάνο με παίρνει ο ύπνος και ας βαράνε κανόνια δίπλα μου. Ένας Αλβανός ταξιτζής που μιλούσε ελληνικά ανέλαβε να μας οδηγήσει στο Paddington, μια από τις καλύτερες περιοχές του Λονδίνου, που κατοικεί ο παραγωγός μας, ο Ιωάννης Παπαπαναγιώτου της Serotonine Productions. Έπιασα κουβέντα με τον ταξιτζή, καθώς η διαδρομή από το Gatwyck μέχρι το Paddington δεν ήταν και μικρή. ''Γεννήθηκα στην Ελλάδα'' μας είπε, ''αλλά έχω τρία χρόνια στο Λονδίνο και δουλεύω ταξί στην υπηρεσία uber. Είχε πολλή δουλειά, αλλά τελευταία έκοψε λίγο. Έγιναν πολλές καταγγελίες για σεξουαλικές επιθέσεις μέσω του uber σε γυναίκες και άντρες με αποτέλεσμα ο Σαντίκ Καν, ο δήμαρχος, να ξεκινήσει πόλεμο κατά της υπηρεσίας. Ακόμη δεν τα έχει καταφέρει, αφού οι Λονδρέζοι μας προτιμούν ως πιο οικονομικό μέσο μετακίνησης...'' Η Κουμαριανού πίσω σχολίασε: ''Αχ, θέλω κι εγώ να δεχτώ σεξουαλική επίθεση μέσα σε ταξί'', ωραία ήταν, γελάσαμε και σε περίπου μιάμιση ώρα είχαμε φτάσει στο Paddington. Μας υποδέχτηκε ο Ιωάννης - τι ζεστό παιδί που είναι αυτός -, μας έδειξε τα δωμάτια μας κι ένα ψυγείο φορτωμένο με τρόφιμα για τις επόμενες μέρες που θα μέναμε στο διαμέρισμα του. Πρώτο πράγμα που πρόσεξα στον προσωπικό χώρο του Ιωάννη ήταν εκείνο το βινύλιο της Marianne Faithfull, που ακριβώς ένα χρόνο πριν είχαμε πάει παρέα στο σπίτι της στο Παρίσι για τη συνέντευξη της στη LIFO. Ένα πρόβλημα το είχαμε βέβαια με το σπίτι του Ιωάννη, εφόσον ασανσέρ δεν υπήρχε και μέναμε στο έκτο πάτωμα με κάτι θεόστενες σκάλες, αλλά το ξεπεράσαμε γρήγορα. ''Τα κτίρια αυτά είναι παμπάλαια'' μας ενημέρωσε ο οικοδεσπότης, και δεν επιτρέπεται η προσθήκη ασανσέρ, όπως και καμία άλλη σύγχρονη παρέμβαση'', κοινώς άμα περάσεις τα 60 - 70 σου εκεί πέρα πας ασυζητητί για ξεσπίτωμα! 
Ξύπνησα στις 9 το πρωί με λίγες ώρες ύπνου. Ήθελα να ρουφήξω όλες τις ομορφιές του Λονδίνου. Περίμενα τους άλλους να σηκωθούν για να επισκεφτούμε το Hyde Park, ένα δεκάλεπτο μόνο περπάτημα από το σπίτι. Το κάναμε! Με t-shirts και μπουφανάκια, εφόσον ο καιρός το επέτρεπε. Η Κουμαριανού τάιζε τις πάπιες και τις χήνες - μία μάλιστα την πήρε στο κατόπι και μας ακολουθούσε καθ' όλη τη διάρκεια σχεδόν της βόλτας μας. Ελάχιστοι, ειδικά οι ξένοι, γνωρίζουν ότι όλες οι πάπιες του Hyde Park είναι τσιπαρισμένες. Κάποτε, λέει, δύο πεινασμένοι Ρουμάνοι στραγγάλισαν μια πάπια και την πήραν στο διαμέρισμα τους για να τη φάνε. Σε μισή ώρα Άγγλοι αστυφύλακες ήταν έξω από την πόρτα τους και τους συνέλαβαν, πέρασαν από δίκη και φυλακίστηκαν...Το ίδιο ισχύει και για τα εκατοντάδες σκιουράκια που ξεχύνονται από το δάσος και φτάνουν μέχρι τα πόδια των τουριστών για να δεχτούν λίγη τροφή. Έτσι και σε δει μπάτσος να αγγίζεις τα σκιουράκια, τρως βαρύ πρόστιμο! Θεωρούνται ιδιοκτησία της Βασίλισσας και το πολύ - πολύ μπορείς να τα χαζεύεις ή να τους δίνεις εδέσματα. Το Hyde Park όμως ήταν γεμάτο και από ποντίκια που περνούσαν σε ορδές ανάμεσα απ' τα πόδια μας. Δεν ήταν και ότι καλύτερο...
Επιστρέψαμε το μεσημέρι στο σπίτι και το απόγευμα περάσαμε μία με την Εύα το κείμενο της παράστασης. Κατάλαβα πως οι πρόβες μάλλον είναι αχρείαστες. Η Εύα έχει πια μάθει τόσο καλά το κείμενο ώστε θα χάναμε πολύτιμο χρόνο κι απ' άλλες εξορμήσεις στο Λονδίνο. Το πρώτο βράδυ στο Λονδίνο επικοινώνησα με τον φίλο Σταύρο Δρίτσα, που σπουδάζει σύνθεση στο Guildham, και τραβήξαμε κατά Soho μεριά. Η Εύα και ο Θρασύβουλος δεν με ακολούθησαν, αφού προτίμησαν να ξεκουραστούν. 
Στο Soho συναντηθήκαμε και με έναν άλλο Έλληνα, σπουδαίο φίλο, που είχα να δω πολλά χρόνια, από το 2003 καταλήξαμε να λέμε ότι είχαμε βρεθεί στην Αθήνα τελευταία φορά. Πρόκειται για τον Αντώνη Δημητροκάλη, ηθοποιό, με θητεία στο Απλό Θέατρο του Αντώνη Αντύπα και όχι μόνο. Ο Αντώνης σήμερα εργάζεται στο Selfridges, ένα από τα μεγαλύτερα αρωματοπωλεία στο κέντρο του Λονδίνου. Η ιστορία του έχει ενδιαφέρον: Πριν μερικά χρόνια, έπιασε δουλειά σε ένα μέσο αρωματοπωλείο, στο πλαίσιο βιοπορισμού ταυτόχρονα με τις σπουδές του στο μιούζικαλ. Μια μέρα ένας κύριος πέρασε από το κατάστημα, ζητώντας να του υποδείξει ένα καλό άρωμα. ''Αυτό εδώ, είναι το καλύτερο μας και καινούργιο'' του απάντησε ο Αντώνης και του έδειξε ένα μπουκάλι συγκεκριμένης μάρκας. Ο κύριος χαμογέλασε. ''Εγώ το βγάζω αυτό!'' του απάντησε. Ήταν ο Robert Piquet αυτοπροσώπως που την επόμενη κιόλας μέρα του ζήτησε να περάσει από interview. Έτσι, ο Αντώνης παράτησε το θέατρο και το μιούζικαλ και τώρα πουλάει αρώματα στο μεγαλύτερο εμπορικό κέντρο του Λονδίνου, συναναστρεφόμενος από Σαουδάραβες εμίρηδες μέχρι τη Βικτώρια Μπέκαμ και τη Madonna! 
Με τον συνονόματο μου, τον Αντώνη, και τον Σταύρο περάσαμε καλά στο Soho. Για την ακρίβεια, η τάση του Αντώνη να κερνάει μονίμως, αναγκαστικά μας έκανε να πιούμε δυο μπουκάλια κρασί, χώρια τις τεκίλες, με αποτέλεσμα στο γυρισμό να χαθώ...Όταν δηλαδή με άφησαν οι φίλοι μου στο σταθμό του Paddington περασμένα μεσάνυχτα, έκανα το λάθος και βγήκα απ' άλλη έξοδο. Πιθανώς αν ήμουν νηφάλιος, να τά'χα χρειαστεί, που λένε. Παρά το τσουχτερό κρύο ωστόσο, αλλά κυρίως λόγω του μεθυσιού, τη βρήκα την άκρη. Περπάτησα, ρώτησα έναν άστεγο, μπήκα σε κάτι μίνι μάρκετ που ξενυχτούσαν, αλλά τη λύση τη βρήκε ένας καλός μαύρος κύριος που καθόταν μεσ' στο τζιπ του κι έπαιζε με το i-phone του. Του χτύπησα το τζάμι, του εξήγησα ότι χάθηκα κι αυτός πρόθυμα βγήκε απ' το αυτοκίνητο και με το google map στο κινητό με κατατόπισε. Ευτυχώς που εκείνη ακριβώς τη στιγμή μου τηλεφώνησε ο Ιωάννης, του είπα που βρισκόμουν κι ήρθε και με μάζεψε. 
Την επόμενη μέρα ο Αντώνης που είχε ρεπό, μου έκανε μια περιήγηση στα βασικά του Λονδίνου. Και που δεν πήγαμε! Συναντηθήκαμε στο Picadilly, κάτω από το Eros Statue, που την ''πίνουν'' όλοι αβέρτα κι από κει μπήκαμε στην κεντρική λαϊκή αγορά, ήπια καφέ freddo (τάχα μου), είδα ένα παραδοσιακό βρετανικό κουρείο και όσο νύχτωνε ο Αντώνης πάλι θέλησε να με κεράσει σε ένα από τα καλύτερα λονδρέζικα οινοπωλεία. Ήπιαμε ένα μπουκάλι κρασί αιματώχρουν και στο καπάκι επισκεφτήκαμε τον Τάμεση, το δημαρχείο του Λονδίνου, έναν από τους παλαιότερους αγγλικανικούς ναούς και άλλα εντυπωσιακά μέρη που τώρα δε μπορώ να θυμηθώ. 
Δεν είχαμε και πολύ χρόνο, αφού το βράδυ θα συναντιόμασταν με την Εύα και τον Θρασύβουλο στο ελληνικό εστιατόριο ''Μαζί'' στην περιοχή του Notting Hill. Θα ήταν αδύνατο να το έβρισκα μόνος μου, εξου και με συνόδευσε ο Δημητροκάλης και κάτσαμε όλοι παρέα στο πιο φημισμένο ελληνικό ρεστοράν μιας άλλης λονδρέζικης αριστοκρατικής συνοικίας. Εκεί πρέπει, λέει, να έχεις κλείσει τραπέζι πολλές μέρες πριν. Η Κουμαριανού έλαμπε τρισευτυχισμένη! Όλοι θέλανε να της πιάσουν την κουβέντα, να τη ρωτήσουν για το πρόσφατο νομοσχέδιο με την ταυτότητα φύλου στη χώρα μας. Μας σέρβιρε ο Ιωάννης, ο παραγωγός μας, που καθώς άφηνε τις πιατέλες με τα νοστιμότατα ελληνικά εδέσματα - μινιατούρες, έσκυψε και μου είπε: ''Σε έβαλα να κάτσεις στη θέση της Ντρου Μπάριμορ''. ''Που τη θυμήθηκες αυτήν;'' τον ρώτησα, μα μου εξήγησε πως η Ντρου είναι θαμώνας του μαγαζιού, όποτε βρίσκεται στο Λονδίνο, και λατρεύει την ελληνική κουζίνα. Όπως και η Άνι Λένοξ των Eurythmics! Κοίτα να δεις τι γίνεται στον κόσμο...
Στο μεταξύ, οι βόλτες με το μετρό έδιναν κι έπαιρναν! Αρκετά κλειστοφοβικό το λονδρέζικο μετρό, αλλά μην ξεχνάμε πως είναι κι από τα παλαιότερα της Ευρώπης. Δε μπορέσαμε να μη σταθούμε στην αφίσα - διαφήμιση της καινούργιας ταινίας του Γιώργου Λάνθιμου και να νιώσουμε λίγη εθνική περηφάνια! 
 Ο Θρασύβουλος με την Εύα, πάντα κομψά ντυμένη μες το μετρό και όχι μόνο!
Μια επίσκεψη από τα Selfridges επιβαλλόταν! Ο Δημητροκάλης μας ειδοποίησε να περάσουμε από το πόστο του για να μας έκανε μερικά δώρα: Από' να μπουκάλι άρωμα (θα ήταν απλησίαστη η τιμή του σε διαφορετική περίπτωση) για την Εύα που ήταν εκεί, για την Πάολα Ρεβενιώτη που επίσης εκτιμάει, για μένα και για τη μητέρα μου! 
Στο Selfridges η Κουμαριανού συγκινήθηκε τα μάλα με ένα νεαρό τρανς κορίτσι που εργαζόταν στα αρώματα. ''Τα βλέπεις;'' μου έλεγε...''Και τα παιδιά στην Ελλάδα οδηγούνται στην πορνεία''...Αυτό δεν ήταν τίποτα συγκριτικά με δύο άλλες νεαρές τρανς Ελληνίδες που γνωρίσαμε την ημέρα της παράστασης: Η μία διαπρέπει ως ψυχολόγος και η άλλη ως οδηγός του λονδρέζικου μετρό!
Αμέσως μετά, φορτωμένοι με τα αρώματα του Αντώνη, περάσαμε από τον πολυθρησκευτικό χώρο της Sainte Ethelbourga που θα παιζόταν η παράσταση μας. Άφησα τα σκηνογραφικά στον Θρασύβουλο και άρχισα να περιεργάζομαι αυτόν τον ιδιαίτερο χώρο: Μια εκκλησία 800 (!) ετών, στο κέντρο του Λονδίνου, στην πολύβουη Liverpool Street, περιστοιχισμένη από γυάλινα κτίρια - μεγαθήρια! Ο Ιωάννης κανόνιζε τα ποτά για το πάρτι που θ' ακολουθούσε, εγώ έβγαινα στο αίθριο για τσιγάρο και το χιούμορ της Εύας είχε φτάσει στο Θεό καληώρα εκεί μέσα που βρισκόμασταν! 
Στην επιστροφή στο σπίτι, αγοράσαμε λαχανικά από παρακείμενο μίνι μάρκετ. Έχοντας πήξει στα τοστ και στην κρεατοφαγία τις προηγούμενες μέρες, πεθυμήσαμε ένα μπριάμ και μένα το μπριάμ είναι η σπεσιαλιτέ μου, αν κι η Εύα υποστηρίζει ότι το φτιάχνει ωραιότερο! Μου έκαναν εντύπωση που τα λαχανικά των Άγγλων, ειδικά τα κολοκύθια, ήταν καταπράσινα και γεμάτα νερό, προφανώς λόγω του κλίματος. Μια χαρά, πάντως, βγήκε το μπριάμ και το τιμήσαμε δεόντως!
Εννοείται πως μέχρι να φτάσουμε στο σπίτι, τραβήξαμε ακόμη ένα πλακατζίδικο βιντεάκι με την Κουμαριανού έξω από έναν χαρακτηριστικό εγγλέζικο τηλεφωνικό θάλαμο...
Το βράδυ, το προτελευταίο μας στο Λονδίνο, είχαμε μεγάλη έξοδο. Περισσότερο για την Εύα που με εξαίρεση το δείπνο στο Notting Hill είχε κάτσει μέσα και μας έβλεπε όλους να βγαίνουμε. Έτσι είναι όμως η Κουμαριανού, μάλλον τά'χει βαρεθεί όλα! Υπήρξαν στιγμές που την είδα να συνομιλεί με τη Μαριλού και τη Μάνια από τις ''Κούκλες'' και να κλαίει όλο νοσταλγία λες και ήταν εξόριστη από τη χώρα της. Της έλειπε πολύ και ο Καισαράκος της, το λαμπραντόρ της που λατρεύει και κάθε μέρα ρώταγε αν έφαγε ή αν τον έβγαλαν βόλτα οι φίλες της. Anyway, με δική της θέληση πήγαμε στο Soho για να αλήτευε σε κάποιο gay bar. Σιγά την αλητεία, έτσι τά'λεγε, για να πείσει τον εαυτό της και να ξεκουνηθεί. Μας συνόδευσε πάλι ο Σταύρος Δρίτσας ο μουσικός. Ξεκινήσαμε από την China Town και φάγαμε ένα νοστιμότατο μεν, απίστευτα καυτερό δε, ταϊλανδέζικο με αποτέλεσμα την επόμενη μέρα να πονάνε τα στομάχια μας. Γυρίσαμε ένα - δυο ήσυχα μπαρ με καλή μουσική και αρκετό κόσμο, προτού καταλήξουμε σε ένα και την αράξουμε για ποτό. Εμένα έκλειναν τα μάτια μου, αλλά ''ζωντάνεψα'' σαν είδα μερικούς τύπους, Έλληνες και Κύπριους, να αναγνωρίζουν την Εύα και να ζητάνε φωτογραφίες μαζί της! Ένας νεαρός - αυτός με το καπέλο στις φωτογραφίες - Ισπανός την πλησίασε κι άρχισε να της λέει πως είναι νέος στο drag show κι ήθελε τα φώτα της. Η Εύα του έδειχνε βιντεάκια από τις ''Κούκλες'' που υποδυόταν την Τίνα Τάρνερ και τη Μαρινέλλα κι ο Ισπανός έπαθε σοκ! ''Δεν έχω δει πιο καλό drag show'' της έλεγε, ''εδώ δεν έχουν ντυσίματα και περούκες σαν τα δικά σας''! Η χαρά της Εύας δεν περιγραφόταν. Ήθελε να γυρίσουμε πίσω για να τα έλεγε στη Μαριλού να χαιρόταν κι εκείνη! Τελικά, φύγαμε από το μπαρ μετά από μία ώρα περίπου και πήγαμε να καθίσουμε στο Eros Statue, έξω από το σταθμό Picadilly, που έμοιαζε να έχει ζωή όλες τις ώρες από νεανικές παρέες. Βγάλαμε πολλές φωτογραφίες, κάναμε μεγάλες πλάκες, αλλά έπρεπε να προλάβουμε το τελευταίο μετρό για το σπίτι. Θα είχαμε και μια μεγάλη άφιξη μέσα στη νύχτα!
Ένας Κομισάριος στο Λονδίνο! Ο καλός μου φίλος και συνάδελφος Δημήτρης Μανιάτης ήρθε στο Λονδίνο την ημέρα της παράστασης για να επιστρέψει την επόμενη μαζί μας στην Αθήνα! Ήταν κανονισμένο, το ξέραμε πολλές μέρες πριν. Τον υποδεχτήκαμε με τον Ιωάννη στις δύο τα ξημερώματα. Οι άλλοι κοιμόντουσαν. Τού'βαλα κι έφαγε από το μπριάμ του μεσημεριού και μέχρι το πρωί βλέπαμε συναυλίες στο YouTube των Queen, του Roger Waters και της Marianne Faithfull, συνομιλώντας για την αγγλοσαξονική ποπ - ροκ κουλτούρα! 
Ξημέρωσε η μέρα της παράστασης και τελευταία μας στο Λονδίνο! Ευτυχώς που είχα μαζί μου τον Θρασύβουλο και αποφασίσαμε να επισκεφτούμε το Κάμντεν, το Μοναστηράκι του Λονδίνου, όπως μου είχε πει και ο Άκης Καπράνος από την Αθήνα. Η καλύτερη παρέα είναι ο μικρός από το 2011 που τον πήρα βοηθό μου στο ντοκιμαντέρ της Γώγου και παραδόξως δεν έχουμε πλακωθεί ούτε μία φορά. Τ' αγαπάω το Θρασάκι, είναι ο μικρός μου αδερφός και ψυχούλα! Άσε που άμα δεν ήταν κι αυτός, το πολύ - πολύ να πήγαινα μέχρι το μίνι μάρκετ στη γωνία που μέναμε...Με το λεωφορείο, λοιπόν, φτάσαμε μετά από μία ώρα περίπου στο Κάμντεν και ξεχυθήκαμε στα παλιατζίδικα και στο τεράστιο λονδρέζικο flea market. Με έπιασε μια νοσταλγία για το χίπικο παρελθόν μου, τα βινύλια των Beatles και του David Bowie - δεν αγόρασα τίποτα, ήταν πανάκριβοι οι δίσκοι και ήδη έχω κάνει πλούσια δισκοθήκη, δεν χρειαζόμουν. Κάτσαμε σε ένα παλιό καφέ που δεν διέθετε wi-fi και λιαζόμασταν, μια και ο καιρός ήταν ασυνήθιστα ζεστός. Ο ηλικιωμένος ιδιοκτήτης του κατάλαβε από που ερχόμαστε και μας έπιασε την κουβέντα στα ελληνικά. Ήταν Κύπριος από την κατεχόμενη πλέον Αμμόχωστο, εγκατεστημένος εδώ και πολλές δεκαετίες στην Αγγλία. Μας είπε τον πόνο του ο άνθρωπος και μας σύστησε να επισκεφτούμε και μιαν Ορθόδοξη εκκλησία. Μόνο σε εκκλησία δεν πήγαμε ωστόσο! Με το google map στο κινητό του, ο Θρασύβουλος σεβάστηκε την επιθυμία μου να πάμε στο σπίτι της Amy Winehouse, εκεί που η σπουδαία ερμηνεύτρια και τραγουδοποιός άφησε την τελευταία της πνοή το 2011! Το κάναμε! Εδώ δεν θα πω άλλα, τα έγραψα σε ένα άρθρο στο LIFO.gr: http://www.lifo.gr/articles/music_articles/166197 Μετά το προσκύνημα στης Amy τα λημέρια, ξαναπεράσαμε με τον Θρας από μαγαζιά με second hand ρούχα, αλλά πάλι τίποτα της προκοπής δεν βρήκαμε. Το μόνο πράγμα που πήρα εγώ ήταν ένα μαύρο t-shirt στις δύο λίρες με ένα ποπ πορτραίτο του Jesus Christ που από κάτω έγραφε Never trust a hippie - παλιό και καλό πανκ σύνθημα! Πίσω γρήγορα, δεν έχουμε πολύ χρόνο για την παράσταση στις 6.30 το απόγευμα! 
Γυρίσαμε σπίτι, πήραμε την Κουμαριανού που μας περίμενε έτοιμη, ντυμένη, για να μεταβούμε στον χώρο εργασίας του φοβερού και τρομερού Έντι Γαβριηλίδη, κολλητού φίλου του Ιωάννη. Ο Έντι θα μεταμόρφωνε την Εύα σε κανονική αυτοκράτειρα, όπως θα δούμε παρακάτω. Στο δρόμο νάσου και ο Μανιάτης. Ξεκινήσαμε όλοι μαζί τη διαδρομή μας. Ο Θρασύβουλος, εγώ, ο Κομισάριος Δημήτρης Μανιάτης και η Κομισάρια Εύα Κουμαριάνοβα!
Πήραμε το μετρό, αλλά είχαμε και τρελό ποδαρόδρομο μέχρι το γραφείο του Έντι. Η Εύα με τις γόβες τά'χε παίξει. Δήλωσε καταπονημένη, αλλά δεν ανησυχούσα. Ήμουν σίγουρος πως με το που θα έβλεπε τον κόσμο να ερχόταν στην παράσταση μας, θα τα ξέχναγε όλα! Έτσι και έγινε! 
Το λέω και το ξαναλέω, αλλά αυτός ο Έντι είναι μεγάλη περίπτωση καλλιτέχνη! Πριν λίγα χρόνια θα έβλεπες τη φάτσα του στα μεγαλύτερα περιοδικά μόδας του κόσμου, εφόσον ήταν ο στυλίστας της Lady Gaga! Ο Έντι κατοικεί μόνιμα στο Λονδίνο με τον Μαρκ, τον σύντροφο του, που είναι ίδιος κι απαράλλαχτος ο David Bowie - Ziggie Stardust! Φαντάσου τώρα χαρά η Κουμαριανού που ανέλαβε να τη ντύσει ο συνεργάτης της Lady Gaga! ''Αχ, μία η Lady Gaga και μία εγώ η πουτάνα'' έλεγε και ξεκαρδιζόμασταν! Πραγματικά, όμως, ο Έντι έκανε εξαιρετική δουλειά πάνω στο σώμα και την ψυχοσύνθεση της θεατρίνας Κουμαριανού! Κι όχι μόνο αυτό, αλλά ήταν πολύ συγκινητικό που της χάρισε το φόρεμα και το κόσμημα να τα φοράει στις επόμενες παραστάσεις μας! Νά'ναι καλά! 
Κρατηθείτε! Έφτασε η ώρα της παράστασης!
Καρφίτσα δεν έπεφτε στο χώρο της Sainte Ethelbourga! Περιμέναμε μάξιμουμ 70 - 75 άτομα κι ήρθαν περίπου 120! Ήταν βέβαια και το πάρτι που είχε ανακοινώσει ο Ιωάννης εκ μέρους της Serotonine Productions, αλλά τέτοια επιτυχία δεν την φανταζόμασταν ομολογουμένως! Οι πάντες κρέμονταν απ' τα χείλη της Εύας, έτοιμοι να γελάσουν και να κλάψουν μαζί της. Εκείνη το κατάλαβε και έδωσε για πρώτη φορά διαδραστικό ύφος στην παράσταση. Κινούμενη μεταξύ του κοινού, έπιανε ψιλοκουβεντούλα: 

''Ελληνίδα είστε;'' ρωτάει μια κοπέλα. ''Ναι'' της απαντάει. ''Άρα καταλαβαίνεις τι λέω'' της κάνει η Εύα και έπεσε η αίθουσα από τα γέλια. Με ένα λιτό σκηνικό και το εξαίσιο φόρεμα από τον Έντι, η Κουμαριανού έδωσε μάλλον την καλύτερη - εδώ και δύο χρόνια ακριβώς - performance! Απίθανη στιγμή ήταν το χτύπημα της καμπάνας της εκκλησίας σε ανύποπτο χρόνο εν ώρα παράστασης. Η Εύα άρχισε να σταυροκοπιέται και έγινε ο χαμός από τα γέλια! Βέβαια, όπως διαπιστώσαμε μετά, δεν ήταν μόνο Έλληνες και Κύπριοι που απόλαυσαν το Την λένε Εύα. Υπήρχαν και αρκετοί ξένοι, Άγγλοι, Ολλανδοί και Ισπανοί, που είχαν ακούσει για την ''Ελληνίδα Amanda Lear στο Λονδίνο'' κι έσπευσαν να τη δουν επί σκηνής! Άλλη μεγάλη πλάκα είχε που λίγο πριν ξεκινήσει η παράσταση, ένα ελικόπτερο έκανε συνέχεια κύκλους πάνω από την Sainte Ethelbourga. ''Να δεις που θα έστειλε η πουρή η Ελισάβετ τη Σκωταριά (τη Σκότλαντ Γιάρντ!) να με μαζέψουν...'' απεφάνθη η Εύα με το ασυναγώνιστο χιούμορ της!
Από αριστερά, ο Κύπριος Νίκος Στυλιανού, ο Ιωάννης Παπαπαναγιώτου, η Εύα, ο Έντι κι εγώ.
Μας τίμησε και ο Αλέξανδρος Παπαδόπουλος, ένας από τους καλύτερους γραφιάδες, που ήρθε από το Λίβερπουλ ειδικά για την παράσταση. Πριν λίγες μέρες μάλιστα δημοσίευσε και μία εξαιρετική κριτική στο fragilemag.gr: http://fragilemag.gr/ti-lene-eva-sto-londino-alexandros-papadopoulos/ Τον ευχαριστούμε για τα ζεστά του λόγια και την κρίση του!
Περιχαρής ο Ιωάννης Παπαπαναγιώτου με την Εύα αμέσως μετά την παράσταση!
Το ίδιο και ο Έντι Γαβριηλίδης που άκουσε τις καλύτερες κριτικές για την εικαστική του παρέμβαση στο κοστούμι της Κουμαριανού!
Ήταν ένας θρίαμος το Την λένε Εύα στο Λονδίνο κι αυτό μπορεί να το καταλάβει μόνο όποιος ήταν εκεί. Ούτε τα λέω τώρα από τον ενθουσιασμό μου. Η παράσταση άρεσε και καταχειροκροτήθηκε!
Ακόμη ένας σπάνιος φίλος που μας τίμησε ήταν και ο Αναστάσιος Στρίκος, ο οποίος εργαζόταν εκείνες τις μέρες στο Λονδίνο ως διευθυντής κλασικής ορχήστρας. Ο Στρίκος ζει μόνιμα στη Βιέννη και ασχολείται με την κλασική μουσική ως επαγγελματίας μαέστρος, επομένως ήταν τιμή για μας που μπόρεσε να έρθει στην παράσταση!
Δε μπόρεσα να συγκρατήσω τα δάκρυα μου στην υπόκλιση του τέλους, καθώς όλοι όρθιοι μας χειροκροτούσαν για σχεδόν πέντε λεπτά. Όπως ήταν σωστό, κάλεσα στο stage και τον παραγωγό μας τον Ιωάννη, τον ενδυματολόγο μας τον Έντι και τον βοηθό μου τον Θρας! Αξέχαστη εμπειρία!
Η Εύα ξεσάλωσε στο πάρτι που είχε στήσει η παραγωγή! Το τι τσιφτετέλια έριξε, δεν περιγράφεται! Κατά τη μία το βράδυ, όμως, σαν να ήθελε να ξεκουραστεί μετά απ' όλο αυτόν τον πανέμορφο χαμό που έγινε. Η Εύα ζει για το ''τώρα'' σαν να μην υπάρχει ''αύριο'' κι αυτό είναι ακόμη ένα στοιχείο που εκτιμώ πάνω της. Εξαντλημένοι κι ενόσω το πάρτι είχε ανάψει (τελείωσε κατά τις εφτά το πρωί), την πήραμε με τον Θρας και με ταξί γυρίσαμε στο σπίτι για ύπνο. Αργήσαμε όπως ήταν αναμενόμενο να αποσυρθούμε στα ιδιαίτερα μας, καθώς δεν χώραγε ο νους μας την επιτυχία της βραδιάς!
Ο τελευταίος νέος φίλος που κάναμε στο Λονδίνο ήταν ο δημοσιογράφος Σπύρος Κατοπόδης. Ήρθε στο σπίτι του Ιωάννη πρωί - πρωί και πήρε μία συνέντευξη της Εύας για το Antivirus. Αναχωρήσαμε λίγη ώρα μετά με ταξί για το αεροδρόμιο του Gatwyck. Δεν ξέρω για τους άλλους, πάντως εγώ το λάτρεψα το Λονδίνο για δεύτερη φορά που το επισκεπτόμουν (η πρώτη ήταν το 2004, το καλοκαίρι της Ολυμπιάδας στην Αθήνα) και δεν ήθελα να επιστρέψω στην Ελλάδα. Με την καμία, όμως...
Είναι τόσο όμορφο το φθινόπωρο στο Λονδίνο. Πόσο μάλλον όταν μέρος του φθινοπώρου γίνονται και οι άνθρωποι, οι σχέσεις μεταξύ τους, το χιούμορ, η ζεστασιά, η καλλιτεχνική επιτυχία και οι θερμές ευχαριστίες. Τον Οκτώβριο του 2017 θα τον θυμάμαι για όσα χρόνια κι αν περάσουν σαν τον ωραιότερο της μέχρι τώρα ζωής μου!